Türk halk bilimcisi İhsan Hınçer

Hınçer’i Anma Gecesi düzenlendiğini basından öğrendiğimde sevindim! Çünkü dünden bugüne ülkemizde folklordan (halk bilimi) söz edildiğinde belleğimde iz bırakan bu adı anımsarım. Bir de Türk Folklor Araştırmaları Dergisi’ni…

Bu derginin yıllarca sürdürümcüsü oldum. Yazılarım yayımlandı. Dergi sayılarını yıllarca sakladığım oldu. Ne ki görev yerimin sık değiştirilmesi nedeniyle elbette çoğu kayboldu! Ama gerçekleştirilen gerçek folklor çalışmalarını unutmadım.

Troya Folklor Araştırmaları Derneği’nin başarılı ve özgün düzenlemesiyle Bahçeşehir Üni. Beşiktaş yerleşkesinde dolu dolu bir izlence ilgi duyanlara sunuldu. İzleyenler mutlu anlar yaşadılar!

***

‘Halk biliminin cumhuriyeti’ diye adlandıracağımız İnsan Hınçer’i<ı> kısaca tanıyalım: (1918 Konya–1979 İstanbul) Türk folklor araştırmacısı yazar. Kabataş Erkek Lisesini bitirdi. İstanbul Belediyesinde memurluk yaptı. Önceleri şiir yazdı ve bunları iki kitapta topladı. Öğrencilik yıllarında halkevlerinde başladığı folklor çalışmalarını, Türk Halk Bilgisi Derneğinde sürdürdü. 1949'da çıkarmaya başladığı Türk Folklor Araştırmaları dergisinin yayımını 30 yıl süreli ve 366 sayı tek başına sürdürdü. <ı>Başlıca yapıtları şunlardır: Şiirleri; Türklük Bir Yanardağdır (1936), İstiklâlimin Menkıbesi (1937); romanı; Çoban Kızı (1946).

***

Gerçek anlamda folklor: Halkın gelenek, görenek, yaşayış ve oyunlarını içeren geniş bir kavramdır. Ne ki kimi sözcükler gibi folklor da bilinçsizce kullanılmaktadır. Örneğin: Halk oyunlarına ‘folklor’ denilmektedir! Oysa halk oyunları, folklorun (hak biliminin) ancak bir dalıdır.

Troya Folklor Araştırmaları Derneği Başkanı Halil Kazankaya’nın açılış konuşmasından sonra; emeği geçenlerden eğitimci İlhan Gülek’i alkışlamak gerekir. Hınçer’in oğlu Çora Hınçer, ailesi adına özgün ve coşkulu anılarını aktardı.

Türk Folklor Araştırmaları Dergisi’nde yer alan yazılar ustaca oyunlaştırılarak sahnede yansıtıldı. Saz, söz ve oyunlarla folklorik canlılık getirildi. Kimi halk bilimi sözcükleri (yağmur duası, halay, sayışma, körebe, geyik avcısı, efsane, semah, türkü, Pir Sultan, Âşık Veysel, Telli Gelin, kımıl oyunu, Yörük Ali, maniler, gibi…) yaşatıldı.Sabri Koz konuşmasında; yazarlardan Ünal Şöhret Dirlik adından da söz etti.

Ender Yiğit’in sunuculuğunu başarıyla yaptığı, seyri kolay ne ki yoğun çaba emek ürünü olan anma etkinliği, gelenleri doyurdu ve alkışlar arasında noktalandı!

Muhsin DURUCAN