- Kategori
- Eğitim
İki dil hiç insan
Ördeğin 10 yavrusundan biri kaybolunca,resimde 8 yavru kalıyor.
Okuma yazmayı öğrendikten sonra, anlamadığımız kelimelerin peşine düşeriz. Okul, mektep gibi eş anlamlılar, sürüsüyle öğrenilmeyi beklemektedir. Zıt anlamlıları anlamak oyun gibidir. Savaş kelimesinin anlamını bilyorsam barış kelimesi çağrışım yoluyla bana zıt olduğunu, bir şeylerin tersi olduğunu fark ettirir. En zor kelime grubu , eşsesliler.Yazılışı da aynı, okunuşu da aynı. Kelimenin hangi anlamıyla kullanıldığını bulabilmem için, cümlenin oluştuğu bütün kelimelerin anlamlarını bildiğimi var sayarak anlayabildikten sonra yüz yada bin kelimesinin hangi anlamda o cümle içinde kullanıldığını bulabilirim.
Noktalama işaretleri benim okuduğumu anlamama yardımcı olur. Konuşan kişi haykırarak buraya gel , derse kocaman bir ünlemin cümlenin sonuna yerleşmiş olması gerekir. Hele vir gül. Cümlenin tüm yükünü omuzlarında taşır. Bir cümleyi virgülde durmadan okumakla virgülde durarak okuduğumuzdaki anlam farklılığını keşfettiğimizde zaten yolun çoğunu bitirmişiz, demektir.
Kelimede anlamı olmadığı halde viyadükler gibi hayati öneme sahip kendi başınayken işe yaramayan ancak bir cümlenin bel kemiği olacak ise, de, ki gibi bağlalyıcı kelimelerin hangi cümleleri birbirine bağladığını çözdüğümde, şöyle bir güzel arkama yaslanıp anlama yolunu seyre koyulabilirim.
Bu günlerde yabancı ülkelerden dilimize kazandırılmış klasikleri yada çeviri çocuk yazın türlerini, eğitim alanlarla anlamaya çalışıyoruz. Genelde sorulan soru, John, Matmazel, New York, Barbara ne demek? oluyor. Eğitim alanın hayal dünyasına hangi cevapla girilir de John' un kim olduğu anlatılır , inanınki bilemiyorum. Hatırlar mısınız bilmem piyes kitaplarında, rolü olan şahsiyetlerin tanıtıldığı bir giriş bölümü olurdu. Bayan Buş :Evin hanımı, Bay Buş: Bayan Buş'un kocası , Eduardo:Şoför, Olayın geçtiği yer: Los Encılıs (ABD 'de bir şehir)... gibi giderdi bu liste. Eğitim alanların yabancı dilden çeviri çocuk kitaplarının başında , yabancı isimlerin gerçek anlamlarının neler olduğunun açıklandığı bir bölümün olması gerekir. Okumak , en özgür , ruhun heryere gidebildiği , orada kendini var hissedebildiği bir etkinlikse eğer, hiç kimseye bağlı kalmadan yapılabilmelidir.Her cümlede bu neydi , diye sorulan bir okuma etkinliği için , ebeveyne tutsaklıktan başka bir şey diyemeyiz. Çünkü hiç bir sözlükte bayan Buş'un kim olduğu yada yabancı bir isminin neresi olduğu yazmaz.
Eski Türk yazarlarının çocuklarla ilgili yazmış oldukları öykü ve hikayelerle karşılaştık. Ömer Seyfettin ' in Perili Köşk' ündeki eskiden kullanılan kelimelerin içinde boğulurken bulduk kendimizi. Süratli giden bir kişi , cümlesindeki sürat kelimesi artık günümüzde çoktan hızlı giden kişi halini almışken neden yenilene yenilene basılmaz eski Türk yazarlarının çocuk kitapları, bir türlü anlayamıyorum.
Çocuk okuma anlama kitaplarında yapılan minicik bir harf yanlışı bile , 180 km hızla giden bir arabada, lastiğin patlaması gibidir. Her şey yerli yerindeyse okuma ve anlama etkinliği yaparken eğitim alan uçarcasına o hayalden bu hayale beyninin kıvrımlarını sıçratır. Dizgi yanlışlarıyla çıkmış Türkçe çocuk kitaplarını kim eline geçirirse toplamalı, bir daha eğitim alanların okumasına fırsat vermemeli ve hiç üşenmeden basan yayın evine posta ile geri göndermelidir.
Arabasına hiç bir ebeveyn gerçek değeri kadar parayı verip patlak bir lastik almaz. Ama ne yazıkki geleceğimizi inşaa edecek eğitimalanlara imla hatalarıyla dolu, harf eksiklikleri olan, yada anlaşılmayan kelimelerle basılmış çocuk kitaplarını uygun görüyoruz.
Yabancı dilden çevirilerdeki onlarca anlamdığımız isim, geçilmez dağlar gibi eğitim alanların karşısında duruyor. Türk yazarlardaki eski ve yeni kelimelerin anlaşılmazlığı eğitim alanların karşısına başka bir dağ gibi çıkıyor.
Peki nasıl 2 dil bir insan olacak? Daha kendi dilinde kazasız okuma anlama etkinliğini tamamlayamamış birisi, nasıl başka bir dilden çeviri çocuk kitaplarını okuyup anlayacak? İşte bu anda imdadımıza çocuk masalları yetişiyor. Padişahın kızının ve oğlunun olduğu, devler ve cücelerin birlikte yaşadığı, tam her şey normale döndü derken, birden bire cadıların ortaya çıkıp herşeyi karman çorman yaptıkları bitmek tükenmek bilmeyen çocuk masallarını, eğitim alanlarla buluşturalım. Hayal dünyalarında okuma anlama etkinliklerini 180 km hızla giden arabanın otobanda sürüş keyfiyle rahat rahat yapabilsinler. Cümlelerdeki eş sesli en zor kelimelerin analmalarını bile , olayların gidişinden kolaylıkla bulabilsinler. Manilerimiz, uzun tekerlemelerimiz, monologlar ve bilmece kitapları okuma anlama yolunda eğitim alana, yeni kelimelerle hayal kurma yollarını kendiliğnden öğretecektir. Hacıvat'la Karagöz ' ün ortaoyununda karşılıklı konuşmaları , gerçek hayatta espirili konuşmalarına bir fırsat versin. Dede Korkut hikayeleri, Binbir Gece Masalları en kalınından hediye edilirse eğitim alanlara, ne yazıkki dilli doğup dilsiz kalmaktan kurtulabilelerdir..
Anladığımız, farkettiğimiz, yeni yazılar yazma isteği uyandıran masal ve hikaye kitaplarıyla eğitim alanları karşılaştırdığımız günlerde, buluşmak dileğiyle hoşçakalın.
EBRU TÜTÜNCÜ ebrututuncu@hotmail.com
- Toplam blog
- : 15
- : 721
- Kayıt tarihi
- : 17.04.10
İstanbul 1969 doğumlu 1985 Pertevniyal mezunuyum. Lisemizin sitesinde köşe yazarlığı yapmaktayım. Ma..