- Kategori
- Kültürler
Foça'nın Foklarından Sonra, "Deniz Kızları" da Kayıp!
Heredot'un memleketinde, Fransız Tatil Köyü ne zamanki sona erdi, turizm de bitti. Bir de fokların kayboluşunu buna eklemek lazım. Her taraf tarih fışkırıyor. Kazıla kazıla eksilmiyor. Evinin içinden incir ağacı bitmiş evler çoğunlukta. SİT alanları, belleri büküyor. Her taraf askeri bölge,
Foçalıların işleri Allaha kalmış. Orayı havası kurtarıyor ancak. Turizm ise bahane. Manzara şahane. Te işte o ka!
Eski Turizm Bakanlığı Müsteşarı Mukadder Sezgin de geldi buraya. Toplantılar yaptılar. Kurulduğu 1967 yılından kapatıldığı 2005 yılına dek, Foça'ya 3 milyon turist getiren ve 3 bine yakın kişiye istihdam sağlayan, halk arasında Fransız Tatil Köyü olarak bilinen Foça Club Med'in, Türkiye'deki modern turizm faaliyetlerinin öncüsü ve büyük bir efsane.
Tatil köyünü, doğaya uyumlu, tabiata sığacak ve sığınacak bir mimari anlayışla inşa etti. 50 yıl önce kurulan Foça Club Med, Foça'nın sosyal, kültürel ve ekonomik gelişiminde büyük rol oynadı. Foçalı çalışanlar, bu sayede çeşitli meslekler öğrendi ve dünyayı gördü. Bu bakımdan Foça Club Med, çok güzide ve herkeste iyi hatıralar bırakmış bir tesistir. Çürütülmeye bırakılması, tarihe karşı büyük bir ayıptır" dedi.
İzmir'in Foça ilçesinde, 1967 yılında kurulan ve 3 milyon turist getiren ve 3 bine yakın kişiye istihdam sağlayan, halk arasında Fransız Tatil Köyü olarak bilinen Foça Club Med, bir konferansla hatırlanırken, katılımcılar tatil köyünün yeninden faaliyete geçirilme görüşünde birleşti.
Foça’da bereket fok var. foklar olmasaydı, Foça, Foça olarak anılmazdı. Bir zamanlar fok kaynıyordu burası. Şimdi ara ki bulasın. Ama isim değişmedi: “Phokaia” Şimdi onları belediye heykellerini yapmış. “Aha bu Foça’nın foku” diye tanıtıyor meydanlarda.
Sahilden epey uzaklarda siren kayalıklarında bulunan foklar da, bu manzaraya gülüyor. Onların balıkçılarla arası hiç iyi olmadı hayatta. Foklar, açıklardaki siren kayalıklarında sürgünde. Aralarında balıkçılarla aman vermeyen bir savaş var. Bazı bazı kürek darbeleriyle can verseler de, fok’lar hala burada efsane.
Kalyon Otel sahibi, aynı zamanda de denizci. Tamer Erduran diyor ki “balıklara adım atacak yer kalmadı“ Nasıl kalsın ki. Balıkçı ağları 3-5 kilometre uzunlukta, denizi kaplamış. Ağların arasından yolunu bulmak güçleşince n’olur? Fok, ağlara dalıp parçalayarak öbür tarafa geçer. Eh, bari eli değmişken, ağ torbasında şöyle etli butlu kefallardan 15-20 tane de mideye indirdi mi, mesele yok”
Hak veriyoruz. Balıkçılarla foklar burada hep kavgalılar. Balıkçıların rızkını yediği için, onlarca “tu-kaka”oluyorlar.
Buradaki slogan şu: “Foça’nın: fokları gözükmüyor, horoz’u ötmüyor, deniz kızları aranıyor. Kara taşı bulunamıyor”, Bir nevi "efsane" geri dönsün isteniyor sanki.
Burada SİT Kanunları sıkı uygulanıyor. Askeriye dağlarda mesken tutmuş. Kıyılar balıkçılara ve onun düşmanları fok’lara kalmış. Ucundan da turizmciler iş yapıyor. Foça, metronun gelmesiyle birlikte İzmir’in arka bahçesi olmuş.
