03 Nisan '11
- Kategori
- Tarım / Hayvancılık
Toprakça

Toprakça adıyla toprakla alakalı ne varsa sizlerle paylaşmayı hedefledik.
Tarım: Bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretilmesi, bunların kalite ve verimlerinin yükseltilmesi, bu ürünlerin uygun koşullarda muhafazası, işlenip değerlendirilmesi ve pazarlanmasıdır.
Tarım; bitkiyi aracı olarak kullanıp topraktan en yüksek verimi alma sanatıdır.
Tarımın taşınmaz malı olarak kullanılan, son yüzyılda topraksız tarım için uğraşlar verilsede tarımın temel taşı TOPRAK tır.
Toprakça adıyla toprakla alakalı ne varsa sizlerle paylaşmayı hedefledik.
Toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri ile bitkilerin beslenmesinde toprağın önemini anlatmaya çalışacağız.
TOPRAK; Fiziksel ayrışmayla oluşmuş, kimyasal ayrışma ve humuslaşma olayları ile yeni özellikler kazanmış, yer kabuğunun en üstteki canlı tabakasıdır. Toprak, içinde ve üzerinde geniş bir canlı topluluğu barındırmakta ve bitkilere besin maddesi sağlamaktadır. Bitkiler için bir durak yeridir.
Heterejon, çok fazlı, parçacıklı, dispers ve gözenekli bir sistem olup birim hacim başına iç yüzey alanları çok büyük olabilmektedir. Toprağın dispers özelliği ve bunu neticesi olan iç yüzey aktivitesi; iyon değişimi, adhezyon, şişme ve büzülme, dispersiyon ve flokülasyon olaylarının olmasına imkan vermektedir.
Karmaşık yapıya sahip olan toprakta bitki gelişimi ve optimal verimi diğer ekolojik koşullar ve insan müdahalesi gibi etkenler yönlendirmektedir.
SAĞLIKLI TOPRAK; Kolay drene olan ve baharda çabuk ısınan, ekimden sonra kabuk bağlamayan, şiddetli yağışları kolay emebilen ve yüzey akışına olanak vermeyen, kurak mevsimlerde bünyesinde iyi su tutabilen, çok az kesek içeren ve geçirimsiz tabaka içermeyen, erozyon ve besin maddesi kayıplarına dirençli, yüksek oranda toprak organizması populasyonunu destekleyen, yüksek verim için fazla gübrelemeye ihtiyaç duymayan, iyi bir toprak kokusuna sahip, sağlıklı ve yüksek kalitede ürün alınabilen topraktır.
TOPRAK DEGRADASYONU (Toprak bozulması); Toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin üretim potansiyelini etkileyecek derecede bozulması olayıdır. Erozyon, kirlenme, amaç dışı kullanım, bilinçsiz tarım, denetimsiz tarımsal ilaç ve kimyasal gübre kullanımı, toprak ve su gibi doğal ortamlara kaldıramayacakları oranda yük bindirilmesi gibi olumsuz etkenler toprak bozulmasına etki etmektedir. Toprağın kaymak tabaka oluşturması, pulluktabanı oluşması, toprak sıkışması fiziksel degredasyona, bilinçsiz gübreleme sonucu toksisite, kireçlenme kimyasal degredasyona bir örnektir.
TOPRAK ÜRETKENLİĞİ VE VERİMLİLİĞİ; Verimli topraklar aynı zamanda üretkendir. Buna karşılık her üretken toprak verimli olmayabilir. Örnek verecek olursak az yağış alan besin elementlerince yetersiz, zayıf dreneja ve zayıf havalanma koşullarına sahip, tuzluluk yada alkalilik sorunları bulunan, bünyesinde bitki gelişimine zaralı elementler içeren ve diğer verimliliği kısıtlayıcı koşullara sahip topraklar üretken olsa da verimli bir toprak değildir. Ancak olumsuz koşullar olumlu hale getirildiğinde bu tür topraklar verimli hale gelebilirler.
