- Kategori
- Gündelik Yaşam
Balmumundan mutavva!
Mutavva…
Arapça olduğu her halinden anlaşılan bu kelime muhtemelen pek çoğumuz için hiçbir şey ifade etmiyor. En iyi ihtimalle Hac farizasını yerine getirmek için ya da umre amacıyla Suudi Arabistan’da bulunmuş kişiler “mutavva” hakkında bir şeyler biliyorlardır.
Ama, eğer mutavvanın ne olduğunu, kim olduğunu, onu görünce ne yapmak gerektiğini Suudi Arabistan’da yaşayan bir kişiye soracak olursanız, yüzünde oluşan tedirgin ifadeden “Acaba yanlış bir soru mu sordum?” düşüncesine kapılabilirsiniz.
Mutavva; Suudi Arabistan’da dini korumakla görevlendirilen, Türkçeye din polisi diye tercüme edebileceğimiz bir çeşit polis. Öyle üniformalar içinde gezen insanlar değil bu mutavva denilen polisler. Suudi Arabistan’ın yerel kıyafetine benzeyen bir kıyafet kullanan bu polisleri ayıran tek fark, kafalarındaki örtünün üzerine igal adı verilen siyah halkadan takmamaları ve elbiselerinin eteklerinin diğer insanlara nazaran biraz daha kısa olması.
Suudi Arabistan’da çok ciddi bir otoriteye sahip olan mutavva kavramının kökeninin “gönüllü, ücretsiz eğitimci” anlamına gelen “mutavviu”dan geldiği söyleniyor. Kelimenin kökünde yer alan “tavvaa” kelimesi de “boyun eğdirmek, itaat ettirmek” anlamına geliyormuş. Bu gönüllü polislerin işi gücü kadınlar ve genç kızlar. Zira onların nasıl giyindikleri, çarşaf giyip giymedikleri, peçe takıp takmadıkları onların en büyük derdi. Dini bilgileri açısından, tabi ki Vehhabi kurallarına göre, ciddi bir eğitim alan mutavvalar kadınlarla muhatap olamadıkları için, bu kesinlikle yasak olduğu için, yakaladıkları başıbozukluğun acısını kadının yanındaki erkekten çıkarıyorlar.
Mutavvaların görev kapsamı bununla da kalmıyor. Kısaca görev alanlarına bakmak gerekirse;
• Gümüş dışındaki diğer değerli madenlerden yapılan saat, yüzük, kolye gibi takılar takan ve şort giyen erkeklere müdahale etmek.
• Sela (Namaz) saatlerinde camiye gitmeyerek ortada dolaşan veya kapalı yerlerde saklanmaya çalışan kişileri karakola götürerek zorla namaz kıldırmak
• İçki içenleri tespit ederek şeriat mahkemesine sevk etmek
• Halkı zararlı neşriyattan korumak için evlerin çatı ve bahçelerindeki uydu antenlerini kırmak
• Bayanlara dışarıda refakat etmek zorunda kalan erkeklerin yanındaki şahsın eşi veya birinci derecede akrabası olup olmadığını denetlemek
• Toys R Us gibi uluslar arası oyuncak mağazalarında “Barbi Bebek” satılıp satılmadığını kontrol etmek
• Video ve cd’lerdeki bayanların bacaklarını ve öpüşme sahnelerini makaslamak.
Bu son madde nedeniyle Suudi Arabistan’da satılan filmlerin hiç birinin 30 dakikayı geçemediğine dair bir rivayet var. Tabi ki dünya değiştikçe mutavvaların sıkıntıları daha bir artıyor. Kısa zaman önce çıkan bir haberde yer alan bilgiler buna örnek. Riyad’da Faysaliya İş Merkezi’nde mutavva tarafından başını örtmesi konusunda uyarılan Batılı bir kadın daha fazla dayanamamış ve din polisini yakalayıp dudaklarından iyice bir öpmüş. Habere göre kadına dokunamayan mutavva “tövbe estağfurullah” diyerek olay yerinden hızla uzaklaşmış.
Mutavvaların başından geçen olaylar hep böyle sempatik konular değil. Bir süre önce Türk gazetelerinde de yer alan bir habere göre yanan bir ortaokul binasından kaçan 15 kız öğrenci mutavvalar tarafından giyimleri uygun değil denilerek geri gönderilmişti. Tabi bu kötü olayın sonucunda kız çocukları yanarak can vermişlerdi.
Geçtiğimiz haziran ayında Türk Fly Air firmasına ait uçağın bir kadın ve bir erkek personeli kaldıkları otelin restoran bölümünde yemek yerken nikâhsız birlikte oturdukları gerekçesiyle mutavvalar tarafından gözaltına alınmışlardı.
Bütün bu yaşananlar aslında mutavvaların, son çırpınışları gibi görünüyor. Çünkü her geçen gün biraz daha Amerikan etkisi altına giren, batı hayranlığının böylesine arttığı, hiçbir şey üretemeyen, hep tüketen bir toplum haline gelen Suudi Arabistan’da inanılmaz bir dönüşüm başlamış durumda. Artık evlere serbestçe giren uydu antenlerle batının bütün değerleri en küçük ülke ferdi tarafından dikkatle takip edilmekte, zihinlere nakşedilmekte. Ülkede düzenlenmeye başlayan uluslar arası fuarlar, yabancı sermayenin hızlı saldırısı Suudileri çağın değerlerine uymaya zorlamakta. Çünkü onlar da fark ediyor ki, namaz saatleri dolayısıyla günde 5–6 saat kapalı kalan işyerleriyle bu ülke hiçbir yere gelemeyecektir. Hele bir de petrol kaynakları tükenirse… En iyisinin isteyenin istediği zaman namaz kalmasına ya da kılmamasına müsaade edilen bir sistem olduğu akıllara yavaş yavaş yerleşmekte.
Tövbe etmiş eski suçlulardan oluştuğu söylenen mutavva denilen din polisi de, namaz saatlerinde trafiğin bile durdurulmasını istediği zamanlardan bugünkü basit görev tanımına kadar taviz vermeyi kabullenmiş halde. Karizması günden güne çizilen mutavva folklorik bir unsur olarak Suudi Arabistan tarihindeki yerini almak üzere. Suudi Arabistan Krallığı şimdiden Madam Tussaud’s müzesi yetkililerine balmumundan bir “mutavva” heykeli siparişi verse iyi olacak.
- Toplam blog
- : 12
- : 1122
- Kayıt tarihi
- : 19.09.06
1976 doğumluyum. Bir kamu kuruluşunda çalışıyorum. Gazeteciyim. Aklıma, dilime gelipte kimseyle payl..