Anı: Bütün suçsuz idam edilenlere

Türkçeyi, yazı sanatında en iyi kullanan yazar ve şairimiz Melih Cevdet Anday (ışıklar içinde yatsın) "Anı" başlıklı bir şiir yazmıştı.

Bu şiiri de içine alan bir makaleyi ise İsmail Cem İpekçi 7 Mayıs 1972 tarihinde Milliyet Gazetesi'ndeki köşesinde yayımlamıştı.

Daha sonraki yıllarda İsmail Cem TRT Genel Müdürü olduğunda bu yazısı ve kullandığı şiir başına çok dertler açmıştı. Meclis'e verilen soru önergeleri ise zamanın başbakanı Bülent Ecevit'i zor durumda bırakmıştı.

Julius Rosenberg 12 Mayıs 1918 yılında dünyaya geldi. Eşi Ethel ise 28 Eylül 1915 yılında... İkisi de New Yorklu. Yani, ikiside ABD vatandaşı.

1940'lı yıllarda ABD atom bombası çalışmalarına başlamıştır. Bu iş çok gizli yürütülmektedir. Çünkü, dünya karışıktır ve ABD'nin o zamanki en büyük düşmanı komünist Sovyetler Birliği'dir.

1918 yılında doğan Julius Rosenberg 1939 yılında elektrik mühendisi olmuş ve 1940 yılında ABD Kara Kuvvetleri'ne girmiştir. Fakat Julius bu sırada Komünist Partisi'nin etkin bir üyesidir.

ABD, çok gizli, atom bombasını yapmaya çalışırken, Sovyetler Birliği'nin eline bu bilgilerin geçtiği haberi gelir. ABD büyük bir şok yaşar. Bunun bedelini mutlaka birileri ödemelidir. Suçlu fazla uzakta değil, Kara Kuvvetleri'nin içinde yaratılır: Julius ve eşi Ethel Rosenberg!.. Çünkü, onlar Komünist Partisi'nin üyeleridirler.
Yakalanırlar, usulen yargılanırlar ve karı-koca 1951 yılında ölüm cezasına çarptırılırlar. Sing Sing Hapishane'sinde idam edilirler.

Suçlu olup olmadıkları belli değildir. Çünkü casusluk yaptıklarını gösterir bir ipucu yoktur. Ama, onlar madem ki Komünist Parti üyeleridir; suçlanacak ilk kişidirler.
İşte usta şair Melih Cevdet Anday, "Anı" adlı şiirini bu iki genç insan için yazmıştır.
İsmail Cem ise Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam edildiği 6 Mayıs 1972'nin ertesi günü bu şiiri de içine alan güzel makaleyi yazmıştır.
Bu üç genç insanın suçlu olup olmadıkları bugün bile bilinmiyor. Ama onlar da komünistti!

Gelin, şimdi bu genç ve suçlu olup-olmadıkları hâlâ bilinmeyen ama yalnızca komünist oldukları için idam edilenlerin anısına bu şiiri bir kez daha okuyalım. Melih Cevdet Anday'ımızı da sevgiyle analım:

A N I

Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil bu anılacak şey değil
Apansız geliyor aklıma

Nerdeyse gün doğacaktı
Herkes gibi kalkacaktınız
Belki daha uykunuz da vardı
Geceniz geliyor aklıma

Sevdiğim çiçek adları gibi
Sevdiğim sokak adları gibi
Bütün sevdiklerimin adları gibi
Adınız geliyor aklıma

Rahat döşeklerin utanması bundan
Öpüşürken o dalgınlık bundan
Tel örgünün deliğinde buluşan
Parmaklarınız geliyor aklıma

Nice aşklar arkadaşlıklar gördüm
Kahramanlıklar okudum tarihte
Çağımıza yakışan vakur, sade
Davranışınız geliyor aklıma

Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil, unutulur şey değil
Çaresiz geliyor aklıma.