TOPRAK YORGUNLUĞU; Herhangi bir toprağın birçok bitki besin elementini içerdiği, iklim ve su mevcudiyeti ile sulama koşulları optimum olduğu halde toprağın kendisinden kaynaklanan bir veya birkaç olumsuz faktörün etkisiyle üretkenlik kapasitesinin azalması veya yok olmasıdır.
SÜRDÜRÜLEBİLİR TOPRAK VERİMLİLİĞİ; Sürdürülebilir tarımın en önemli koşullarındandır. Doğal ekosistemde, mevcut koşullara yıllarca süren adaptasyon sürecinden sonra uyum gösteren bitkiler, topraktaki mineral maddeleri absorbe etmekte, daha sonra çeşitli organik maddelerle bu absorbe edilen besin maddeleri tekrar toprağa geri dönmekte, karbon döngüsü belli bir denge ve düzen içerisinde süregelmekteydi. Tarımın başlamasıyla birlikte toprak flora (bitki topluluğu) ve faunası (hayvan topluluğu) değiştirilmiş, toprağın doğal verimliliği hızla sömürülmüş, organik maddesi giderek azalmaya başlamış, fiziksel ve kimyasal yapısı bozulmuş, kirlenmiş ve erozyona maruz kalmıştır. Bunun sonucu olarak çoğu yerde çevre koşulları hızla bozulduğundan çölleşme başlamış, toprak kalitesi bozulmuş, toprak verimliliğinin sürdürülebilirliği giderek olanaksız hale getirilmiştir. Toprakta iyi bir yapı ve verimliliğin süreklikliği için şu önerileri yerine getirmek zorundayız.
- Tarımsal alandaki doğal besin elementi döngüsü artırılmalı, kimyasal gübre kullanımı azaltılmalı, gübreleme programı toprak analiz sonuçlarına göre yapılmalıdır.
- Örtü bitkileri ve malçlar kullanılarak ve bitki artıkları tarlada değerlendirilerek, toprak yüzeyinde bitkisel örtünün korunması ve sürekliliğin sağlanması gerekmektedir.
- Tarla trafiği minumuma indirilmeli veya korumalı toprak sürüm yöntemleri uygulanmalıdır.
- Toprağın yalnız fiziksel ve kimyasal bir yapıdan ibaret olmayıp, canlı bir varlık olduğunu da göz önünde bulundurarak, toprak organizmalarının sağlıklı çeşitliliğini koruyucu işlemlerin uygulanması gerekmektedir.
TOPRAK ANALİZİ; Bir toprağın bitki besin elementleri verme gücü veya potansiyelinin belirlenmesinde kullanılan kimyasal bir yöntemdir. Toprağın verimlilik durumunun değerlendirilmesi yada ölçülmesinde biyolojik yöntemlerin bazı üstün yönleri mevcuttur. Bununla birlikte, bu yöntemler çok uzun zaman almakta ve bu nedenle kısa zaman içerisinde fazla sayıda toprak çeşiti ile çalışma olanağı bulunmamaktadır. Kimyasal toprak analizleri ise çok daha hızlıdır. Bitki analizlerine göre üstün tarafı ise bitki ekilmeden veya dikilmeden kısa bir süre önce toprakta mevcut olan besin elementlerini tespit edilebilmesidir.Toprak analizleri tekniğinde hiçbir zaman toprakta bulunan besin elementlerinin toplam konsantrasyonlarının belirlenmesi öngörülmez.
Her ekim öncesi toprağımızın analizini yaptırmalı, toprağımızdaki mevcut besin elementi envanterini çıkararak ekim yapacağımız bitkiye gerekli olan optimum besin elementi ihtiyacını mevcut topraktaki besin elementleri ile karşılaştırarak gerekli olan besin elementi ihtiyacını gübrelemeyle gidermeliyiz.
Kaynakça:
Toprak Fiziği,
Prof.Dr.Cevdet Şeker
Sürdürülebilir Toprak Verimliliği, Yrd.Doç.Dr.Mehmet Zengin