- Kategori
- Tarih
Tarihin bilinmeyen dönemeçlerinden
resim: http://tinypic.com/jsj3g8.jpg altın orda savaşcıları
Tarihin her anı aslında bir dönemeçtir. Ancak öyle olaylar vardır ki bugün yaşadığımız dünyanın temelleri daha o günlere dayanır. Tarih sahnesinde yeralmayan pek çok toplum bu günün dünyasını nasıl şekillendirmiştir gelin bakalım.
İlhanlılar, küçük hanlar anlamındadır. Büyük Hanlar da doğal olarak Moğol imparatorları oluyorlardı. 1250 lerde İran, Mezopotamya ve Suriye de Cengiz’in torunu Hülagü tarafından kurulmuştur İlhanlı Hanedanlığı. 1253 te hanlar hanı Möngk’ün buyruğuyla ikisi de Müslüman olan iki büyük düşmanı yok etme emri veriliyor. Bunlardan ilki hazar’ın güneyindeki dağların merkezi Alamut yada ‘’Kartal Yuvası’nda’’ yerleşmiş olan İsmaililerdi. Bunlar Haşhaşin olarak da bilinen radikal Şiilerdi Möngk’ün düşmanlığının sebebi, kılık değiştirmiş 400 Haşhaşin’in başkentte kendisine karşı düzenledikleri suikastti. Bugünkü İran da Sünniliği 2 yüzyılda yaptıklarıyla yok olma getiren İsmaililer’i 1256 ve 1257 de yaptıkları seferlerle tamamen ortadan kaldırmışlardır. Tarihçi Gibbon’a göre Moğolların İsmailileri yok edişi ‘’İnsanlığa bir hizmetti. ‘’
İkinci olarakda Sünni İslamın 500 yıldır kalbinin attığı Bağdat’taki Abbasi Halifeliği idi. 1258 Yılında kent yağmalandığında ölü sayısı Hülagü’nün tahmini olan 200.000 ile tarihçi El Kazvini’nin tahmini 800.000 arsında değişir. Halife Mu’tasım teslim olmuş, kanı akıtılmadan halıya sarılıp atlara çiğnetmek suretiyle ölümü sağlanmıştır. Moğol geleneğine göre soylu kanı akıtılmazdı malum. Hülagü 1260 yılında Suriye’ye Eyyübi Hanedanına yöneldi. Möngk’ün ölüm haberiyle taht paylaşımı için geride küçük bir birlik bırakıp geriye döndü. Memluk ordusu, Celile deki meşhur Ayn Calut savaşında yenilgiye uğratdığı Moğolları durdurmuştur. Herhalde Möngk ölmeseydi Memluklularda tarih sahnesinden silinirdi . Tarih çok daha farklı çizilirdi sanırım.
Altın Orda Hanlığı Cengiz Han’ın torunu Batu tarafından kurulur. Hanlar hanı Ögedey, Volga Bulgarları ve Kıpçaklara karşı 150.000 kişilik ordusunun kumandasını Batu’ya verir. 1235 yılında sefere çıkar. Bulgarları ve Kıpçakları yenilgiye uğratır. 1237 yılında dağınık Rus prensliklerinde dağılmadık, yıkılmadık kent bırakmaz. Geride ölenlere ağlayacak bir çift göz bile bırakmadığını yazar tarih. Kiev düştükten sonra kiliseleri ve içinde sakladıkları azizlerin kemiklerini tiksintiyle ateşe verir. Yaka yıka Avrupa’nın içlerine dalarlar. Mağlup ettikleri Polonyalı ve Almanların kulaklarından 9 çuval doldururlar. 1242 Tarihinde Viyana önlerine geldiklerinde karşısında direnecek güç kalmamıştır. Ancak Hanlar hanı Ögedey’in ölüm haberiyle Batu han dönmek zorunda kalınca Avrupa kurtulur.
Daha sonra 1529 yılında Kanuni, 1683 yılında 4. Mehmed döneminde Osmanlılar tarafından iki kere daha kuşatılacak ama alınamayacaktır Viyana. Tarihte eğer yoktur ama olsaydı ne olurdu diye düşünebiliriz. İşte o durumda her halde çok farklı bir dünyada yaşıyor olurduk demek yanıltıcı olmaz sanırım. Örneğin Timur Beyazıda saldırmasaydı sanırım daha Fatih döneminde Viyana da İtalya da Osmanlı hanedanına katılırdı -. Eğer Atatürk öyle erken bir yaşta ölmeseydi acaba ne olurdu? Bu gün belki de hayal bile edemeyeceğimiz çok farklı bir dünyada yaşıyor olabilirdik. Belki hayal benimkisi ama olsun beyin jimnastiği olur. Bir insan hayatı, o hayat da alınan bir karar bütün insanlık tarihini ne kadar derinden etkileyebiliyor. Kendi yaşamlarımızda aldığımız kararlarda şüphe yok ki etkileri biz bilmesekte bu derece etkili. Bu kararların başkalarının hayatlarını ve geleceklerini de çok derinden etkilediğini bir gün öğrenebiliriz umarım.
Haşhaşin ve ismaililere ilişkin ilginç bir yazı için; http://blog.milliyet.com.tr/Blog.aspx?BlogNo=65441
- Toplam blog
- : 166
- : 1969
- Kayıt tarihi
- : 30.09.06
Sıcak bir Ankara yazında, 1975 yılında doğmuşum. İlk gençliğim Ankarada geçti. Üniversite yılları..