- Kategori
- Tarih
Abhazlar – Çerkesler II
Çerkeslerin Kökenleri
Bu yazıdaki alıntılar, Şerafettin Terim’in, Istanbul 1976 da yayınlanan, “Kafkas Tarihinde Abhazlar ve Çerkeslik Mefhumu” isimli kitabından yapılmıştır. Bundan evvel yazdığım, “Abhazlar – Çerkesler I” başlıklı yazımda da belirttiğim gibi benim soyumda da önemli derece Çerkeslik olduğunu sandığım için bu konuya ilgi duydum ve Çerkesler’in tarihi ve kültürü hakkında bu kitaptan öğrendiklerimi sizlerle paylaşmak istedim. Bu alıntıları bir kompozisyon haline getirmeye, birbirleriyle bağlantı kurmaya çalışmayacağım, sadece bu kitapta bana enteresan gelen yerleri aynen aktaracağım.
Kafkasya Karadeniz ve Hazer denizi arasında geniş bir arazi kıtasıdır. Bugün içinde, Kuma, Domaniç nehirleri akmakta olan büyük bir boşluk ile doğuda Rusya düzlüklerinden coğrafi hudutla ayrılır.
Kafkas isminin menşei hakkında ilk bilgilere birinci defa 479 senesinde meşhur bir şair ve yazar olan (ESHİL) isminde birisi tarafından yazılan (Pranga bent olmuş zevk ve sefa) adlı facia romanında (CAVCASUS)e tesadüf edilmiştir.
İçinde bulunduğumuz yüzyıldan 1000 – 1500 yıl evvel bütün doğu hükümdarları Kafkas ahalisi ile harp ettiler..... O zaman güçlü milletler arasında bulunan Araplar birkaç defa buralara hücüm edip ellerine geçirdiler....Bu sebeple bugün Kafkasya’da yekdiğerinin lisanını hiç bilmeyen 45 – 50 yi aşkın çeşitli kabile sayılabilmektedir......
Abhazya mıntıkasında bulunan şu arkeolojik bilgilere göre......alt tabakada Megalitik devrine ait Dolmanlare, üst tabakada ise daha sonraki devirlere ait eserler bulunmuştur. Her iki tabakada da Bakır ve Bronz eşyaya tesadüf edilmiştir. Bunların Kuban kültürüne benzerliği vardır. Abhaz halkı dünyanın en eski kavimlerinden biri olup çok eski ve hareketli bir tarihe sahiptir...Geçen yüzyıllarda Abhazya, Roma İmparatorluğuve Pontos devleti arasında birçok hadiseler olmuştu.......ülke Yunan, Roma, Bizans, Hazer, Arap, Selçuk, Osmanlı, Mogol, İran ve Rusların tecavüz ve istilalarına uğramıştır.
Kafkasya’nın en eski Yunan hirafatı arasında Promete’nin oğlu Dokaliyon’un, ondan sonra Kimmeriyen’lerin, Kavkon – Caucone’ler yani Kafkasyalıların küçük Asya’ya ismini verdiği Herodota ve sair Yunan Tarihçilerinin bile kabul ve tasdik ettiği (AZ , AS) namındaki kuzey Kafkas Abhaz kabilesinin ki (Az , Azga) yani Abazalar, en eski Serakenin (Thrrace)’lerin ve bunların cümlesiyle ırkan lisanen tamamen alakadar olan (Hitit)’lerin Avrupa’ya en eski Yunanistan’a yaptıkları istilalarında bu hususta mühim bir amil bulunduklarını dikkat nazarına almak, en eski Yunanistan sakinlerinin menşe’leri olan Kafkasya’nın kutsal hatıralarını muhafaza ettiklerini kabul etmek lazımdır.
Hakikatte Truva muharebesinin Asya ile Avrupaya birleşmiş ve yekdiğeri ile akraba bulunmuş kuzey Kafkas kabilleri arasında vuku bulduğu, Truva’nın düşmesine dair (Kassandre – Cassandre) isminde pek eski bir yunan şairinin şiirlerinden anlaşıldığına göre feci Truva muharebesini takiben bazı kadim Yunan kavimlerinin tekrar Kafkas sahillerine avdetle yerleşmelerindeki sebep ve gereğin aslı tamamen meydana çıkıyor.... Öyle anlaşılıyor ki, tarihçilerin güya rüzgar ve dalgaların sevkiyle fırlatıp çıkardıkları bu kadim Yunan kavimleri hakikatta bir büyük felaketten sonra çok eski yurtlarına geri dönen ve daima ana vatanları Kafkasya’nın çok eski hatıralarını muhafaza eyleyen Kafkas kavimleri idiler....
Pek kadim zamanlardan beri Kafkasya’da, Avrupa ve Küçük Asya’da dier AD-GE lerle aynı ırk, aynı tarih mensupları bulunmuş olan Abazalar, kadim Arabistan’da yaşayan çok kalabalık AD neslinin mühim dallarından idiler....Ad müşterek neslinden olup kadim Arabistan’dan Habeşistan’a hicret veya istila suretiyle geçmiş olan AÇ-BE ailesi bugün dahi Abazalarca en asil ve en kadim ve hatta bir zamanlar mabut derecesinde mübeccel addolunur. Habeşistan’ın bu kadim Açbaları şimdiki Habeşistan ahalisi gibi esasen siyah ırktan değil idiler. Hatta Herodot kadim (eski) Habeşistan’ın bu Açbaları için fevkalade tenasübe (güzelliğe) malik olduklarını yazar.
Artık sabit olmuş bir hahikattır ki Hint-Avrupa (ARI) ırkının bu günkü Avrupa medeniyeti bu kıtada yaşamış olan ARI öncesi (Prearien) bir medeniyetin üzerinde kurulmuş ve yükselmiştir. Fakat bu Ari öncesi medeniyetin sahibi kimdir?......Bu esas üzerinde işleyen ve inkişaf eden fikirler nihayet BASK’ların Avrupa’da yaşamış olan Prearien (Ari öncesi) bir ırkın bakiyesi olduğu hükmüne varmıştır.
Katiyetle tesbiti mümkün olmayan bir zaman imtidadı içinde fakat Milattan evvel beşbin ile ikibin yılları arasında olması muhtemel bir devrede Karadeniz’in bütün etrafını kuşatan mıntıkalarda Kas’lar (Alarutlar) yaşıyorlardı. Bunlardan bugün Bask’ların yaşadığı Ispanya’nın Prene’sinde ve Kafkasya’nın Abhazya’sında kalanlar tarihi etnoğrafyaları bakımından mukavemet edilemez bir cazibeye (çekime) haiz bulunmaktadırlar.
Kafkas’ın bilinen en eski sakinleri bugünkü asıl Kafkaslıların ecdadı Kimmerien’ler olduğu ve bunların Kuzey Kafkasya da yerleşmiş bulunduklarının Eşil ve Homer’den itibaren .....Velhasıl Çerkes kelimesi adeta Kafkaslı manasını ifade edecek kadar yaygın ve kamu oyuna yerleşmiş, bulunmaktadır....Çerkes sosyal hayatı çeşitli devirlerde belki coğrafi vaziyet iktizası olarak üçe ayrılmış bulunmaktadır. Doğu ve Kuzeydoğuda Lezgiler, Kuzey ve Kuzeybatıda Kabartaylar, Güney ve Güneybatıda Abhazlar...... Çeçenler ise Çerkesler ile en ziyade asıl ve nesil itibariyle yakınlığı ve akrabalığı olanlardan biridir.
Üçüncü yüzyılda ÇERKES genel adını taşıya Kafkas kabilelerinin Hazer hükümetinin zaafa düşmesinden sonra birleşeceklerine memleketlerinde taraf taraf kurdukları hükümetler, nihayet kıpçaklar ve Timur tarafından yenilgiye uğrayarak memleketlerinin idareleri altına alınmasından sonra........ o tarihlerde Bağdat, Hazer Türklerinin Abbasilere sattığı Çerkes esirleriyle dolmuştu.....Bunlar bilahare büyük makamlara yükselmişlerdir...
Nitekim bugün Kuzey Kafkasya şu idari taksimat içind bulunmakta olup..
Abhazya, Kabartay, Karaçay, Adige, Kuzey Osetya, Güney Osetya, Çeçen, Dagıstan..
Kas unsuru bulunan bu kabileler şöylece sıralanmaktadır;
Abhazlar, Adige Grubu, Nahçiler (Çeçen - Kalgay), Andelallar (bugün Avar adı ile anılan Dağıstanlılar), Laklar (bugün gazikumuk adı ile anılan Dağıstanlılar), Lezgiler (Dağıstan’ın Hazer Denizi mailesinde olanlar)......Kas unsurunun tümüne ÇERKESLER adı alem olmuştur. Çerkes kelimesi KAS unsuruna mensup ve yukarıda sözü geçen bütün Kafkas kabilelerinin müşterek adıdır.....
Kafkasların Çerkeslerin bütün tarihini tek bir yazıya sığdırmak mümkün değil. Bu yazıda daha ziyade kökenleri ie ilgili alıntıları yazabildim. Çerkeslerin Türkiyeye göçleri, Mısır ülkesi ile ilgileri, Selahattin Eyyübi, Kavalalı Mehmet Ali Paşa gibi, Çerkes tarihinin diğer enteresan yönlerinden alıntıları ayrı bir yazıda yazacağım.
- Toplam blog
- : 326
- : 941
- Kayıt tarihi
- : 10.03.11
Okullar: TED Ankara Koleji, ODTÜ, Bogaziçi Üniversitesi (Master) İş Hayatı: Philips, Anadolu Endü..