- Kategori
- Ben Bildiriyorum
Tematestus - Fıçı
Alamet-i Üstüvane belgeselinden bir enstentane..
Bendeki meşe’ye hayranlık çocukluğumda başladı. Evimizin önündeki yaklaşık iki dönüm boşlukta, tek başına, geniş dalları, kocaman gövdesi ve her dem yeşil “koca meşe’yi “ hiç unutamadım.
“10 Milyar Meşe Kampanyası “sürecinde meşe ile ilgili yayınlar okumuştum. Ama, asıl ve kapsamlı bilgiyi; TEMA Vakfı Yayınları içinde -yeni çıkan- “Meşe, Medeniyetin Çerçevesi – W.B.Logan’ın” kitabından öğrendim. Logan diyor ki; “ İnsansılar iki milyon yıl var olmuşlardı, ancak meşeyi kullanmayı öğrenince insan oldular.”
Meşe severlere bu kitabı mutlaka okumalarını tavsiye ederim.
Yıllarca Koca Meşe’ye vefa borcumu nasıl ödeyebilirim? diye düşünmüşümdür. O fırsatı; meşeden yapılan onlarca, yüzlerce, binlerce üründen biri olan “fıçı” ile ilgili tematestus’ta sorular sorup ödemeye çalışacağım..
Soru1- Fıçının yapımı meşe ile başlar. 80-100 yaşındaki meşeler seçilir. Cetvelsiz, mezurasız, gönyesiz, hesap kitap dönemimizin hiçbir aleti olmadan odun parçaları bir araya getirilir. Fıçı yapımında kullanılan aletler yüzyıllardır değişmedi. Soracağım alet, baltanın yüzeyinden uzun ve ince. Kütükleri dokusuna uygun olarak ayırmaya yarayan temel bir alet. Hangisi olabilir?
a- Nacak b- Keser c- Froe d- Testere
Soru2- Fıçı, hem küpe hem de küreye benzer. Hiç fıçı görmediyseniz, şaraptan tereyağına, undan çiviye, baruttan ete kadar bir sürü şeyi, yarım tona ulaşan ağırlıklarda taşıyan ve ne kırılan ne de sızdıran bir konteynır düşünün. Fıçının tam ortasına ne denir?
a- Ortası b- Göbek c-Bel d- Ekvator
Soru3-Meşe Çağı’nda fıçı yapmak karmaşık bir ustalık gerektiriyordu. Geometri sözcüğünü duymamış ama aletleri bilen, düzgün ve sızdırmayan fıçılar yapabilen, meslekte ustalık kazanmış kşilere verilen, günümüzde çoğu kimsenin sözcüğün nereden geldiğini bilmediği “yüksek düzeyde el, göz ve beyin koordinasyonuna sahiptir” anlamına da gelen bu unvan hangisidir?
a- Mister/ Master b-Şampiyon c-Usta d-Hıdır
Soru4- Amphora, şarabın, zeytinyağının ve diğer değerli sıvıların taşınması için eski dünyanın standart yolu idi. Akdeniz ve Mezopotamya bölgelerindeki medeniyetlerin neredeyse tamamında benimsenmişti. Antik Yunan ve Roma'da kullanım ve standartları zirveye ulaştı. Üretimleri kolaydı ve önemlisi taşınması kolaydı. Topraktan yapılan amphorların 5500 yıllık ömrünü sona erdiren meşe varillerinin mucidi kabul edilen kavim hangisidir?
a-Vandallar b- Keltler c-Saksonlar d- Gotlar
Soru5- Bir matematik sorusu sorup, fıçılarla ilgi neşeli sorulara geçelim.. Sıvı ve kuru malzeme taşıyan fıçıların yapımı için en az yüz farklı biçim ve boyut vardı. Fıçılar, yaklaşık 1700 yılına gelindiğinde, pratik deneyim ve alışkanlık 42 galonluk su geçirmez katmana yılan balığı, somon balığı, ringa balığı, pekmez, sabun, tereyağı, şarap ve balina yağı gibi her şeyi nakliye için standart bir konteyner haline getirdi. Petrolun keşfi ve nakliyesinde kullanılan 42 galonluk meşe varilleri günümüzün standart ölçüsü olarak kabul edildi. Soru şu; 1 Galon = 3,78541178 Litre olduğuna göre bir varil kaç litre eder?
a- 179litre b- 169litre c-159litre d- 149litre
Soru6- Asıl adı Alessandro di Mariano di Vanni Filipepi olan, ama daha çok Sandro Botticelli ya da Il Botticello olarak bilinen ünlü İtalyan ressamının oldukça komik bir lakabı varmış.Hangisi olabilir?
a- Küçük fıçı b-Koca fıçı c- Boş fıçı d- Dolu fıçı
Soru7- 1901yılında Annie Edson Taylor adında bir bayan, bir fıçının içinde Niagara Şelalesi´nden atlayan ilk kişiydi. Bayan Taylor bunu yaparken sizce kaç yaşındaydı?
a- 23 b- 43 c-53 d-63
Soru8- Macaristan'da eski bir evin tadilatını yapan işçiler, Jamaika romuyla dolu bir fıçı bulmanın keyfini çıkarırken, fıçının sonunda kötü bir sürprizle karşılaşmış. İçki bitince fıçının içindeki çıplak bir erkek cesedi ortaya çıkmış. Cesedin 20 yıl önce Jamaika'da ölen bir Macar diplomata ait olduğu anlaşılmış. Diplomatın eşi, masraf ve bürokratik işlemlerden kaçmak için cesedi fıçıyla Macaristan'a getirmiş, sonra gömmekten de vazgeçmiş. İşçiler, romu çok beğenip şişelerle eve de götürmüş. Traji komik bir vaka değil mi? Size, içine bir ceset sığabilen bu fıçı kaç litrelikmiş diye sorsam?
a- 300 b-280 c-250 d-200
Soru9- Fıçıları araştırırken yine çocukluğumdan kalan ve çoktaaaan unuttuğum/uz bir panayır eğlencesi karşıma çıkıverdi. Nasıl sevindim.. “Merak kediyi öldürür” derler ya, doğru. Düştüm peşine .. Serdar Güven’in ödüllü belgeseline vardım. (1)
6m yüksekliğinde, 15 m çapında bir fiçıda “ölüm fıçısında” adeta ölüme meydan okuyarak dönen motorsiklet cambazlarını hatırladınız mı? Gösterilerinin sonunda bayrak açar, alkışı alırlardı. Size bu belgeselin adını soracağım.
a- Alamet-i Üstüvane b- Alamet-i Motor c-Alamet-i Fıçı d- Alamet-i Panayır
Soru10-Fıçıların (özellikle meşe) şarap saklama ve nakliyesinde kullanıldığını biliyoruz. “Ayaklarıyla ezip fıçıya mı bastılar seni? /Nefti kasnaklı bir fıçıya,/ Aldırma kara üzüm/ Sen o kırmızı şarabına doğru / İçten içe harıl harıl çalışmana bak, iki gözüm” dizelerini hatırlatıp son sorumuzu soralım. Kime ait olabilir bu dizeler?
a- Ömer Hayyam b-Can Yücel c-Cemal Süreyya d-Turgut Uyar
(1)- https://vimeo.com/20398862
Cevaplar: 1-c, 2-b, 3-a, 4-b, 5-c, 6-a, 7-d, 8-a, 9-a, 10-b
- Toplam blog
- : 272
- : 734
- Kayıt tarihi
- : 13.10.07
1959 Sinop Bektaşağa Köyü doğumluyum. Yaşamda, anlaşılacak bir şeyi olanlara ve bunu öğreti yapan..