- Kategori
- Tarih
Efsaneden gerçeğe Van gölü canavarı

İllüstrasyon Zeynep Seymen
Yöre halkınca göl içinde yaşadığı düşünülen ve Van Denizi Canavarı olarak adlandırılan efsanevi yaratığı gördüğünü söyleyen birçok kişi bulunmaktadır. Daha çok, Tatvan ile Gevaş arasında görüldüğü söylenen yaratık ile ilgili olarak, Osmanlı döneminde İstanbul’da yayınlanan Saadet Gazetesi’de ilgilenmiş, yaratıkla ilgili bir haberi 29 Nisan 1889 tarihli sayısında manşet yapmıştır. Van Tarih ve Kültür Araştırmaları Derneği Başkanı olan İkram Kali’nin araştırmaları ve Yedikıta Dergisi’nin 26’ncı sayısında da konu ile bilgilere rastlıyoruz.
Saadet Gazetesi’nin manşetini inceleyerek, Yedikıta Dergisi’nin 2010 Ekim sayısında yayınlayan Selman Soydemir’in yazısında, Van Gölü Canavarı hakkında ki belgeye dayalı bilgiler şunlardır: “Van Bitlis merkez sancağına bağlı Hizan kazası ahalisinden üç kişi, yolculuğa çıkıp Bulanık tarafına giderken, yol güzergahı olması nedeniyle Van Denizi’nin Tatvan Ahlat arası sahillerine tesadüf eder. Bunlardan birisi namaz kılmak için deniz kenarında bir yerde abdestini almaya başlar. Sıra ayaklarına gelip yıkamak için azıcık denize girer girmez, deniz hayvanlarından biri derhal ayağına sarılıp kendisini denize çekmeye, bu ise bütün kuvvetiyle dışarı çıkmaya çabalar. Yalnız başına hayvanın tasallutundan kurtulamayacağını anlayınca, feryat ile arkadaşlarından yardım ister. Arkadaşları güç hal ile bu şahsı denizden çıkarır ise de, hücum eden hayvan, zavallı adamın topuğundan dizine kadar sarılmıştır. Adamın feryadı göklere çıkar. Bütün çabalar sonuç vermeyince, biçare adamın arkadaşları ateş yakarak, hayvanın adamın ayağını bırakması için kuyruğunu ateşle yakarlar. Ateş tesiriyle hayvandan yürek tırmalayan çığlık ile heybet, kuvvet ve acıyla havaya fırlar. Ayağını kapmış olduğu adamı da, beraber kaldırıp yirmi yirmibeş metre yükseğe çıktıktan sonra, denize doğru inerek adamı da beraber alıp götürür. (İllüstrasyon Zeynep Seymen)
(*) Mehmet Fatih BEKİRHAN, Van Gölü Havzası ve Erciş Tarihi, 2012