Şalgam ve şalgam suyu

Şalgam ve suyu (2010)

Merhabalar,

Sevgili arkadaşlarım ve dostlarım;

Geçenlerde Adana- Ankara seyahatımda mola için Torosların sevimli ilçesi Pozantı' da tesadüfen durduğumuzda karşıma kocaman bir sembolik " Şalgam bidonu " gözüme takıldı. Hemen fotoğrafını çektim ve belki günün birinde bu faydalı sebze ile ilgili bir yazı hazırlarım ve bu fotoğrafı kullanırım diye düşünmüştüm. İşte o gün de, bugün oldu " Şalgam ve şalgam suyu " ile ilgili bu yazım için.

Çocukluğumuzda sokaklarda satılan " ŞALGAM VAR.. KESKİN ŞALGAM..! " naraları ile satılan bu şalgamın bir bardak suyu ve iki adet tanesinin ( daneleri ) fiyatı 15-Kuruştu hatırlıyabildiğim kadarı ile ( Yıl = 1957 ). Şalgam suyu, turpgiller familyasından bir bitki olan şalgam bitkisinden yapılan bir içecektir.

Bu şalgam suyu Adana' da kebapçılarda kebap porsiyonu servisi ile birlikte gelen yegane lezzetli bir içecekti. Bu içecek yerine göre zengininde, fakir fukaranında Çukurova bölgesinde vazgeçilmez içeceğiydi. Damak tadı olarakda bayağı lezzetliydi. Hatta bazen şalgam suyu içine acılı turşu suyuda karıştırıldığında, deme gitsin misali tadına doyum olmazdı.

Daha sonraları bunu rakı veya votka ile miks edip, karıştırıp zevkle içenlerde olmuştur. Şalgam tanesi dediğimiz sebzesi ise içki sofralarında turşu kategorisinde aranılan mezeler listesinede dahil olmuştur.

Önceleri Adana ve çevresinde sevilen bir içecek olarak satılan bu şalgam suyu, bilebildiğim kadarı ile şu anda Türkiye' mizin neredeyse yarısında bulunup, satılmaktadır. Yani başka bir deyişle " Ayranın " partneri " Şalgam suyu " olmuştur. Ancak şalgam suyunun mevsimsel olarak sıcak yaz aylarında değilde serin ve soğuk bahar ve kış aylarında içilmesi çok daha idealdir.

Şalgam hakkında belki çoğunuzun haklı olarak bir bilgisi olmayabilir. Bu nedenle isterseniz " Şalgam suyu " ile ilgili kısacık bir bilgi vermenin faydası olur herhalde. Gerçi litaratürde " Şalgam ve şalgam suyu " , Adana' nın sembolü, Adana kebap ve ayrıca her çeşit kebap ve köftelerin de vazgeçilmez eşlikçilerinden birisi olan şalgam suyu iştahla içilir denir.

Vikipedi, özgür ansiklopedisinden araştırp, bulduğum notu size burada takdim ediyorum.

Şalgam, Turpgiller (Brassicaceae) familyasına ait bir bitki olan Şalgam bitkisinden (Brassica rape) yapılan Çukurova' ya özgü bir içecektir. Kırmızı renkli, bulanık görünüşlü ve ekşimsidir. Acılı ve acısız çeşitleri mevcuttur.

Şalgama acı olarak genellikle acı süs biberi turşusunun suyu kullanılır. Damak tadına göre 1/3 ila 1/6 oranında şalgama katılabilir. Ancak şalgam acısıyla karıştırıldıktan sonra fazla bekletilmemelidir, şalgam bozulabilir. O yüzden acıyı şalgamı içmeden önce katmak daha iyi olur. Şalgamla beraber siyah havuç ikram edilir. Mayalanma sürecine de dahil olmuş bu siyah havuçlar, şalgam suyunun içinde dururlar. Bunlara tane denir, yöre aksanı sebebiyle dene dendiği bilinmektedir.

Şalgam suyu Adana'da sadece şalgam diye ifade edilir. Şalgam genellikle kebap çeşitleri ile birlikte tüketilir.

Şalgamın anavatanı Adana olarak bilinir ve en çok orada tüketilir. Araplar tarafından ilk olarak yapıldığı söylenir. Plastik şişede tadının bozulması daha kolay olduğu için genelde cam şişelerde tercih edilir.

Şalgam yapımında şalgam, kırmızı havuç, bulgur unu, tuz, maya ve su kullanılır. Şalgam suyunun fermantasyonu iki aşamada gerçekleşir. Birinci aşama; ekşi maya, tuz ve su ile karıştırılarak bulgurun hamur haline getirilmesidir. İkinci aşama; bulgurun su ile ekstaraksiyonu sonucu elde edilen sıvının dilimlenmiş şalgam ve kırmızı havuç ile fermantasyonudur.

İnsan sağlığı için pek çok faydaları vardır.

İştahı açar,
Laktik asit içerir, sindirimi kolaylaştırır.
B grubu vitaminleri içerir, sinirleri yatıştırır.
Mide ve karaciğere faydalıdır,
Kalsiyum, potasyum ve demir içerir, kemik ve dişleri kuvvetlendirir.
Afrodizyak özelliği vardır.
100 gramında 20 kalori olan şalgam, A–B–C vitamini içerir.Kalp, damar ve göz sağlığı için faydalıdır.
İŞTE SİZE BİR BARDAK ŞALGAM SUYU HEMDE DANELİ
*

***