- Kategori
- Anılar
Bir muallimin hatıraları.78: Başvekil Dr. Refik Saydam vefat etti

Başbakan Şükrü Saraçoğlu
(Dr. Refik Saydam, Başbakan olduktan kısa bir süre sonra, 1.Eylül. 1939’da İkinci Dünya Savaşı başlamış, tüm Avrupa’yı saran savaş Türkiye’nin güvenliğini tehdit eder hale gelmiştir. Üretim araçlarının yetersizliği, nakliye ve dış alımda ortaya çıkan sıkıntılar sonucunda, arz talebi karşılayamaz hale gelmiştir. Giderek her şey pahalanmaya başlamış.Böylece, Türkiye ekonomisi ağır bir enflasyonist baskı altına girmiştir.” (1)1942' de İstanbul'un besin sorununun düzenlemesi için yaptığı inceleme gezisinde öldü. Ahmet Fikri Tüzer, Şükrü Saracoğlu başkanlığındaki 13'üncü hükümet kurulmadan önce 12'inci hükümette geçici olarak (Bir günlük, 8-9 Temmuz 1942) Başbakanlık yapmıştı. Şükrü Saracoğlu dönemi, Savaşın bu en civcivli yılları Türkiye halkı için de zor geçirilen seneler olmuştur.)
4. Temmuz.1942 . Cumartesi
Öğleden sonra tatil dolayısıyla Celal Uyar ile şehrin muhtelif yerlerinde ve Atatürk Parkı’nda gezinti yaptık. Akşamleyin de hemşehrim Salim Savcı ve Ali ile beraber gezdik. Fakat oldukça yorulduk. A.Akman revirde yatıyor; kampa giremiyor.
5. Temmuz.1942 . Pazar
Saat:15.30, yatakhanedeyim. Fırtına var. Pencereler tıkır tıkır yapıyor. Uyumak istedim uyamadım. Şimdi karyola üzerinde hatıraları karıştırıyorum. Öğleden evvel C.Uyar’la istasyona ve mahalleleri gezmeye gittik. Bugün Türkiye birinciliği yarışları yapılmış; biz gitmedik. Tatil ve askerlik için merak ediyorum.
6. Temmuz.1942 . Pazartesi
Bugün sabahleyin Baruthane Deresi’ne giderek, öğleye kadar atış yaptık. Öğle yemeğine mektebe döndük. Hava serin gidiyor. Bu hafta nihayetinde kampımız bitiyor. Bu günlerde köyden ve Bandırma’dan mektup ve harçlık bekliyorum. Şu günlerde harçlık sıkıntısı çekiyorum.
7. Temmuz.1942 . Salı
Diğer sınıflar atışa gittikleri için, öğleden evvel Teğmen Abdullah Bey’in idaresinde mektebin önündeki sahada askerlik talimi ile ağır makinalı tüfek dersi yaptık. Nüfus kağıtlarını verdiler. Y/D vesikasını da yaptırdım. Tatilde köye gitmeye arzu ediyorum.
8. Temmuz.1942 . Çarşamba
Bu gün sahada talim esnasında , Başvekilimiz Dr. Refik Saydam’ın vefat ettiğini teessürle öğrendik. Arkadaşım ve hemşehrim Gönen’li öğretmen M. Sülün geldi. Teğmen’den izin alarak gece saat12’ye kadar beraber gezerek eğelendik.
9. Temmuz.1942 . Perşembe
Bu gün kampımızın yarından sonra, sona ermesi yüzünden nazari olarak mümeyyizler karşısında imtihan olduk. Evden mektup gelmedi. Sıkıntım var. Ceketi 5.5 TL. sattım. İlerde lazım olacak. Hava biraz sıcak. Talim artık usandırdı.
10. Temmuz.1942 . Cuma
Sabah yine 5.30’da kalkarak , kahvaltıyı yapıp atışa giderek . ikinci vazifelerimizi yaptık. Artık talilimiz bitti. Öğleden sonra yürüyüş yaptık. Yarın öğleden evvel teftiş vereceğiz. Sonra merasimle Kampa nihayet vereceğiz. Bir de geçit resmi yapacağız. Yarın akşam da eğlenti var.
11. Temmuz.1942 . Cumartesi
Saat 6.’da teftişe hazırlandık. Kurmay Yarbay, öğretmenimiz Yüzbaşı Recep Bey ve diğer subaylar manga manga bizi teftiş ettiler . Sonra önlerinde bir geçit resmi yaptık. Bilahare hazırladığımız çelenk önde olmak üzere marş söyleyerek boru ve trampetle Atatürk madalyonuna çelenk koyup, yine okula döndük. Bazı arkadaşlar bugün 6.30 trenle memleketlerine döndüler. Akşam eğlenti yapıldı. Ayrılacağımdan dolayı müteessirim.
12.Temmuz.1942. Pazar
Bu günkü trenlerle arkadaşların çoğu memleketlerine gittiler. Ben de Allah kısmet ederse Çarşamba’ya gideceğim. Kalmakta maksadım; şayet benim için postaya para yatırmışlarsa , onu almaktır. Bir daha Balıkesir’i bir daha göremiyeceğiz. Bıkana kadar kalalım.
13.Temmuz.1942. Pazartesi
Kütahya –İzmir- Bandırma trenleriyle de arkadaşları selametledim. Bu gün mektepte. Altı masa, 36 kişiyiz. Bu gece 75 nolu yatakhanemizde uyuyamadım. Çünkü gündüz uyumuştum. Ekmek 300 Gr.ma indi . Kamp bitti. Akşam Bandırma’dan mektup geldi. Çarşamba’ya gidiyorum.
14.Temmuz.1942. Salı
Akşam ablamgilden mektup içinde para geldi. Çarşamba günü gideceğim. Sabahleyin Cavit’le son olarak mektepte ütü yaptık. Havalar çok sıcak gidiyor. Bu gece 30 nolu yatakhanede yattık. Balıkesir’de artık son günlerimi geçiriyorum. Talebelik ve arkadaşlık hayatına da veda edeceğiz…
15. Temmuz..1942 . Çarşamba
Bandırma’ya gideceğimden bu gün Balıkesir’e elveda diyorum. Öğleden önce , Ahmet Hilmi Ağabeyimlere gittim. Cavit’la hazırlığımızı yapıp , öğretmen ve arkadaşlarımıza veda ederek, İstasyona geldik. 5.02’de hareket ederek , 18.30’da Bandırma’ya geldik. Ablam köye gitmiş. Karnemi de aldım. İyi dereceyi tutturmuşum. Bu hatıraları bir minder üzerinde yazıyorum.
(Dışarıda Savaş devam ederken, içerde de hükümet ve Başbakan değişikliği olmuştu. 3.Temmuz.1942: Sivastopol Alman birliklerinin kontrolüne geçti.4.Temmuz.1942. Amerikan Hava Kuvvetleri de Almanya üzerinde hava saldırılarında bulunmaya başladı. 7.Temmuz.1942: Japon ordusu Guadalcanal’a çıkartma yaptı. 11.Temmuz.1942: Rommel’in ordusu El-Alemeyn’de cephanesizlik yüzünden durakladı. 12.Temmuz.1942: Stalingrad’ın Alman güçleri için en zorlu hedef olduğu anlaşıldı.)
…………………
Mustafa Yahya Metintaş, Mehmet Kayıran. “Refik Saydam hükümetleri döneminde Türkiye’nin Ekonomi Politikası-1939-1942)”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2),