Oksijeni bol şehir. Nasıl olmasın ki. Kibritle şömineyi tutuşturmak, mumu yakmak isteseniz, kibrit çöpü, elinizde meşale oluveriyor. Sabahları yataktan kalkan, alışık olduğu tansiyon ilacını, o sabah kullanma gereği duymuyor
Nesli tükenmekte olan foklar, denizden biraz uzaktaki kayalıklarda yaşıyorlar. Dalgalardan ve rüzgardan, kaya kenarları jilet gibi olmuş. Aralarında da 5-10 adımlık kumsallar var. Fokların yurdu burası.
Gemiciler, bu jilet gibi kayalıklara henüz yaklaşırlarken, gemicileri direğe bağlarlarmış. Gözlerini kapatıp, kulaklarına da mum akıtırlarmış. Kayalıkların çıkardığı şehevi çağrılar duyulmasın, tayfalar gemiyi terk etmesin diyeymiş bu tedbirler, deniz kızları içinmiş. Tekneler batarmış buralarda.
Ama teknedeki Nuriler, Huri Kızlarını ne yapıp yapıp elde ederlermiş.. Ne efsane ama!
Foça’da efsane çok. Phokaia’lılar usta denizcilermiş. 50 kürekli tekneleri ile seferlere katılan bir kavimmiş eskiden.
Samsundan Midilliye, Fransa ve İspanya’ya kadar koloniler kurmuşlar. Altın ve gümüş sikke’leri ilk bastıran kentlerdendi.
Phokaia’lılar, çağlarını Pers’lerle kapattı. (İ.Ö.546’da) Halk kenti, yeraltı yollarından terk ederek surların dışına çıktı. Pers’leri de İskender halletti.
Daha sonra 13’yy da, Çakabey’i görüyoruz sahnede. Derken Saruhan Beyden sonra Fatih burayı zaptetti. İşte o gün bu gün, nesli azalan fokları ile kıyı kasabamızda kafamıza göre turizmcilik yapıyoruz.
Buranın bir “karataş’ı” varmış. Şimdi de o çıktı başımıza. Ona basan ihya olurmuş. O yüzden, taşa basabilirim belki diye, herkes sokaklarda. Dur durak bilmez yürürler. “Karataş’ı göz ardı edenler, restoranlarda “rakılama” ile ihya oluyorlar. Akıp giden güzelliklere baka baka, göz banyosu yapıp, gözlerini, ruhlarını dinlendiriyorlar.
Şimdi ne Nuri kaldı, ne de Huri. Kala kala SİT alanı bir bölge ve balıkçılarla savaş veren foklar kaldı. Ha, bir de rakılamalar kaldı. Hafta sonları ağzına kadar silme yerli turist dolu Foça. Şimdi vur patlasın, çevir kaz yanmasın, “enine nanay, dikine nanay, şinanay yavrum şinanay” geceleri var.
Millet fok’tan bıkmış, “Horoz” arıyor kazılarda. Bu horoz kırmızı altın horoz. Esas Foça’nın simgesi bu horoz. Fransız bayrağında da var. Fransızlar da aramış burada horozu.
Biz horozu, değneğin tepesinde tünerken görüp resimledik. Şimdi bu horoz çok konuşuluyor. Foçalılar, Pers’lilerden kaçarken, gemilerinin burnunda bu horoz resimleri varmış. Marsilya’ya varınca da bu horozu çok sevmiş Fransızlar. Sırf bu yüzden de Fransız Tatil Köyü, ilk olarak Foça’da kurulmuştu. Şimdi adamları gücendirdik. Kala kala boş evlerle baş başa kaldık. Türkiye’nin ilk çıplaklar kampı buradaydı.
Eşelene eşelene Foça sokakları delik deşik. Kırmızı altın horozu arayanlar varmış hala. Ne horozmuş be
Fakat Foça’nın değişmez elitlerinden Fransızca öğretmeni Arda Ferah Köklü ve atletik yapılı eşi Vural, öte yanda Müstecap ve eşi Koko’ları, her aktivitede görmek olası. Eğlence tanziminde birebirler. KOKO’lar, oranın milli aşıkları. Öyküleri dillere destan. Aşkı uğruna diktiği fidanlar, koskoca, Foça’nın orman olmuş.
Eski çağlarda; “rakı olsaydı”, Foçalılar, Pers’leri kaleye hapsedip, “rakılama” yaptırırlar, bir anda kaynaşırlardı. Taaa, İspanya’lara kadar kürek çeke çeke zahmetler edip, buralardan kaçmazlardı. O işi burada, denizle bitişik, yan yana barlar yapıyor şimdi.
Ört ki, ölem !..
FOÇANIN HOROZU VE FOKLARI. ONLARIN KALA KALA BÖYLE HEYKELLERİ KALDI.
ESKİ TURİZM MÜSTEŞARI MUKADDER SEZGİN, FRANSIZ TATİL KÖYÜNÜ EZBERE BİLİR. KENDİSİ KONFERANSA ÇAĞRILDIĞINDAN BERİ ELLE TUTULUR BİR GELİŞİM OLMADI.
FOÇA DEYİP GEÇMEMELİ. ORADA KÖKLÜ AİLELER VAR FOÇAYI YAŞATAN. BU KORHANLAR, AŞKLARI İÇİN FOÇADA ORMAN KURMUŞLAR. AŞKLARI İLE BÜYÜYOR ŞİMDİ O ORMAN.
FOÇA, ORADA YAŞAYAN FRANSIZCA ÖĞRETMENİ UZUN İMZALI ARDA FERAH KÖKLÜ VURAL'DAN SORULUR. YÖRENİN KRALİÇESİDİR. EŞİ VURAL İLE BİRLİKTE FOÇADA GÜLLER AÇTIRIRLAR. RESİMDE HOCAMIZ, GÜZEL BİR ARKADAŞI İLE AKŞAM SEFASINA HAZIRLANIYOR. (SAĞDA)
Y O R U M S U Z
FOÇA EFSANELERİNDEN.
DENİZ KIZLARI EPEYDİR KAYIP.
İZMİRDEN, FOÇA SAPAĞINA SAPTINIZ MI, 3 KM SONRA BU ABİDE KARŞINIZA GELİR. HER YIL BU KAREYİ FOTROĞRAFLARIM. FOÇANIN SEMBOLÜDÜR.
FERHAT CELLEK'İN FOÇASI
MÜZİKHOLLER KAPANINCA, DAR MEKANLARDA SOFRALAR KURULUR.
FOKLAR BALIKÇILARIN HİDDETİNDEN, AÇIKTAKİ BU SİREN KAYALIKLARINA KAÇMIŞ. ORADA YAŞIYORLAR.
ON KİŞİLİK MEYHANELER DE VAR FOÇADA
EN HAVADARI SABAHA KARŞI SOKAK ARALARINDAKİ CÜMBÜŞ
v
FOÇA... HER AN TAZE BALIK. BALIK SELELERİ GÖZÜNÜZÜN ÖNÜNDE,
FERAH hANIMIN BİR BAŞKA BİR DEĞİŞİK POZU ( SOLDA)
TURİZM MÜSTEŞARI MUKADDER SEZGİN ( Sağdan 2 nci) ANKARADAN KALKIP GELMİŞ FOÇAYA. FRANSIZ TATİL KÖYÜNÜ YENİDEN CANLANDIRALIM SEVDASINDA.
SEZGİN, MÜSTEŞARLIĞINDA PARİSTE DE BULUNDU. KLUB MED TATİL KÖYÜ ÜZERİNDE EMEĞİ VARDIR. TÜRKİYE, ONUN ZAMANINDA TURİZMİN NE OLDUĞUNU ANLADI VE GÖRDÜ.
FRANSIZ TATİL KÖYÜ SAHİLLERİ ŞİMDİ BOMBOŞ YILLAR YILI.
KÖYÜN DENİZDEN GÖRÜNÜŞÜ. AYNEN BÖYLE DURUYOR. VE İLGİLİLERİN İLGİSİZLİĞİ YÜZÜNDEN TURİZMCİLERİ HAFAKANLAR BASIYOR.
TATİL KÖYÜNÜN BİR TİYATRO SAHNESİ. TO BE, OR NOT TO BE.
TÜRKİYE GÖZLERİNİ, FRANSIZLARI KUŞADASINDA VE FOÇADA AÇTIKLARI TATİL KÖYLERİYLE GÖZÜNÜĞ AÇMIŞTI. VE TURİZMİ ÖĞRENMİŞTİ.. RESİMDE, FRANSIZ KÖYÜNDEKİ PLAJDAN.
YAVRU FOK NASIL DA KURULMUŞ KAYIĞA.
- Toplam blog
- : 1616
- : 918
- Kayıt tarihi
- : 13.08.06
Hayatın dikenli yollarından geçmenin sırrı, aralarından çabuk geçmektir. Ümit, naylon çorap giyd..