- Kategori
- Edebiyat
Türk Yazınında, "Kurtuluş Savaşımız"
Onlar ki toprakta karınca
suda balık
havada kuş kadar
çoktular
korkak
cesur
câhil
hakîm
ve çocukturlar
ve kahreden
yaratan ki onlardır,
destanımızda yalnız onların maceraları vardır. (Nazım Hikmet, Kuvayi Milliye)
Kurtuluş Savaşımızın, sömürgeciliğe ve emperyalizme karşı yapılmış, kurtuluş savaşlarının ilki olduğu konusunda tarihçiler hem fikirdir. Bu savaş bir çok ulusa da, örnek olmuştur.
Ulusumuzun yazgısını değiştiren Kurtuluş Savaşı'mız, yazarlarımızı da etkilemiş, Kurtuluş Savaşımız üzerine çok sayıda eserler meydana getirmişlerdir.
En başta, Mustafa Kemal Atatürk'ün Söylev'i, Kurtuluş Savaşı'mızın bir belgesi, bir romanıdır. Kurtuluş Savaşı üzerine yazılmış Romanlar, incelemeler, araştırmalar, şiirler vb...
Ateşten Gömlek- Halide Edip Adıvar- 1922
Süngülerin Gölgesinde- Peyami Safa- 1924
Kan ve İman- Ercüment Ekrem Talu- 1925
Vurun Kahpeye- Halide Edip Adıvar- 1926
Dikmen Yıldızı- Aka Gündüz- 1927
Yeşil Gece- Reşat Nuri Güntekin- 1928
Sadom veGomare- Yakup Kadri Karaosmanoğlu- 1928
Acılar- Agah Sırrı Levend- 1928
Yaldız- Aka Gündüz- 1930
Halâs- Mehmet Rauf- 1930
İzmir'in Romanı- Burhan Cahit Morkaya- 1931
Yaban- Yakup Kadri Karaosmanoğlu- 1932
Dinmez Ağrı- Mükerrem Kâmil Su- 1937
Çete- Refik Halid Karay- 1939
Posta Yolu- Hilmi Ziya Ülken-1942
Esir Şehrin insanları- Kemal Tahir- 1956
Var olmak- İlhan Tarus- 1957
Suyu Arayan Adam- Şevket Süreyya Aydemir- 1959
Tek Adam- Şevket Süreyya Aydemir-
Dağ Başını Duman Almış- Oğuz Özdeş- 1960
Hep Bu Topraklar İçin- Fikret Arıt- 1961
Küçük Fediler- Fikret Arıt- 1962
Esir Şehrin Mahpusu- Kemal Tahir- 1962
Kalpaklıllar- Samim Kocagöz- 1962
Hükümet Meydanı- İlhan Tarus- 1962
Doludizgin- Samim Kocagöz- 1963
İstiklâl Madalyası- Ziya Mısırlı- 1963
Adsız Şehit- Etem İzet Benice- 1964
Küçük Ağa- Tarık Buğra- 1964
Yorgun Savaşçı- Kemal Tahir- 1965
Küçük Ağa Ankara'da- Tarık Buğra- 1966
Kutsal İsyan( 8 cilt)- Hasan İzzettin Dinamo- 1966- 67
Ateş Yılları- Hasan İzzettin Dinamo- 1968
Toprak Acıkınca- Erol Toy- 1968
Bokırda Sabah- Bekir Büyükarkın- 1969
Öksüz Musa- Hasan İzettin Dinamo- 1973
Sahnenin Dışındakiler- Ahmet Hamdi Tanpınar- 1973
Milli Kurtuluş Tarihi 3 cilt- Doğan Avcıoğlu- 1974
Toz Duman içinde- Talip Apaydın- 1974
Ulusu- Mustafa Asoğlu- 1975
Sırtlan Payı- Atilla İlhan- 1975
Haçin- Zeberret Coşkun- 1975
Türklerin Tarihi- Doğan Avcıoğlu (5 Kitap)- 1978- 82
Kurtuluş Savaşı Günlüğü-(3 cilt) Zeki Sarıhan- 1982
Şu Çılgın Türkler- Turgut Özakman- 2005
***
Bir gemi yanaştı, Samsun'a sabaha karşı
Selam durdu kayığı, çaparısı, takası
Selam durdu tayfası
Bir duman tüterdi bu geminin bacasından
Bir duman
Duman değildi bu
Memleketin uçup giden kaygılarıydı...
.... Cahit Külebi- (Atatürk Kurtuluş Savaşı'nda)
...
Kurtuluş Savaşı üzerine, bir çok öykü de yazılmıştır. Halide Edip Adıvar, Dağa Çıkan Kurt, 1926 Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Milli Savaş Hikayeleri Ergenekon 3 1947,
Reşat Ekrem Koçu, 1954'de "İlk Kurşun'u" yazmıştır.
Kurtuluş Savaşı üzerine oyunlar yazılmış ve sahnelenmiştir. 1933'de Aka Gündüz- Yarım Osman, Reşat Nuri Güntekin- İstiklâl, Vasfi Mahir Kocatürk- Yaman
Aka Gündüz- Mavi Yıldırım 1934, Taha Toros- Kaçkaç 1946, Orhan Asena- Korku 1956, Abay Dağlı- Sakarya ve Sakarya Cephesi 1965, Abay Dağlı- Sakarya'da 22 Gün 1971, Özdemir Nutku- Söylev 1973, Nizamettin Nazif Tepelenlioğlu- Bir Millet uyanıyor 1932, Turgut ÖZAKMAN- Şu Çılgın Türkler 2005 (oyunlaştırılmıştır)
***
Yaban Romanı'ndan bir konuşma:
Bekir Çavuş:
- Biliyorum beyim, sen de onlardansın emme.
- Onlar kim ?
- Aha, Mustafa Paşa'dan yana olanlar...
- İnsan Türk olur da, nasıl Kemal Paşa'dan yana olmaz ?
- Biz Türk değiliz ki, beyim.
- Ya nesiniz ?
- Biz İslamız, elhamdülillah...O senin dediklerin Haymana'da yaşarlar. (s.139)
***
Tarihte en büyük savaşımız Kurtuluş Savaşımızdır.Bu bir ölüm kalım savaşıdır. Görüldüğü gibi o kadar da kolay kazanılmamıştır.Bir taraftan Osmanlı yandaşları, bir yandan hilafet yanlıları, savaştan, kırgından, bozgundan usanmış bir toplum. Her taraf asker kaçağıyla, eşkiyalarla dolu bir Anadolu toprağı...
Ulus olamamış, ümmetçi bir anlayış. Tüm bu zorlukların üstesinden gelmek sanıldığı kadar kolay değildi. Atatürk bu nedenlerle büyük bir liderdir.
(Devamı, Kurtuluş Savaşı üzerine yazılmış şiirler vb)
Kaynaklar :1- Türk Romanında Kurtuluş Savaşı Özel sayısı - TDK
2- Kurtuluş Savaşı Günlüğü, Zeki Sarıhan Öğretmen Dünyası Yayınları
3- Yaban, Ykup Kadri Karaosmanoğlu
4- Millî Kurtuluş Tarihi, Doğan Avcıoğlu
5- Atatürk Kurtuluş Savaşında, Cahit Külebi
Erdoğan Şahin - Didim
- Toplam blog
- : 1410
- : 1053
- Kayıt tarihi
- : 04.11.06
Emekli öğretmenim ve emeklemeye devam ediyorum. Emeklilik yaşamın sonu değil, yaşama yeni amaçl..
