Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

27 Eylül '20

 
Kategori
Dil Eğitimi
Okunma Sayısı
49
 

Kürtçe "anadil" midir?

KÜRTLER'İN, GERÇEK BİR "ANADİLİ" VAR MIDIR?

B a ş l a r k e n....

-- CHP'de, İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu'nun sözleri ile başlayan 'ATATÜRK' tartışmasının ardından 'anadilde eğitim' tartışması yaşandı. Partisinin, Olağan Büyük Kongresi'nde, '2.Yüzyıla Çağrı Beyannamesi' adı altında Kürt meselesi ile ilgili mesaj veren CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu, ikinci hamlesini de, merkezi Londra'da bulunan Demokratik Gelişim Enstitüsü'nün toplantısında yaptı.

Kılıçdardaroğlu'nun video  konferansla katıldığı toplantıda, 'anadilde Kürtçe eğitimi' ile, şunları söyledi: 'Çocuğun iki veya üç okul yılında eğitimini asıl olarak anadilde yapması, paralel olarak resmi dili de öğrenmesi, üçüncü ve dördüncü sınıfta resmi dile geçmesi, bir çözüm yolu' dedi--(1)

*

CHP Lideri Kılıçdaroğlu'nun bu düşüncesine katılmak ya da aksi için "Kürtler'in Etnik Kökeni'ne" ve de "Kürtçe diline" bakmak gerekir...

*

KÜRTLER'İN ETNİK KÖKENİ...

Kürtler, İran'ın batısındaki Zağnos Dağları yöresinde, Irak'ın kuzdeyinde ve Doğu Anadolu'da yaşayan bir halktır(x).

-- Geniş bir bölgeye dağılmış aşiretler halinde yaşayan ve farklı lehçeler konuşan Kürtler'in büyük bir bölümü Sunni Müslüman'dır.

Kürtlerin "etnik kökeni" konusunda tarihçiler arasında "görüş birliği" yoktur...

Bazı tarihçiler, Kürtler'in İran asıllı oldukların yazmış; bir başka "doğubilimcisi" ise, Kürtler'in kökenini Gürcülere bağlamıştır. Kimi tarihçiler de, Kürtlerin Orta Asya'dan Batı'ya göç etmiş Türk boyu olduğu görüşündedir--(2)

*

KÜRTÇE...

-- Hareketli yaşam şekillerine göre, yöreden yöreye, hatta köyden köye farklı konuşmalarla ayrılıklar gösteren Kürtçe, başlıca iki lehçeye ayrılır...

Daha çok Irak'ın Kuzeyi, Güneydoğu ve Suriye'de konuşulan Kuzey lehçesi "Kurmanci" ve Doğu Irak Kürtleri'nin konuştuğu "Sorani"; ve bunların yanı sıra, bir İran "ağzı" olan "Zazaca"; Iraklı Kakayalar'ın "goranisi"; Erivan, Türkmenistan ve Azerbaycan Kürtçesi; Kuzey Irak'ın resmi dili olan "Badinani"si ve bunun gibi, diğerlerini de sayarsak, Kürtçe'nin ne kadar değişik  biçimlere girdiği daha iyi kavranır.

Kürtler, yaşadıkları her çevreden ve ilişki kurdukları her toplumdan dillerine katkı yapmışlardır. Bu arada, Türkçe ve Farsça'dn da pek çok sözcük almışlardır. Bu bakımdan da "yazı dillerini" geliştirememişlerdir. Bu nedenle de, "dil şekli" ve "lehçe" farkı yazılımında da farklar olduğu görülmüştür. Bir kısmı, Fonetik Latin alfabesini kabul ederken; Irak ve İran Kürtleri Arap harflerini;eski SSCB'nde yaşayan Kürtler de, Kril harflerini benimsemişlerdir--(3)

*

S O N U Ç :

Görüldüğü gibi, "Kürtlerin" ya da kendilerini "Kürt" hissedenlerin, ne etnik yapıları ne de dillerinde tatmin edici bilgiler - en azından bana göre - yeterli ve doyurucu değildir.

Derim ki, Kürt olduğunu söyleyenlerin ya da kendini Kürt hissedenlerin, 'derlediğim bilgilere göre' birbirleriye kolayca anlaşabilecekleri "genel bir kürtçe" yoktur.

Bunun başlıca nedeni de, farklı ağızları ve lehçeleri konuşan bu vatandaşlarımızın arasında, tam anlamı ile bir "halk birliği" de oluşmamasıdır.

Bana göre, bir toplumda "halk birliği" oluşması için, halkın, aynı kültüre sahip olup aynı dili konuşmaları gerekir.

