- Kategori
- Fotoğraf
Fotoğraf ve Burjuvazi
Sanatların sınıfsal kültürolojisi vardır. Örneğin, kendi topraklarına ait büyük boy manzara resmini, feodal kültüre ait büyük toprak senyörleri sever, ısmarlar, yaptırır, sahip olmaktan hoşlanır ve duvarlarında sergilerlerdi. Sınıfsal kültüroloji bunun nedenlerini ve sonuçlarını açımlar. Burada, ‘bu benimdir’ ifadesi önemlidir.
Bir burjuva altkültürü olan Holywood sineması, amerikan tarzı yaşamı övmek ve empoze etmek için icat edilmiştir. Tuhaftır ama bunu 100 yılı aşkın süredir icra etmesine ve dünyada seyredilen film oranının kimi % 90’ını yakalamasına karşın, amerikan tarzı yaşamı henüz dünyanın % 40’ına bile kabul ettirilememiştir. Burada, ‘benimki en iyidir’ ifadesi öenmlidir.
Fotoğraf icat edildiğinde sanat sayılmıyordu. Hatta 20. Yüzyıl boyunca bile çoğunluk sanat sayılmıyordu. Ancak artık 21. Yüzyıl’dayız. Elimizde fotoğrafın sanat sayılmasına yetecek denli fotoğraf var. Oran olarak yine de limit % 0 olsa da, tam sayıların içinde aynı oradaki asal sayıların sayısının sonsuza doğru artması gibi, sanat eseri fotoğraflar da giderek artmaktadır.
Burjuvazinin kökeni, aslında taa 1000’li yıllarda kurulan ‘burg’lara dayanır ki sözcüğün etimolojik kökeni de odur. Bu süre içinde, kentler evrim geçirdiği gibi, kentsoylular da (tabii kentsoysuzları da) evrim geçirmiştir. Bugünkü burjuvaziyi, 1789 Fransa Devrimi’nden sonra palazlanmış ve bugüne dek kapitalizmde egemen sınıf olagelmiş biçimiyle anlıyoruz.
Burjuvazi, bu tanımıyla mülkperverdir ve şeyselleşmiştir. Sanatın tüm dallarını da kendi egemen değer yargıları doğrultusunda dejenere edegelmiştir.
Resmi metalaştıran burjuvazinin, fotoğrafı metalaştırmaması beklenemezdi. Burjuvazinin sınıfsal kültürolojisi, bu metalaştırmayı irdeleyebilir.
Burjuvazi sanatı güzelin gerçekleştirilmesinin alanı olarak ele alır. Aşk şarkılarının sevgi yokluğunu imlemesi gibi, burjuvazinin resimdeki ve fotoğraftaki güzelperverliği, güzel yokluğunu imler, yani burjuvazinin kendi yaratmış olduğu çirkinlikleri örtbas etmek için kullanılır.
Doğa fotoğraflarına bakın: Hepsi el değmemiştir. Oysa ki çevre kirliliği o doğayı yok edeli onyıllar oldu. Kadınlar Twiggy aneroksiya nevrosisi veya toplama kampı kaçkını gibi cıpcılızdır ama burjuva kadınlar patlayasıya obezdir.
Burjuvazi, bu negatif ikamelerle fotoğrafı sanat olmaktan çıkarır, kültürel bir cendere kılar.
Ancak, burjuvazi nasıl ki aristokrasiyi yıkarak ve tarihten silerek geldiyse, gelecekte bir sınıf da onu yıkıp geçecektir, artı tarihten silecektir. Bürokratların ve teknokratların yerini yavaş yavaş infokratlar ve kognikratlar almakta. Burjuvazi, 1. Sanayileşme’nin egemen ürünü olan donanımın yerini alan yazılımları (henüz) görselleştiremediği için, fotoğrafa döküp şeyselleştiremiyor, yani geleceğin fotoğrafına hükmedemiyor.
Bugünün kentleri megapollerin çok onmilyonluk nüfuslarında, burjuvazinin kültürü ve fotoğrafı sökmüyor.