- Kategori
- Meslekler
Türkiye'nin ilk Kadın İnşaat Mühendisi
Sabiha Gürayman
Belki bugün baktığımızda bir kadının mühendis olması yadırganacak bir durum değildir. Ancak, 1940'lar Türkiye’sini düşünürsek, meslekte İlk olmak zordur hele kadınsanız.
Sabiha Gürayman 1910'da Manastır'da dünyaya geldi. 1927'de bir arkadaşının ve matematik öğretmeninin tavsiyeleri üzerine, bugünkü adıyla İTÜ’ne yani Yüksek Mühendis Mektebi'ne girdi. Gürayman, bu okula giren ilk kız öğrenciydi. 1933'de okuldan başarıyla mezun olan Sabiha Gürayman, Türkiye'nin ilk kadın inşaat mühendisi oldu. Bu mesleği seçmesinde, Atatürk’ün kızların mühendis olmalarını teşvik etmesi rol oynamıştır
Ankara Bayındırlık Müdürlüğü'nde göreve başlayan Gürayman, daha sonra Bayındırlık Bakanlığı'na geçti. O zamanlar Türkiye'deki birçok okul, köprü, hükümet konağı ve binanın yapımında görev yapan Sabiha Gürayman, 1941'de Anıtkabir ve TBMM inşaatlarında 10 yıl süreyle görev yaptı. Gürayman, iki inşaatı da birçok sefer ziyaret eden İsmet İnönü, Celal Bayar ve Adnan Menderes'le sık sık bir araya geldi. Ankara'nın Beypazarı İlçesi'nde Kemer Köprüsü'nün inşaatını yaptığı sırada Gürayman'ın çalışmalarını takdirle karşılayan ilçe halkı, köprünün ismini değiştirerek, Sabiha Gürayman'ı temsilen köprüye “Kız Köprüsü” adını verdi. Gürayman, “Kadınlar şantiyede çalışamaz” diyenlere inat, inşaatta pantolon giyerek çalıştı. 1963'de emekli olduktan sonra İstanbul'a yerleşen Sabiha Gürayman, eşi Remzi Gürayman 1993'te ölünce, çocuğu olmadığı için İzmir'e taşınıp yeğeni Beyhan Susup'un yanına yerleşti.
Meslek yaşantısının en önemli eseri olarak kabul ettiği Anıtkabir inşaatında görevlendirilmesi onu çok mutlu etmiş, kendisiyle yapılan bir söyleşide “Anıtkabir inşaatında görevlendirilmem beni çok sevindirmiş ve gurur vermişti. Bu görevi yerine getirmekle, Türk kadınına çağdaş uygarlık yolunu açan Atatürk’e olan borcumun küçük bir bölümünü ödeyebilecektim.” demiştir.
Yardımseverliğiyle tanınan Sabiha Gürayman, çalışma hayatında elde ettiği tüm servetini de yaşarken İstanbul Teknik Üniversitesi Vakfı'na ve Fevzi Akkaya Temel Eğitim Vakfı'na bağışladı. Gürayman, bu vakıflar aracılığıyla burslar vererek birçok şehit çocuğunun eğitim masraflarını karşılıyordu.
Yeğeni Beyhan Susup'un evinde fenalaşan Sabiha Gürayman, yakınlarınca Ege Üniversitesi Hastanesi'ne kaldırıldığı halde Gastroloji servisinde tedavi altına alınan Sabiha Gürayman, Anıtkabir'in ve TBMM'nin inşaatlarında başkontrolör (mühendis) olarak görev yapan Türkiye'nin ilk kadın inşaat mühendisi, Fenerbahçe Spor Kulübü'nün ilk kadın voleybolcusu Sabiha Gürayman, 93 yaşında 04.01.2003 günü akşamı saat 20.10'da İzmirde hayatını kaybetti.
Sabiha Güreyman, Bostanlı Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Doğançay Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Yalnızca mesleğinde başarılı olmakla yetinmeyen Gürayman, aynı zamanda sosyal yaşamda da kalıcı izler bırakmış bir kişiliktir. Kendisi okulunun takımında başladığı oyunculuğunu, daha sonra Fenerbahçe Voleybol takımında sürdürmüş ve orada erkek arkadaşları ile birlikte pek çok resmi maça çıkmış, erkek takımında ilk defa oynayan kadın sporcu olmuştur. Böylece daha o yıllarda mühendislerin yalnızca hesap yapan, sosyal olmayan kişiler olduğu düşüncesinin yanlış olduğunu göstermiştir.
Kadınlara İnşaat Mühendisliği mesleğini seçme konusunda öncü olmuş, sevgili meslektaşım Sabiha Hanımı sevgi ile yad ediyorum. Yattığı yer ışık olsun.
Nizamettin BİBER
Uzman İnşaat Mühendisi
- Toplam blog
- : 887
- : 2743
- Kayıt tarihi
- : 06.06.12
Yeni dünya düzensizliğinde insan olmaya çalışan ve okuyarak ne kadar cahil olduğunu gören, olayla..