Bu yanlışsa, benim yanlışım olsun...

*

Şimdi, ilgililere  ve isteyenlere soruyorum; okulun "ilk iki ya da üç yılında", çocuklarımıza, "anadil" olarak, Kürtçe'nin hangi "ağzını" ya "lehçesini" öğreteceğiz?

 

cdenizkent

 

-------------------------- :

(1) Sabah Gazetesi, "CHP'de şimdi de 'Kürttçe Eğitim' tartışması", 23 Eylül 2020

NOT: Aynı haber, HABERTURK,  Muharrem Sarıkaya, "CHP'nin Anadil Açılımı", 23-09-2020 ve Halk TV, "CHP'nin 'Anadil' Çalışmalarının Detayları Belli Oldu", 23 Eylül 2020

(x) Aslında "halk" demek de tam doğru sayılmaz. Halkın, "geçerli bir dili" olması gerekir; bunun için "ahali" desek daha iyi olur. Bunun nedenini bloğumun içinde bulacaksınız.

(2) AnaBritannica, Cilt-20, Hürriyet Yayını

(3) Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi, Cilt-14, Milliyet Yayını

(xx) Burada, yani "milliyet.blog" da, "Kürtler" konusunda çok sayıda; "Kürtçe" konusunda da, büyük bir araştırma sonucu yazdığım iki bloğum var...Özellikle, Kürtçe konusunda yazdığım iki blog "çok ayrınıtılıdır"...Okuyanlar, benim Kürtçe bildiğimi sanabilir. Aslında o iki bloğu yazdıktan sonra, Kürtçe konuşanları az da olsa anlamaya başladım. Bir gün, Topkapı tramvayında, biri iş konusunda Kürtçe konuşan iki Kürt vatandaşımızın konuşmaları az çok anlamıştım. Ara sıra gülümsemem de onların dikkatini çekmişti...Aradan yıllar geçince unuttum. Arkadaşlarımın o iki bloğumu okumasını isterim. Öğretici iki blogdu...

Filiz Alev, Matilla bu blog'u önerdi.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Ben uzun yıllar boyunca tekstil sektöründe çalıştığım için binlerce Kürt ve Alevi insan tanıdım ve onlarla her zaman anlaşmışımdır. Buna karşılık Kürtlerin birbirleriyle bile anlaşamadıklarına bile çok şahit oldum. Bunun dışında bildiğim kadarıyla tarih boyunca bir Kürdistan devleti hiç olmamıştır. Diğer taraftan benim rahmetli annemde Boşnaktır, ben ise birkaç kelime haricinde Boşnakça bilmem. Bütün bunlar bir yana ben resmi dilin İngilizce olmasını ve herkesin devlet okullarında İngilizce eğitim almasını isterim. Bin tane dilin olduğu bir dünyada barışın asla ve asla olmayacağını düşünüyorum. Kılıçdaroğlu'nun düşüncelerine gelince onu hiç ciddiye bile almıyorum çünkü onun düşünceleri her konuda kafa karışıklığına neden oluyor, aslında hiç düşünmese çok daha iyi olur gibime geliyor. Umarım oğlunda büyüyünce benim gibi düşünür. Selamlar

Matilla 
 28.09.2020 14:31
Cevap :
Merhaba Matilla...Ben biraz İngilizce biliyorum. Hatta ortaokul(bizim zamanımızda) bir de İngilizce gramer kitabı yazmıştım...Daha önce, bir bloğumda, Türkçe Sözlük konusunda da bir araştırma yapmış. Hiç üşenmeden iki ciltlik sözlüğün tüm kelimelerini teker teker saymıştım. Ortalama Türkçe sözlüğümüzün yüzde 40-45',(şimdilerde daha da artmıştır; yabancı kelimelerin tornistan edilmesinden ibarettir. Öz Türkçe kelimeleri toplasanız küçük bir kitapçık olur. Bu arada, bloglarım arasında bir de, "Bye-bye Türkçe"(güle güle Türkçe/Allahaısmarladık) adlı da bir blog yazmıştım...Şu anda egemen diller; İngilizce, Fransızca, Almanca gibi Batı dilleridir. Boğazın bu tarafındaki diller, oradan buradan toplamadır...Sağlıcakla kalın, teşekkürler ve selamlar.  28.09.2020 20:04
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 973
Toplam yorum
: 2471
Toplam mesaj
: 64
Ort. okunma sayısı
: 1386
Kayıt tarihi
: 11.12.07
 
 

İstanbul doğumluyum. İlk, orta ve lise öğrenimi İstanbul'da tamamladım. İstanbul Üniversitesi'nde..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster