Kapkaç büyük şehirlerin en büyük sorunlarından biri

Bir zamanlar büyük şehirlerin en büyük problemlerinden biri olan kapkaç olaylarıyla ilgili yapılan araştırmalar halkın içini rahatlatmıştı. Peki bu konuda yapılan araştırmalar sonucunda ulaşılan rakamlar bunu doğruluyor mu?

Kapkaç yüzde 65 oranında azaldı

Emniyet Genel Müdürü Oğuz Kaan Köksal, ‘‘güven timleri’’ ve ‘‘yıldırım ekipler’’ uygulamalarıyla suç oranlarının yüzde 22 oranında düştüğünü söyledi.
Polisin Asayiş Suçları ile Mücadele Stratejisinin Geliştirilmesi ve Güçlendirilmesi Projesi değerlendirme toplantısında Köksal, göreve gelişinin ardından büyük kentlerde uygulamalarının ilk 2 ayda elde edilen sonuçlarını açıkladı. Köksal ‘‘sokak suçları’’ olarak nitelendirilen hırsızlık, gasp, kapkaç, yankesicilik, adam öldürme ve oto hırsızlığıyla ilgili bilgi verdi.

Köksal, 2006’nın ilk 7 aylık döneminde polis bölgesinde 224 bin 660 olay, 2007’nin aynı döneminde yüzde 22’lik azalmasıyla 175 bin 867 olay yaşandığını söyledi. Ayrıca bu dönemde sokak suçlarında yüzde 12-65 oranında azalma sağlandığını; en çok azalmanın yüzde 65 oranıyla kapkaçta olduğunu belirtti.

Rahatlatan başka bir açıklama

Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nalçaoğlu, kapkaç konusunda açıklama yaptı. Nalçaoğlu, ‘‘Kapkaç ile ilgili rakamlar, iddia edildiği gibi vahşi boyutta değil’’ dedi.

Dr. Nalçaoğlu, yaptığı açıklamada, son 5 yıldır toplumsal bir sorun haline getirilerek kapkaç terörü olarak nitelenen olaylarla ilgili rakamların abartıldığını ve medyada konuya ilişkin verilen haberlerde, ‘‘İstanbul , İzmir ve Ankara gibi kentlerde sokakların, çıkılamayacak kadar güvensiz olduğunun’’ işlendiğini kaydetti.

‘‘Kapkaç milli bir problem haline getirilmemeli’’

Problemin, ‘‘kapkaç arttı mı, artmadı mı? Korkunç bir suç, nasıl önlem almalıyız?’’ yaklaşımıyla çözülemeyeceğine işaret eden Doç Dr . Nalçaoğlu, şunları kaydetti: ‘‘Asıl mesele, bütün bunların dışında kapkaçın hırsızlık adıyla anılmaya başlandıktan sonra eklemlendiği başka toplumsal konular. Kapkaç, Kürt çeteleri gibi bir etnik bağlama oturtuluyor. Oysa suçun kendisinden çok toplumsal sonuçları çok önemli. Kapkaç suçunun yarattığı infialden dolayı başka suçlarla, başka çocuk sorunlarıyla çok ilgilenilmesine rağmen bu suçu işleyen çocuklarla ilgili özgül bir araştırma, çalışma yok. Bu sadece çok ciddi bir asayiş sorunu olarak algılanıyor. Motorize birlikler, polis artırılıyor. Böyle bir suçun ele alınış tarzı, problemli. Bunun sadece bir asayiş sorununa indirilmesi çok önemli bir problem.’’

Cezalar caydırıcı mı?

Hükümetin, ilerleme raporundan önce çıkarmayı hedeflediği yeni tasarıda önemli sayılan değişiklikler arasında kapkaça da ağır ceza yer alıyor. Kapkaç suçlarını da ‘‘nitelikli hırsızlık’’ başığı altındaki maddede düzenledi. Bu suçlara verilern ceza 3 ile 7 yıl hapis olarak düzenlendi. TBMM Adalet Komisyonu yeni önlemler aldı. Kapkaç, gasp, hırsızlık, yağma, kasten adam yaralama gibi suçlardan yakalanan zanlıların tutuklu yargılanmasını ve tutukluluk sürelerinin 1.5 yıla kadar uzatılabilmesi hükme bağlayan düzenleme komisyondan geçti. Adalet Komisyonu’nun kapkaç, gasp, hırsızlık gibi suçlardan yakalanan zanlıların tutuklu yargılanmasını hükme bağlayan düzenlemesi olumlu karşılandı.

Adalet Bakanlığı Kanunlar Genel Müdürü Niyazi Güney, söz konusu düzenlemeyi bu suçların toplumda infial yaratmasından dolayı hazırladıklarını söyledi. Güney şunları söyledi: ‘‘Büyük kentlerde, özellikle İstanbul’da hırsızlık ve kapkaç suçları sıkça işleniyor. Bu suçları işleyenlerin serbest bırakılmaları toplumda infiale neden oluyor. Kamuoyunu tatmin etmek ve caydrıcılık için bu düzenlemeyi hazırladık. Aslında yargıçların, mevcut düzenlemelere göre de bu suçları işleyenleri tutuklamaları mümkün. Ancak bir boşluk doğmaması, yargıcın iradesini tutuklamaya yönlendirmek için böyle yaptık’’


Yargıtay Savcısı Ramazan Özbekir de, TBMM komisyonunda şu değerlendirmeyi yaptı: ‘‘Aslında sanığın kaçacağı veya suç işleyeceği şüphesiyle de tutuklama kararı verilebilir ama hakimler bu takdir haklarını genelde kullanmıyor. Şimdi katalogda bu suçlar yazdığı için hakimlerin eli güçlendi. Hırsızlar profesyonel hukukçu gibi. Usul yasalarını çok iyi takip ediyorlar. Kesinlikle ıslah olmuyorlar. Şartlı salıvermeyle cezaevinden çıktıktan bir saat sonra kapkaçtan yakalananlar vardı.’’

Emniyet Genel Müdürlüğü Sözcüsü İsmail Çalışkan da düzenlemenin suçları yarı yarıya azaltacağını kaydederek, ‘‘Yakalanan kişi, yargılanması sürerken aynı suçu yeniden işliyor. Büyük şehirlerde rahatlama olur. Vatandaşın devlete, polise ve yargıya olan güveni artacak. Yargılama hızlı olursa, kişi ya ceza alır ya da beraat eder. Ama tutuklu kaldığı sürede başka suç işleme şansı olmaz’’ dedi.
Teklifin sahibi AKP Milletvekili Bekir Bozdağ da kapkaç suçunun 3-7 yıl hapis cezası öngördüğünü ancak sanıkların ceza almadan önce 1.5-2 yılı serbest geçirdiğini vurguladı. Bozdağ şunları söyledi: ‘‘Gasp yapan, mafya usulü adam yaralayan kişi bile aynı gün serbest bırakılıyor. Bu toplumun adalet duygusuna zarar veriyor ve suçlunun ıslahını önlüyor. Çıkıyor, yeniden yaralıyor. Şimdi kapkaç yapan kişi yakalandığı anda 1.5 yıl cezaevinde olacağını bilecek. Yargılanırken yeni suç işlemesi mümkün olmayacak.’’

Rakamlar ne diyor?

Emniyet kayıtlarına göre 2006’nın ilk 7 ayında yurt genelinde ev, oto, iş yeri hırsızlığı gibi mala karşı işlenen suçların sayısı 285 bin 392; kapkaç yankesicilik gibi kişilere yönelik suçların sayısı 186 bin 281 oldu. 1 Haziran-31 Aralık 2005 arasında 4 bin 366 kapkaç, 4 bin 188 gasp ve 142 bin hırsızlık olayı yaşanırken, 1 Ocak-30 Ağustos döneminde 8 bin 942 kapkaç, 6 bin 6 gasp ve 245 bin 34 hırsızlık olayı kayıtlara girdi.

Vatandaş nasıl önlem almalı?

Çanta kapkaççılığına karşı;

Cüzdanınızda bulunan kimlik kartlarının birer fotokopisini çekip, bir yerde saklayın.

Çantanızı omzunuza değil, boynunuza çapraz olarak asmaya özen gösterin.
Hastane, lokanta ve çay bahçesinde otururken, çantanızı sandalyeye asmayın ve gelişi güzel şekilde yere bırakmayın.

Pantolon ceplerinde bulunan cüzdanlarınızı, düğmeli bir yere koyun ve düğmelerini kapalı tutun.

Yollarda yapılan kapkaça karşı;

Çantalarınızı trafiğin akış istikametine uzak olan kolunuza asın.

Riskli bölgelerdeki ATM'lerden, özellikle tenha ve gece koşullarında para çekmeyin.

Banka, ATM veya döviz bürolarından aldığınız paraları poşet, kese kağıdı veya gazete kağıdı içinde taşımayın.

Alışveriş merkezlerinde yapılan kapkaca karşı;

- Alışveriş için herhangi bir mağazaya veya dükkana girdiğinizde omuz ve el çantalarınızı yere bırakarak alış-veriş yapmayın, mutlaka elinizde tutun.

- Herhangi bir giysiyi prova etmek için soyunma kabinine girdiğinizde çantanızı teslim edebileceğiniz bir yakınınız yoksa, mutlaka yanınızda bulundurun. Tezgahtarlara güvenip tezgah üzerine bırakmayın.

Cep telefonu kapkacına karşı;

Cep telefonunuzu çantanıza koymayın.

Hastane, lokanta veya çay bahçesinde otururken telefonlarınızı masanın üstüne bırakmayın.

Oto ve otodan kapkaca karşı;

- Aracınıza bindikten sonra çantanızı, oturduğunuz koltuğun altına koyun. Yan tarafa veya arka koltuğa bırakmayın.

- Trafik ışıklarında satıcı veya çocuklarla konuşmayın, alış-veriş yapmayın.

- Kısa süreli durmalarda, aracınızın anahtarını üstünde bırakmayın. Camları kapatıp kapıları kilitlemeden kısa sürelide olsa aracınızı terk etmeyin.

- Park yerlerinde veya piknik alanlarında otolarınızı park ettiğinizde, kapı ve camlarını kesinlikle açık bırakmayın. İçerisinde para ve cep telefonu gibi değerli eşyalarınızı asla bırakmayın.

- Kapkaç olayında kullanılan aracın plakasını almaya çalışın.

- En yakın karakola giderek olayı anlatın ve kayıplarınızla ilgili tutanak tutturun.

- Çalınan kredi kartlarını vakit geçirmeden iptal ettirin.

- Anahtarlarınız da çalınanlar arasında ise, vakit geçirmeden kilitleri değiştirin.