- Kategori
- Sosyoloji
Anadolu ve Kafkaslarda sosyalizm-5
Olabildiğince yalın, olabildiğince beklentisiz ve samimi yaklaşıldığında 20.yy boyunca sürüp giden sosyalizm nedir ne değildir için söylenenler bir uçtan bir uca uzanıp gidiyor. Ülkelerde sosyalist devrimi gerçekleştirmek için türlü çeşitli yöntemler üretilmiş, muhtelif teoriler uygulamaya çalışılmış. Gerçekleşen devrimlerin zaman içinde geçirdiği evreler uzun tartışmaların konusu olmuş, diğer ülke işçi sınıfına ya örneklik etmiş, yada batağa saplamış. Bazı ülkelerde ise felakete dönüşmüş, birçok ülkede çok değerli insanlar bu yolda ziyan olmuşlar.
20.yy böyle bir çok trajikomik iniş çıkışlarla dolmuş, bazı halklar için sert dönüşlere, bazı halkların dayanılası imkansız acılarına sebep olmuştur. Beklenmeyen ve istenmeyen sonuçların ortaya çıktığı ülkelerde genellikle insanoğlunun kendi içinde yaşattığı ve baskıladığı güç ve iktidar hırsının baskın rol oynadığı açıkça görülüyor.
Rusya ve diğer ülkelerde ortaya çıkan sosyalist devrimin başarısız sonuçlarının analizi yapılırken bile ilgili ve bilgili kişiler tarafından eğilip bükülmeler gözden kaçmıyor. Rus devriminin yıkılmaya mahkum olduğu bu devrimin dördüncü adamı Sultan Galiyev tarafından daha 1920 yılında Lenin’e söylenmişti. Bu ve benzer etkili teorisyenlerin dönem içinde dile getirdikleri düşünceler, meselenin sahiplerince şiddetle yanıtlanmış, bu samimi kişiler ortandan kaldırılarak yanıtlanmıştır.
Sorun sosyalizmdemiydi, yaşama geçiriliş biçimindemiydi, yoksa evrensel bir çarpıtmanın sektirdiği rota değişikliğimiydi?
Milletler üstü güçlerin; ideolojilerin üstünde hayatiyeti olan bir gücün geleneksel reflekslerinin, mazlumların kurtuluş için her başını kaldırdığında oynadığı oyunu sahnelemiş olabilir mi? Rus devriminin kendini ifade için kullandığı imgelerin üstünden ortaya çıkan, derin zihin şüphesi özellikle kızıl yıldız sadece bir tuğramıydı? Ve devrime direnen direnmek zorunda olan sermayeye karşı kazanılmış olan zaferin sarhoşluğu, daha sonra halkın içsel değerlerini kurcalamaya yöneldiğinin bilimsel tarafında hangi gerçeklikler var?
Sosyalizm; toplumsal yaşamın sosyoekonomik yanına kendi içinde yeterince açıklayıcı ve bilimsel bir formülasyon getirmiş olmasına rağmen, neden sosyalist yaşam biçimine pozitivist teorilerin savunusu yüklenmiştir?
Kendi başına kendi içeriği açısından başka felsefi ve bilimsel herhangi bir destekleyici yada açıklayıcı kök bilgiye ihtiyacı olmamasına rağmen Darwin’in evrim teorisiyle sosyalizm neden bölünmüştür?
Dr. Hikmet Kıvılcımlı
Sosyolojik teorileri açıklayan metinler kaleme alınırken Dünya kamuoyu ve bilimsel çevrelerin etkin olduğu Avrupa merkezli anlatım biçimi göze çarpıyor.
Laikliğin literatüre Avrupa’nın mezhep savaşlarıyla girmesi, laikliğin Avrupa’da icat olduğu anlamına gelmiyor bu açıdan bakıldığında. Fabrika işçileri ve maden işçiliği sadece Avrupa’da değil bütün dünyada olduğu halde neden sadece Avrupa’da gözlemlenen işçi sınıfı sosyalizmin işçi sınıfı tanımına kaynaklık etmiş gibi görünmektedir.
Toplum bilimi açısından; toplum yaşamı ile ilgili tanımlamalar sadece Avrupa toplumu esas alınmış, emek sermaye çelişkisi açısından Avrupa’da yaşanan emek sermaye mücadelesi üzerinden formüle edilmiş olabilir.
Bütün hukuksal, ekonomik, sosyal ve ideolojik kayaçlar her ne kadar Avrupa topraklarında üretilmiş yaşama geçmiş gibi görünsede, bunun temel nedeni Dünya kamuoyu Avrupa’dan daha kolay etkilendiği düşüncesinin fikir sahiplerini yönlendirmiştir.
Bu bakımdan; Sultan Galiyev’in Anadolu sosyalist hareketine rehber olamamıştır.
Belkide Avrupalı teorisyenlerin bile imrendiği Dr. Hikmet Kıvılcımlı’nın eserleri ve üretimleri Anadolu devrimcilerine ışık olamamıştır.
Avrupa’dan dünyaya yayılan fikirlere rağbet moda olduğundan kendi yanımızdaki özgün fikirler ne kadar etkili olursa olsun kenara itilmiştir.
- Toplam blog
- : 191
- : 540
- Kayıt tarihi
- : 01.06.08
Yerel bir gazetede yazıyorum. Okumayı severim, şiir okumayı severim. Emekli işçi olarak sosyal ak..