Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

14 Aralık '08

 
Kategori
Dilbilim
Okunma Sayısı
1071
 

Dilimizi sokan arılar

Dilimizi sokan arılar
 

Dilimizdeki kelimelerin ilk kez kullanıldıkları otantik bağlamları ve tarihsel dönemleri bilebilseydik, sözlükte yer alan her bir sözcüğün -hatta eş anlamlı kabul ettiğimiz tüm sözcüklerin- farklı birer olguyu anlattığına tanık olabilirdik gibime geliyor.

Kavramlar arasındaki farklara dikkat etmemek belki günlük yaşamda fazlaca sorun yaratmaz; fakat örneğin iddialı bir öykü veya roman yazdığını söyleyen yazarlar için büyük bir prestij kaybı olabilir. Benim gözlemlerime göre, sayıları giderek artan pek çok yazar -farkında olmadan- affı zor hatalar yapıyorlar.

Aşağıda listelediğim birbirleriyle anlam benzerliği olmayan kavramların nasıl da düşünülmeden eşanlamlıymış gibi kullanıldıklarını sorgulayan bu "mahkeme"de, siz tüm MB okur ve yazarlarını tanık sandalyesinde oturmaya davet ediyorum:

Düşünce ile fikir... farklı iki kavramdır.
Fikir ile görüş...
Görüş ile zihniyet...
Zihniyet ile ideoloji...
İdeoloji ile inanç...
İnanç ile inanmak...
İnanmak ile ikna olmak...

Edep ile saygı...
Saygı ile yüceltme...
Yüceltme ile hayranlık...
Hayranlık ile övme...
Övme ile beğeni...
Beğeni ile empati...
Empati ile sevgi...
Sevgi ile aşk...
Aşk ile ilişki...
İlişki ile birliktelik...
Birliktelik ile beraberlik...
Beraberlik ile dayanışma...
Dayanışma ile özveri...
Özveri ile kahramanlık...

Yetenek ile hüner...
Akıl ile zekâ...
Zekâ ile deha...
Dâhi ile aydın...
Bilgi ile bilgelik...
Bilge ile bilgin... aynı şey değildirler.

Hüküm ile önyargı...
Hayal ile tahmin...
Yorum ile çıkarsama...

İlkesizlik ile ahlâksızlık...
Duyarsızlık ile tepkisizlik...

Değişim ile dönüşüm...
Sistem ile şablon...
Şablon ile plân...
Plân ile program...
İşbirliği ile işbölümü...
Yöntem ile tarz...
Tarz ile tutum...
Eski ile klasik...

Erdem ile ahlâk...
Ahlâk ile huy...
Huy ile kişilik...
Kişilik ile mizaç...
Mizaç ile tutum...
Tutum ile prensip...
Prensip ile inanç...

Süreç ile süre...
Süreç ile süregiden...
Süreç ile süreklilik...
Süreç ile yordam...
Süreç ile oluşum...
Süreç ile yol...
Süreç ile ilişki...
Süreç ile serüven...
Süreç ile aşama...
Süreç ile içerik...
Süreç ile mekanizma... farklı anlam taşırlar.

İzin ile onay...
Şans ile baht...
Açmaz ile çıkmaz...
Arayış ile beklenti...
Eğilim ile ilgi...
Ortak nokta ile ortak alan...
Yanyanalık ile ardışıklık...

Açıklık ile içtenlik...
Gösterge ile belirti...
Gerekçe ile dayanak...
Zararsız ile faydasız...
Beklenti ile umut...
Tercih ile beğeni...
Beğenmek ile benimsemek...

Öz ile iç...
Biçim ile kabuk...
Özel ile özgü...
Özel ile kişisel...

Bir ile tek...
Tek ile yalnız...
Yalnız ile sahipsiz...

Aynı ile benzer...
Saklı ile gizli...
Gizli ile kaçak...
Kaçak ile illegal...

Karıştırmak ile şaşırmak...
Karışmak ile burnunu sokmak...
Burnunu sokmak ile müdahale etmek...

Eylem ile tutum...
Kesişme ile birleşme...
Örtüşme ile buluşma...
Yakışma ile bağdaşma...
Bağdaştırma ile özdeşleştirme... aynı anlama gelmezler.

İncelemek ile araştırmak...
İncelemek ile irdelemek...
Birleştirmek ile buluşturmak...
Bırakmak ile salmak...
Terk etmek ile vazgeçmek...

İlişki ile ilinti...
İlişki ile bağlantı...
İlişki ile yakınlık...

Doruk ile uç...
Uzak ile ücra...
Neden ile gerekçe...
Mükemmel ile kusursuz...
Yapmak ile yaratmak...
Hakiki ile orijinal...
Kendilik ile doğallık...

Eleştiri ile hakaret...
Hakaret ile küfür...
Özeleştiri ile pişmanlık... farklı farklı şeylerdir.

Arzu ile içgüdü...
İçgüdü ile içgörü...
Güdü ile heves...
Niyet ile eğilim...
Niyet ile kasıt...
Erek ile emel...

Çokluk ile çeşitlilik...
Durum ile konum...
Oran ile orantı...
Dikkatli olmak ile özenli olmak...
Sabır ile tahammül/katlanmak
Harcamak ile tüketmek...
Türetmek ile yaratmak...
Yaratmak ile üretmek...
Üretmek ile oluşturmak...

Öneri ile tavsiye...
Tavsiye ile nasihat...
Nasihat ile aydınlatma...

Deneyim ile birikim...
Deney ile test...
Test ile analiz...
Tespit ve teşhis...
Öngörü ile hayal etme...
Öngörü ile uzağı görme...

Tanımak ile bilmek...
Bilmek ile kavramak...
Kavramak ile içselleştirmek...

Hoşgörü ile tolerans...
Kaygı ile kuruntu...
Uygun ile kullanışlı...
Avunma ile oyalanma...
İptal etme ile öteleme...

İnşallah ile keşke... arasında çok büyük anlam farkı vardır...





.....................................................................................
* Kadın-erkek sayısı eşit ve "Dokunulabilir Meclis" istiyoruz!
.....................................................................................

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Vidan sözcüğünün tam karşılığı yoktur Avrupa dillerinde. Ayrıca GÖNÜL de yoktur. Peki KEDER (üzüntü değil) var mı? HÜZÜN de tercüme edilemez tam anlamıyla...

Mehmet Sağlam 
 24.11.2009 5:55
 

Daha nice böyle güzel feedback'lere. Sizi zaten, bugün de Coskun'u (sahsen tanisirim, severim) zevkle okudum. Tesekkürler paylasiminiz icin. Dost selamlarim, sevgilerimle.

pirmete 
 26.12.2008 18:27
Cevap :
Teşekkür ederim Pirmete Ağabeyim... B. Coşkun bu blogdan esinlenmiş, esinlenmesine; ama kendisinin bugün alt alta sıraladığı karşıt kavramlarla ben yüzde yüz mütabık değilim. Merhaba demek aydınlık olabilir; ama selamünaleyküm'ün (esenlik dilemenin) karanlık olduğuna nasıl hükmedebiliriz ki?! Diğer karşılaştırmalarında da bazı gereksiz zorlamalar var kanaatindeyim. Fakat etkili bir yazı, etkili olmasına. Güç verdiniz, yorumunuzla hoş geldiniz. Saygıyla...  27.12.2008 0:42
 

Bu yazıyı yayımladıktan sonra Bekir Coşkun'a da yollamıştım. 1 hafta sonra, aşağıdaki benzetmelerle bugün şu yazıyı yazmış: http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/10645424.asp?yazarid=2 *** Teşekkürle Sayın Coşkun... MS

Mehmet Sağlam 
 26.12.2008 10:13
 

ıssız-yalnız, iptal-fesih, çoğunluk-çoğulculuk, demokrasi-cumhuriyet, hürriyet-özgürlük, zeka-akıl, sıkıntı-çile, acele-çabuk, aciz-güçsüz, alalede-adi, dilek-istek, hasret-özlem, sanat-zanaat, sanatçı-zanaatkar....yine çok çalıştırdınız beni üstadım ! Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olunur mu hiç? Ya şıklar arasında sıkışıp kalmış, hayatında bir kez dahi böyle bir çalışma yapmamış, görmemiş yeni kuşaklar ne yapsın? Teşekürlerim ve sevgilerimle...

Neşe İleri 
 18.12.2008 10:43
Cevap :
Çok teşekkür ederim, iyi ki varsınız Evrimcil ve Neş'eli sevgideğer dostum... Siz çalışmasanız, ben çalışmasam, o çalışmasa; geceleyin uyuyan yıldızlarımızı kim uyandıracak!!! (:-)  18.12.2008 13:55
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 147
Toplam yorum
: 3492
Toplam mesaj
: 296
Ort. okunma sayısı
: 2770
Kayıt tarihi
: 05.05.07
 
 

İngilizce öğretmeniyim, çevirmenim, dilmaçım, araştırmacıyım. / Beş kitabım var: Beynin Kimliği, ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster