Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

11 Mayıs '20

 
Kategori
Tarih
 

Büyük Selçuklular

BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ
 
Gaznelilerle yapılan dandanakan savaşı (1040) sonrası kurulmuştur. Kuruculari,  oğuzların üçoklar kolunun, kınık boyuna mensupturlar. Oğuz yabgu devletinden ayrılıp batıya gelen Selçuk beyin 10. yy ın sonunda islamı kabul etmesi ile tarihin akışı değişti.
 
Müslüman olduktan sonra müslümanlar gayrimüslimlere haraç vermez diyerek ilk isyanını yaptı.  Bu çıkışının Selçuk beye kazandırdığı şöhret, diğer müslüman devletler ve topluluklar ile, Oğuz Yabgu devleti düşmanlarını  birleştirdi. Selçuk beyin, Mikail, Arslan, İsrafil, Yusuf ve Musa adini verdiği çocukları oldu. Ölünce yerine Arslan bey geçti.İleride Selçuklular denilecek ailesini teşkilatlandıran ve birkaç küçük çaplı basarılar elde eden Arslan bey, daha büyük sorunlar çıkarmaması için Gazneliler ve Karahanlılar tarafından yakalanıp hapsedildi. Arslan bey hapisteyken Mikail'in oğulları Çağrı ve Tuğrul bey ön plana çıkmaya başladılar.
 
Arslan bey hapiste ölünce, bundan sorumlu tutulan Gaznelilerin yönetimindeki Horasan'a baskın yapıp başarı kazandılar ve Gazne sultani 1. Mesud Selçukluları tanımak zorunda kaldı. Tuğrul ve Çağrı kardeşlere bulunduklar  bölgelerin yönetimini (vali)  verdi. Bu barış hali bir yıl bile sürmedi ve yeniden çekişmeler başladı. Sonunda 1040 dandanakan savaşı ile  Gaznelileri yıktılar. Çağrı bey savaş meydanında daha iyi olmasına rağmen 3 yaş küçük  kardeşi Tuğrul beyin siyasi yeteneğine saygı duyup onu sultan ilan etti. Merv'i başkent yaptılar ve burda devletin ve ailenin gelecek politikasının belirlenmesi için kurultay düzenlendi..
 
Toplanan kurultayda, fethedilecek yerler belirlenirken bu bölgelerin idarecileri de belirlendi. Ceyhun ile Gazne arasindaki  bölge Çağrı beye, buzistan havalisi Musa Yabgu'ya, batı bölgeleri Tuğrul beye verildi. Kısa zamanda, kuzeyde Harezm dahil,  Maveraünnehir tamamen zaptedildi.. 1048 yılında Bizanslılarla ilk savaş olan  Pasinler savaşı yapıldı  ve kazanıldı. Tuğrul bey, Abbasi halifesinin davetiyle (Büveyhilerin işgali sonrası) 1055'te Bağdat'a girdi. Büveyhi hükümdarlığını yıkarak, Abbasi halifeliğini yeniden ihya etti.. Bu olayla  sünni  islam dünyasının takdirini ve elbette getirilerini kazandı. Halifelik makamına ve Bağdat Şehrine hizmetinden dolayı, 1058'de Tuğrul beye doğunun ve batının hükümdarı ilan etti. Böylelikle aşka gelen Türkler kendilerini islamın koruyucusu ve yayıcısı görmeye başladılar..
 
Tuğrul bey vefat edince yerine oğlu olmadığı  için Çağrı bey'in oğlu Alparslan geçti. Başa geçince  Nizamülmülk’ü  vezir tayin etti ki bu hamle Türklerin Anadolu’ya yerleşmelerinin ve burada kalıcı olmalarının temel taşlarından biridir. İlk önce mahalli küçük derebeylikler itaat altına alındı. Doğu Anadolu'nun kuzeydoğu ucundaki  meşhur  Ani kalesini 1064'te fethederek, Kars'a girdi. Ani, hıristiyanların kutsal yerlerinden biri olduğu için halife, Alparslan'a, çok  fetheden  anlamına gelen  ebü'l-feth lakabını verdi.
 
İlk önce müslüman toplulukları birleştiren Alparslan ardından Bizansa yoğunlaştı  ve 1071 de Malazgirt savaşını kazandı. Bizans imparatoru Diogenes tutsak edildi. Diogenesle yapilan anlaşma Diogenes'in tahttan indirilmesi ile geçerliliğini yitirdi ve Alparslan Türk boylarına Anadoluya akın yapmaları talimatını verdi. Alparslan fethettiği bir kalenin yöresinde bir haşhaşi tarafından şehit edilince yerine oğlu Melikşah sultan oldu.
 
Melikşah ile birlikte büyük Selçuklu İmparatorluğu en parlak dönemini yasadı.  Bu dönemde ileride adını beylikler olarak duyacağımız komutanlar Anadoluda Bizans üzerine seferler düzenlediler.. (Danişment, Mengücük,  Artuk  vs). Ayni zaman diliminde başka bir yerde bi fitne fesat yuvası kirli emellerini gerçekleştirmek için sinsi planlar yapmaktaydı. Alamut kalesinde Hasan Sabbah, batinilik  öğretisinin temellerini atıyordu. Bu öğretisini ve dünya görüşünü  gerçekleştirmek için önündeki ilk engel Nizamülmülk ve Melikşah'tı. Hasan Sabbah kendisine çok bağlı olan müridlerinden suikastçiler göndererek her iki ismi de şehit etti.
 
Melikşah sonrası  Selçuklu İmparatorluğunda çin prenseslerinin de etkisiyle kardeş kavgası başladı. Böl, parçala, yok et düsturunu benimseyen çinlilerin nifakları etkilerini gösterdi ve bölünmeler başladı. Ön plana çıkan Sencer sultan oldu. Sencer sultan, yönetimi eline geçirmek için kendi içlerinde mücadele ederken ayni zamanda hem haçlılarla hem de Karahitaylılarla da uğraşmak zorunda kaldı. Mogol karahitaylar o dönem fırtına gibi esmekteydi ve Katvan savaşında Selçukluları  yendiler.. (1141)
 
Bu savaşta iyice zayıflayan sultan Sencer  Gurlular ve son Gaznelilerle mücadele edip onları yenmeyi başararak eski  gücüne ulaşma girişimlerinde bulunduysa da artık eski gücü yoktu. Sencer'in de ölmesi sonrası  Selçuklu İmparatorluğu  parçalara bölündü . (1157)
 
1-Suriye, 2-Anadolu, 3-İran, 4-Horasan, 5-Kirman Selçukluları olmak üzere 5 parçaya bölündü. Anadolu Selçuklu devleti tarih sahnesine Osmanlıları çıkardı.
 
 
 
 
 
 
Toplam blog
: 119
: 225
Kayıt tarihi
: 04.12.17
 
 

İlgi duyduğum alan tarih. Milli mücadele ve Osmanlı tarihine  odaklandım. Gözden kaçan tarihi şah..