- Kategori
- Dilbilim
Divanü Lügati't - Türk: Türkçe'nin kadim eseri
Koş kılıç kınka sığmaz ( İki kılıç bir kına sığmaz)
Kut belgüsi bilig ( devlet alameti bilgidir)
İçinden iki deyimi aldığımız Divanü Lügati't- Türk; üç kıtada, 150 milyon kişi tarafından konuşulan dilimiz Türkçenin en kadim eseri.11.Yüzyılın sonlarında (Tahminen 1070) Kaşgarlı Mahmut tarafından Bağdat'ta Arapça olarak yazılmıştır.
11.asır sonları Türklerin Büyük Selçuklular'ın önderliğinde İslam Dünyasını sırtladıkları çağlar. Arapça ve Farsça hâlâ devlet ve edebiyat dili ama Türkçeyi anlamak zamanın Ortadoğusu için çok büyük bir ihtiyaç.Çünkü Çin Seddinden Van Gölü'ne ve Kuzey Afrika'ya kadar Türk atlılarının nal izleri var. Ve o atları süren Alpler Türkçe konuşuyor. Kaşgarlı Mahmut hem bu ihtiyacı gidermek hem de Türkçenin ne kadar zengin bir dil olduğunu anlatmak için Divanü Lügati't - Türk'ü kaleme alır. Türk dilinin bu büyük sözlüğü o devirde çok büyük bir işlev görür. Namı her tarafa yayılır.
Ancak daha sonraki asırlarda sonu gelmez kitap ve kütüphane düşmanlığının kurbanı olan eserden hiç bir iz kalmaz.O artık efsanelerde yaşamaktadır. Her nasılsa yazma bir nüshası ünlü kütüphaneci Ali Emiri Efendi tarafından bulunur ve büyük bir saygıyla kütüphanenin en değerli eserlerinden biri olur.
Divanü Lügati't - Türk bu kadar önemli olmasına rağmen bu ülkede Türkçe konuşan on milyonlarca insanın ne kadarının böyle bir kitaptan ve içinde ne yazdığından haberi var? Lise sıralarında edebiyat dersinde birazcık bahsedildi ve biz onu çoktan unuttuk.
Geçenlerde bir kitabevinin raflarında onu gördüğüm zaman heyecanlandığımı hissettim. Sanki iki bin yıl öncesinden Oğuz Kağan'ın sesini duyar gibi oldum. O ses sitem doluydu ve benim dilimi "Issız" bıraktınız diyordu.
- Toplam blog
- : 343
- : 446
- Kayıt tarihi
- : 19.02.11
Marmara Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi mezunuyum. Teknoloji Yönetimi dalında mast..