Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

28 Kasım '08

 
Kategori
Tarih
 

Atatürk'ün Cumhuriyetçilik Anlayışı

Atatürk'ün Cumhuriyetçilik Anlayışı
 

Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet yaşayacaktır.


Ayten Dirier

Atatürk’ün bu konuyla ilgili konuşmalarından anlaşıldığı üzere, cumhuriyet “demokratik parlâmenter” bir düzendir. Bu düzen amaç değil, her yönüyle çağdaş bir Türkiye yaratmak için seçilmiş bir yol, bir sistemdir.

Cumhuriyette esas olan ilk öğe, devlet başkanının belli bir süre için seçilerek iş başına gelmesidir. Bu yönüyle cumhuriyet, başta bir hükümdarın bulunduğu monarşi yönetiminden ayrılır. Yürütme ve yasama görevini yüklenenlerin seçimle belirlendiği cumhuriyet yönetimi, özelliklerine göre birkaç bölüme ayrılır:

a)Aristokratik Cumhuriyet: Egemenlik bir sınıf veya seçkin bir zümre tarafından kullanılır.

b)Oligarşik Cumhuriyet: Egemenlik belli sayıda kişiler tarafından kullanılır.

c)Teokratik Cumhuriyet: Egemenlik dinsel nitelikli kişiler tarafından kullanılır.

d)Demokratik Cumhuriyet: Ulusun, egemenlik hakkını belirli bir süre için seçtiği temsilciler eliyle kullanmasıdır.

Yukarıda da belirtildiği gibi Atatürk, demokrasiyi en ideal devlet biçimi kabul etmektedir. Bu yönetim de ancak cumhuriyetle gerçekleşebilir. Bu rejimin kişisel saltanattan çok daha iyi olduğu kuşkusuzdur. Cumhuriyetçilik prensibi bir yandan Kurtuluş Savaşı’nda işbirlikçi bir nitelik kazanan monarşik bir rejime karşı yüklü bir tepkinin ifadesi, diğer yönden halkçılık esasına dayanan demokratik rejimin doğal bir sonucu olarak benimsenmiş bulunuyordu.(1)

Atatürk belli kişilerin seçimle iş başına gelip, bir daha iktidardan ayrılmadığı faşizm ile ulusun tümüne değil de sadece birkaç tabakaya dayanarak ulus egemenliğini reddeden Bolşevizme karşı çok açık bir cephe almıştır.(2) Her iki rejimin geliştiği bir dönemde ulus egemenliğine sıkı sıkıya bağlı kalması, tüm insanlık için bir kıvanç kaynağıdır. Kısacası Atatürk’ün cumhuriyetçilik ilkesi; ulusalcı, demokratik, özgürlükçü ve çoğulcudur.(3)



ATATÜRK DİYOR Kİ! (4)

-“Türk milletinin karakter ve adetlerine en uygun idare; Cumhuriyet idaresidir.”-1924

-“Bütün dünya bilsin ki, benim için bir taraflılık vardır: Cumhuriyet taraftarlığı, fikirsel ve sosyal inkılâp taraftarlığı… Bu noktada yeni Türkiye toplumunda bir kişinin bile bunun dışında kalacağını düşünmek istemiyorum.”-1924

-“Bugünkü hükûmetimiz, devlet teşkilâtımız doğrudan doğruya milletin kendi kendine, kendiliğinden yaptığı bir devlet ve hükûmet teşkilâtıdır ki, onun ismi cumhuriyettir. Artık hükûmet ile millet arasında geçmişteki ayrılık kalmamıştır. Hükûmet millet ve millet hükûmettir. Artık hükûmet ve hükûmet mensupları, kendilerinin milletten ayrı olmadıklarını ve milletin efendi olduğunu tamamen anlamışlardır.”-1925

-“Türkiye Cumhuriyeti yalnız iki şeye güvenir. Biri milletin kararı, diğeri en acı ve zor şartlar içinde dünyanın takdirlerini hakkı ile kazanmaya lâyık olan ordumuzun kahramanlığı; bu iki şeye g ü v e n i r.”-1924

-“Cumhuriyet yüksek ahlakî değer ve niteliklere dayanan bir idaredir. Cumhuriyet fazilettir… Cumhuriyet idaresi, faziletli(erdemli) ve namuslu insanlar yetiştirir.”-1925

-“Cumhuriyetin iç ve dış siyaseti; gelecekte bile onuru, kuvveti ve yönü ile Türk milletinin güçlerini onun refahı ve gelişmesi için yöneltmesi, bir noktada birleştirmesi ve toplaması ile seçkinleşecektir.”-1927

-“Millî azim ve bilincin kıymetli eseri olan değerli cumhuriyetin bugünkü ve yarınki neslin demir ellerinde her an yükselip sağlamlaşacağına güvenim tamdır.”-1927

-“Cumhuriyetin iç siyaseti vatandaşın yaşayışını hiçbir etki, baskı ve sataşmanın tesirinde bırakmaksızın sağlamaktır.”-1929

-“Yolunda çalıştığınız büyük kutsal ideali halkın kalbinde bir fikir halinden, bir h i s haline getirmelisiniz. Demokrasinin ne olduğunu halka anlatmak, madde madde açıklamak lâzımdır. Cumhuriyeti, onun gereklerini yüksek sesle anlatınız. Onlara cumhuriyet prensiplerini sevdiriniz. Bunu kalplere yerleştirmek için hiçbir fırsatı kaçırmayınız.”-1930

-“Cumhuriyet rejimi demek, demokrasi sistemiyle devlet şekli demektir.”-1933

-“Cumhuriyet, yeni ve sağlam esaslariyle, Türk milletini güvenli ve sağlam bir gelecek yoluna koyduğu kadar, asıl fikirlerde ve ruhlarda yarattığı güvenlik itibariyle, büsbütün yeni bir hayatın müjdecisi olmuştur.”-1936

-“Türkiye Cumhuriyeti; her anlamda, büyük Türk milletinin öz ve değerli malıdır. Kıymetli evlâdlarının elinde daima yükselecek, sonsuza kadar yaşayacaktır.

Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.” – 1926

.

“BENİM

TÜRK MİLLETİNE,

TÜRK CUMHURİYETİNE,

TÜRKLÜĞÜN BAĞIMSIZLIĞINA

AİT ÖDEVLERİM BİTMEMİŞTİR.

SİZ ONLARI TAMAMLAYACAKSINIZ.

SİZ DE,

SİZDEN SONRAKİLERE

BENİM SÖZÜMÜ YİNELEYİNİZ.”

M.KEMAL ATATÜRK

1.II.1938

.*

DİP NOTLAR

1-H.Nail Kubalı : Türk Devrim(İnkılâp) Tarihi, s.117, 1973

2-A.Afet İnan : M.Kemal Atatürk’ten Yazdıklarım, s.25-26, (Atatürk’ün el yazısıyla s.52-58), 1969

3-Suna Kili : Türk Devrim tarihi, s.184, Ankara-1982

4-Genel Kurmay Bşk'lığı: ATATÜRKÇÜLÜK-I, Atatürk’ün Görüş ve Direktifleri, s.43-47, M.E.Basımevi, İstanbul-1984

 
Toplam blog
: 214
: 5488
Kayıt tarihi
: 03.08.08
 
 

Emekli eğitimci, araştırmacı yazar, şairim. Ülkemin cennet ile cehennemi bir arada yaşadığı bir zama..