- Kategori
- Teknoloji
Telefon dinlemece...

2005 yılında yeni yasaların yürürlüğe girecek olması nedeniyle “telefonların dinlenmesi” için de bir milat oluşturuyor.
Telefonların dinlenmesi, güvenlik görevlilerinin tabiriyle “teknik takip”... Emniyet Genel Müdürlüğü, bu konuda yeni düzenlemeyle Avrupa ülkelerini karşılaştırmış.
Olaya karşılaştırmalı bakınca konu daha iyi anlaşılıyor. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün saptamaları şöyle:
CMK’da yeni düzenlemeyle telefon dinleme süresi altı aya indirilmiş durumdadır.
İngiltere’de bu süre iki ay ve birer ay uzatılabiliyor. Milli güvenlik ve ülkenin ekonomik selameti ile ilgili olarak 6 aylık uzatma da mümkün. Ayrıca acil durumlarda güvenlik kuvvetlerinin iki günlük dinleme inisiyatifi de var.
Almanya’da ise dinleme için verilen ilk süre üç ay. Mekânların dinlenmesi ise bir aylık süreyle sınırlı. Dinlemenin nedeni devam ediyorsa üçer aylık uzatmalar mümkün.
Fransa’da dinleme süresi ise dört ay. İdari kararla dinleme yapılıyorsa süre dört ayla sınırlı, ancak adli kararla yapılıyorsa on iki ay.
Türkiye’deki yeni düzenlemeye göre, dinleme kayıtları, yok edilmesi halinde en geç 15 gün içinde takip edilen kişiye tebliğ ediliyor. Almanya ve Fransa’da ise şüpheliye hiçbir şekilde dinlendiğine ilişkin bilgi verilmesi zorunluluğu yok. İngiltere’de bilgi verme kişinin başvurusuna bağlı. Dinlendiğinden şüphe eden kişi şikâyetçi oluyor, şikâyeti bir komisyonda değerlendiriliyor ve uygun görülürse kendisine bilgi veriliyor.
Türkiye’de yeni düzenleme sanığa yüklenen suç dolayısıyla avukatların bürosu, konutu ve yerleşim yerlerinde teknik takip yapılamayacağı hükme bağlanıyor. Almanya ve İngiltere’de bu konuda özel bir düzenleme yok. Fransa’da ise avukatların suça iştiraki söz konusu ise ilgili baro başkanlığına bilgi vermek koşuluyla avukatlar dinlenebiliyor.
Türkiye’deki düzenlemeye göre izlenen kişinin, şüphelinin tanıklıktan çekinebilecek yakını ve uzak akrabalarıyla iletişimi kayda alınamıyor. İngiltere, Fransa ve Almanya dahil olmak üzere Avrupa ülkelerinde bu yönde bir düzenleme yok.
Sonuç olarak karşılaştırma da gösteriyor ki, telefon dinleme konusunda AB ülkelerindeki durum, Türkiye’den pek farklı değil. Hatta bazı sınırlayıcı hükümler Türkiye’de daha fazla...
Yeni düzenlemeye ilişkin olarak emniyet görevlilerinin sakınca gördüğü noktalar var. Örneğin çetelerin takibiyle ilgili akraba sınırlamalarını buna örnek gösteriyorlar. Türkiye’de bu tür örgütler de aile ilişkilerinin çok iç içe olduğunu belirtiyorlar.
Telefon dinleme çok hassas bir konu.
Kişi hak ve özgürlüğü, hukuk güvencesi ve hukukun üstünlüğü gözetilmeden yapılması büyük sakınca taşıyor.
Güvenlik güçlerinin sağlam kurallar ve hukuk temeliyle çalışmaları özellikle bu alan için zorunlu...
Gelin biz bu hassaslığı biraz “ti”ye alalım ve bu “ti”, telefonun ti’si olsun!...
Efendim öykümüz eski Sovyetler Birliği’nde geçiyor. Hani Damdaki Kemancı’nın Yahudi köylerinden birinde...
KGB karargahındaki telefon çalmış:
– Alo?...
– Komşum Salamon bir devlet düşmanı! Odunluğunda deklare edilmemiş elmaslar saklıyor.
– Not edildi, merak etmeyin.
Ertesi gün KGB, Salamon’un evini basmış. Odunluğa dalmışlar. Tüm odunları kırmışlar, içlerine bakmışlar. Bir tek elmas bile bulamamışlar. Salamon’a sövmüşler ve gitmişler.
Akşam üzeri Salamon’un telefonu çalmış:
– Alo?...
– Ben Moşe. KGB geldi mi?...
– Geldi.
– Kışlık odunları kırdı mı?
– Kırdı...
– O zaman telefon etme sırası sende... Sebze tarlamın ekim için çapalanması gerek!...