- Kategori
- Beslenme
Ek gıdaya geçiş meselesi
Annelerimiz sebebini anlamadığım bir şekilde bir an önce ek gıdalara geçmek için sabırsızlanıyorlar. Geçtiğimiz aylarda bir gazetede rastladığım şu istatistikleri sizlerle paylaşmak istiyorum:
1- Türkiye'de annelerin %43'ü ek besinlere erken geçiyor?
2- Annelerin %47'si anne sütünü erken kesiyor?
3- Annelerin %68'i kurabiye veya ekmek ile bebeklerin karnını dolduruyor?
4- Bebeklerin %64'ü inek sütü içiyor?
5- Yetişkin yemeklerine erken başlanıyor: 3. aydan itibaren.
Ben bu tabloyu çok vahim buluyorum. Hal böyleyken doktorların bebeklere vitamin ve mineral takviyesi önermelerine kızamıyorum. Oysa bebekleri sağlıklı beslemek bu kadar zor olmamalı. En sık aldığım sorulardan biri: bebeğim şu kadar aylık oldu artık ek gıda verebilir miyim? Cevabım her zaman aynı: HAYIR! 6. Aydan önce ek gıdalara geçilmemesinin tavsiye edilmesinin ardında çok geçerli nedenler var. (4-6 değil, 6. Ay). Bu yaştan önce bebeklere anne sütü (ya da formül mama) dışında yiyecekler verilmesi anlamlı değildir. Bebek bu gıdaların besin değerlerini tamamen alıp işleyebilecek kadar gelişmiş değildir henüz. Bilhassa protein ve yağları bir yetişkin gibi sindirmeye hazır değildir. Buna ek olarak, kafi miktarda kalori almasını sağlayacak kadar ek besin vermeniz de mümkün değildir. O yüzden 6. Aydan önce bebeğe yarardan çok zarar verebilecek yiyecek/içecekler vermemek gerekir. Bu zarar kabızlıktan tutun da uyku problemine hazımsızlığa kadar her şey olabilir. Bütün bunların yanında 6. Aydan önce ek gıdaya başlamamak için bir başka neden de demir eksikliğinden kaynaklanan anemiyi engellemektir. 6. Aydan önce bebeğe sunulan ek gıdalar demir emilimini zorlaştırır. Bu konuda daha fazla okumak isterseniz araştırmacıların ilk 7 ay sadece ve sadece anne sütü almanın bebeklerde demir eksikliği kaynaklı anemi riskini azalttığı sonucuna ulaştığı Neonatal prevention of iron deficiencybaşlıklı çalışmaya göz atabilirsiniz.
Normal zamanda, normal kiloda ve normal anneden dünyaya gelen ve sadece anne sütü alan bebeklerin demir eksikliği gibi bir sorunu olmaz. Sağlık bakanlığı’nın her bebeğe (ihtiyacı olup olmadığına bakılmaksızın) demir takviyesi kampanyasını ben desteklemiyorum. Bu konuya ayrıntılarıyla bir başka yazımda değineceğim. Bebeklerin ilk 6 ay sadece anne sütü alması gerektiğini savunan kurumlar şunlar:
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
- UNICEF
- Amerikan Pediatri Akademisi (AAP)
- Amerikan Aile Hekimleri Akademisi
- Avustralya Ulusal Sağlık Araştırma Konseyi
- Kanada Sağlık Departmanı
Bazı durumlarda (mesela ailede alerji söz konusuysa) doktorlar ek gıdaya başlamayı 12. Aya erteleyebilir. Her zaman söylediğim ve inandığım şudur: 1 yaşına kadar bebeğin ana besin maddesi anne sütüdür. 6. Aydan sonra verilecek her şey sadece tattırmak amacıyla verilmelidir, bebeği beslemek için değil. Önce emzirilmeli, boş kalan yerler de ek gıdayla doldurulmalı. 1 yaşından sonra dengeler değişebilir. Bu yaştan sonra ¨devam sütü¨denen hazır mamaların verilmesini de çok onaylamadığımı belirtmek zorundayım. Çünkü bebek evde pişen herşeyi yiyebilecek durumdadır artık. Bunların yanında süt (tercihan keçi sütü) ürünleri vermek kafi olacaktır. Dengeli ve düzenli beslendiği müddetçe bebeğin devam sütüne 1 yaşından sonra artık ihtiyacı yoktur. Neden keçi sütü tavsiye ettiğimi şu yazımda anlatıyorum: Keçi Sütü İnek Sütüne Karşı
Ek gıdaya başlandığında tasvip etmediğim 3 adet doktor önerisi var:
1- Listeye ¨bebe bisküvisi¨eklenmesi
2- Meyve suyu önerilmesi
3- Pirinç unu önerilmesi
Bebekleri mümkün mertebe rafine şekerden uzak tutmakta yarar var. Katı gıdalara yeni başlayan bebekleri bebe bisküvisi gibi pek çok problem barındıran hazır yiyeceklerle tanıştırmayı doğru bulmuyorum. Bu konudaki düüşüncelerimi Bebe Bisküvisi de Neymiş? başlıklı yazımda bir araya getirdim:
Meyve suyundaki problem de benzerdir. Meyveleri oldukları gibi sebzeleri ise sularını sıkarak tüketmeyi tavsiye ederim hep. Meyvenin suyunu çıkarıp şeker yoğunluğu yüksek bir besin oluşturmaktan ziyade püresi daha sağlıklı olur. Sebzelerin suyunu tercih edin¨ cümlemden sebzelerin oldukları gibi yenmemesi gerektiği anlamı çıkmasın. Muhakkak suyu sıkılacaksa sebze tercih edilmeli diyorum. Ek gıdaya yeni başlayan bir bebek için havuç, pancar, salatalık, kereviz suyu ideal tercihler olur. Bunları kendi sütünüzle ya da formül mama veriyorsanız onunla karıştırıp yedirmenizi tavsiye ederim. 2’den fazla meyveyi ya da sebzeyi karıştırıp vermeyiniz. Bebeklerin yiyeceklerin tatlarını ayırdedebilmeleri önemli.
Pirinç ununun besin değeri düşüktür. Boş kalori olarak değerlendiriyorum ben beyaz pirinci. Bundan ziyade yulaf unu daha sağlıklı bir tercih olur. Yine; yulaf ununu sütünüzle karıştırıp bir adet de meyvenin ya da sebzenin püresini ekleyebilirsiniz. Çok fazla çeşit karıştırmamanızı hatırlatayım.
Ek gıdaya başlarken alerjen olarak tanımlanan yiyecekler dışında herşeyden tattırabilirsiniz. Genellikle muz ve avokado ilk tattırılan yiyecekler arasındadır. Avokado bir ¨süperbesin¨dir. Sık sık bebeğinize vermenizi tavsiye ederim. Hem muz hem avokadonun yeterince olgunlaşmış olmasına dikkat edin. Yoğurt ve kefir tattırmaya da 6. Aydan itibaren başlanabilir. Yoğurdunuzu evde yapmanızı tavsiye ederim. Raflarda satılan ve paket olan bütün yiyeceklerden mümkün mertebe uzak durmanızı öneririm.
Eren Kaya
- Toplam blog
- : 66
- : 6042
- Kayıt tarihi
- : 24.04.12
Bir Mart ayında doğdum ve cocukluğumun ilk yıllarını Türkiye'de geçirdim. Sonra biraz Almanya, bi..