- Kategori
- Sivil Toplum
Ekmeğin Tüketimindeki Bilinçsizlik İsraf Ekonomisini Desteklemektedir..!
Öner Samanlı, ekmek israfı ulusal bir sorun olarak gündemdedir…(Tüketici Gazetesi)
Türk Standartları Enstitüsü’nün, ekmeğin uzun süreli dayanıklılığını sağlayıcı bir normu, mutlaka Türkiye ekonomisine kazandırması gerekmektedir..!
Yıllardır bıkmadan usanmadan yediğimiz, aşımızın katığı ekmeğimiz.
Başka ne tür gıda olursa olsun hergün her öğün yiyemediğimiz halde, vazgeçilmezimiz olan bu kutsal katığımız ekmek, biz insanları kendisine tutsak edebilmiştir…
Ekmek, zengin ya da yoksul ayırt etmeksizin günde en az üç kez soframızda yer alıyor.
Doyurucu özelliği onu öncelikle vazgeçilmez yapıyor.
Ne yazıktır ki, açlığın ve sefaletin dünyanın birçok ülkesinde devam ettiği günümüzde, ekmeğin içler acısı durumunun ülkemizde ne durumda olduğunu biliyor musunuz..?
“TÜKORDER” Tüketiciyi Koruma ve Bilinçlendirme Derneği’nce bu hususta yurt genelinde yaptığımız durum değerlendirmeleri sonrasında, ekmek israfına ilişkin, üzücü sonuçlarla karşılaşılmıştır.
Ülkemizde ekmeğe karşı yapılan en büyük düşmanlık tek kelime ile;
EKMEĞİN TÜKETİMİNDE BİLİNÇSİZLİKTİR..!
BU BİLİNÇSİZLİĞİN SONUCU DA İSRAFTIR..!
Bereketi ve tadıyla bütün dinlerde kutsal nimet sayılan bu kutsal yiyecek, ülkemizde ne yazık ki aşırı bir israfla karşı karşıyadır.
Dünyanın kimi ülkelerindeki kadar sefalet içerisinde bulunmasak ta, ülkemizdeki durum iç acıcı değildir.
Her geçen gün insanların yoksunlaşması ile kötüye doğru hızla gidilen bu yolda karşılaşılması her an olası olan son, belki de şu anda büyük felaketlerle, (kuraklığa, deprem, savaş vb. afetlerler) karşı karşıya olmadığımız için göreceli olarak fark edilmiyor.
EKMEĞİN BAŞINA GELENLERİ BİLİYOR MUSUNUZ..?
Bir yanda binlerce insanımız bir dilim ekmeğe muhtaç iken diğer yanda her gün milyonlarca ekmeği çöpe atıyoruz.
İstanbul’da ise çöpe atılan ekmek miktarı günlük 5 milyon civarındadır.
EKMEK İSRAFINI NASIL ÖNLEYEBİLİRSİNİZ?
Ekmek 36 saat süresince tazeliğini korur. Dört gün beklemiş ekmek, bayatlamış sayılır.
1. Tüketebileceğiniz kadar ekmek alın..!
2. Ekmeği derin dondurucuda saklayın..!
3. Bayat ekmeği en basit haliyle köfteye katarak değerlendirebilirsiniz.
4. Ekmeği fırında, yada temiz bir tepsi içerisinde üzerini kapatarak güneşte kurutunuz yani kıtırlaştırın..!
5. Fırınlayarak elinizle ovuşturup galeta unu yapabilirsiniz.
6. Bayat ekmeği hiç yemeyecekseniz, ıslatıp kuşlara ve sokak hayvanlarına verme alışkanlığınızı kazanın..!
BAYAT EKMEĞİ ISITARAK VEYA KIZARTARAK BİR ÇIRPIDA YENİ YEMEKLER YAPABİLECEĞİNİZİ BİLMİYORSANIZ,
“TÜKORDER” Tüketiciyi Koruma ve Bilinçlendirme Derneği’nce bu hususta yurt genelinde yaptığımız yöresel ve bölgesel yemek ve tatlı önerilerimiz olarak değerlendirebilirsiniz.
İŞTE SİZE SEÇENEKLER:
Bayat Ekmekle Yapılabilecek Yemekler;
Ekmek Kavurması, Papara, Tirit, Ekmek Süpürgesi, Ekmek Uğması, Yalancı Paça, Kalacuş, Ekmekli Omlet, Ekmek Karıştırması, Yumurtalı Ekmek Aşı, Ekmekli Ezme, Bayat Ekmek Köftesi, Ekmek Pizzası, Dilim (Ketçaplı) Pizzaları, Dilim Kayganası, Sarımsaklı Ekmek, Bayat Ekmek Kanepesi, Tutmaç…
Bayat Ekmekle Yapılabilecek Tatlılar;
Bayat Ekmek Tatlısı, Sütlü Bayat Ekmek Tatlısı, Ekmek Helvası, Vişneli Ekmek Tatlısı, Üzümlü Etmek Tatlısı, İncir Ve Ballı Ekmek Turtası, Ekmekli Puding, Ekmekli Krep, Bademli
Ekmek Dilimleri, Çikolatalı Ve Ekmekli Kek.
EKMEK İSRAFI NASIL ÖNLENEBİLİR..?
“TÜKORDER” Tüketiciyi Koruma ve Bilinçlendirme Derneği olarak, yurt genelinde yaptığımız genel değerlendirmeler sonrasında tespit ettiğimiz somut önerilerimiz şunlardır;
1. Üretimi talebe göre planlayın..!
2. “Raf ömrü” uzun olan kaliteli ekmek üretimine geçmeli
3. Ekmeğin miktarının (gramaj) azaltılması
4. Toplu yemek tüketim yerlerinde ekmeğin dilimlenerek sunulması.
5. Tüketicinin ‘soğumuş’ ekmeği ‘bayatlamış’ olarak kabul etmemesi gerektiği konusunda
eğitilmesi.
6. Ekmeğin derin soğutucularda dilimlenerek saklanması.
7. Satılmayan ekmeklerin, fırıncılar tarafından galeta unu, kurutulmuş ekmek içi gibi başka gıda
maddelerinin üretiminde kullanılması.
8. Evlere ihtiyaç olduğu kadar ekmek alınması.
NE KADAR EKMEK İSRAF EDİLMEKTEDİR..?
Türkiye’de ekmek israfına ilişkin istatistiksel sonuçlar verecek bir çalışma henüz yapılmasa da;
Bugüne kadar verilen rakamlar, daha çok tahminlere dayanmaktadır.
“TÜKORDER” Tüketiciyi Koruma ve Bilinçlendirme Derneği’nce bu hususta ülkemizde lokal araştırmalar yapılmıştır.
Ekmek israfı ve önlenmesi hakkında, lisans ve yüksek lisans düzeyinde tez araştırmaları yaptırılması yönünde üniversitelerimize önerilerde bulunulmuştur.
Ekmek Sanayii İşverenler Sendikası, 1991 yılında, İstanbul’da günde en az 1 milyon ekmeğin çöpe atıldığı veya hayvan yemi olarak kullanıldığını açıklamıştır.
Aynı yıl, İstanbul Fırıncılar Odası ise, İstanbul’da bir günde üretilen, her 10 milyon ekmeğin % 10’unun israf edildiğini ileri
sürmüştür.
Bu da, birmilyon ekmek eder.
2003 ve 2004 yıllarında bir tez çalışmasından elde ettiğimiz veriler sonrasında, İstanbul’daki ekmek israfının % 9 civarında olduğu görülmüştür.
2009 yılı başında İstanbul için bir günde üretilen, 44 milyon ekmeğin yaklaşık % 25’i israf ediliyor. Bu da 11 milyon ekmek
demektir.
Buradan yola çıkıldığında, büyük ihtimalle, tüm ülkedeki ekmek israfının ise, 45 ila 70 milyon adet olduğu tahmin edilmektedir.
Ekmek israfının, sadece İstanbul’da değil, başka büyük kentlerde de artmakta olduğunu tespit etmeye çalışan üniversitelerimizden birisi de, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü’dür.
Fakültece yapılan araştırmaya göre, satın alınan her 10 ekmeğin 1’i çöpe gidiyor.
KONYA İLİMİZDEKİ SOMUT DURUMA DİKKAT EDİLMESİ GEREKİR..( ! / ? )
Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü’nün ekmeğin kullanımı ile ilgili araştırmasında, tüketicilerin yaklaşık % 35’inin bayat ekmeği hayvanlara
verdiği, yaklaşık % 6’sının çöpe attığı ortaya çıkmıştır.
Konya’daki tüketicilerin yaklaşık % 41’i, ekmek tüketiminde bilinçli davranmıyor.
Aynı araştırmaya göre, tüketicilerin sadece % 12.2’si, ekmeği, uzun süre bayatlamaya karşı koruma sağlayan buzdolabında
saklıyor.
Ekmeği naylon poşet içinde saklayıp kısa sürede bayatlatan tüketicilerin oranı ise, yaklaşık % 48 dir.
KİMLER, EKMEK İSRAFINI DAHA ÇOK YAPMAKTADIR..?
“TÜKORDER” Tüketiciyi Koruma ve Bilinçlendirme Derneği’nce bu hususta ülkemizde yaptığımız lokal araştırmalar sonrasında,
İsraf edilen ekmek miktarını kesin olarak belirlemek mümkün olmasa da, en fazla israfın yemekhaneli iş yerleri, hastane, yatılı okul, öğrenci yurdu, otel, lokanta gibi toplu yemek tüketim yerlerinde olduğuna ilişkin kesin veriler elde edilmiştir.
Türk Standartları Enstitüsü tarafından 1986 yılında yapılan “Türkiye’de ekmek sanayi, ekmek standardizasyonu ve ekmekçiliğin sorunları” konulu sempozyumda, ekmek israfının % 70’ini toplu yemek tüketim yerlerindeki israfın oluşturduğu belirtilmişti.
Türk Standartları Enstitüsü’nün ekmeğin uzun süreli dayanıklılığını sağlayıcı bir normu mutlaka Türkiye ekonomisine kazandırmak zorundadır…
Antalya Fırıncılar Odası’nın, Nisan 2003’deki açıklamasına göre, Antalya’daki ekmek israfının % 70’i turistik oteller ve lokantalarda olmaktadır.
Ancak, bu israfta yerli turistlerin de dahil olduğunu söylemek gerekir.
Otel yöneticilerinden aldığımız bilgilerde, yerli turistler ve özellikle Rus ve İsrailli turistlerin, yiyebileceklerinden çok fazla ekmek aldıkları, sofrada artan ekmeklerin de doğruca çöpe gidiyor olduğudur.
Avrupalı veya Amerikalılar bu husus ta daha özenli davranıyorlarmış.
Antalya’daki bu durum, aynı zamanda evlerdeki ekmek israfının gelir düzeylerine göre dağılımı konusunda da bir fikir vermektedir.
“TÜKORDER” araştırma gurubumuzca yapılar, sorgulamalar sonrasında, yüksek gelir grubunda ekmek israfının
çok daha fazla olduğu ortaya çıkmaktadır.
Düşük gelir grubunda ekmek tüketimi daha fazla iken,
ekmek israfı yok denecek kadar azdır.
Bunun nedeni ise, ekmeğin ucuz bir gıda maddesi olmasından dolayıdır.
Öner SAMANLI
“TÜKORDER”
Genel Başkanı
- Toplam blog
- : 295
- : 3087
- Kayıt tarihi
- : 22.08.08
Prof.Dr. Öner Samanlı, yıllarını eğitim ve öğretim faaliyetlerine adamış, birçok bilimsel makalen..