Kara Ferye

Kara Ferye’nin böyle iki ayrı kelime olarak yazıldığını bilmiyordum. Bugün öğrendim, nedense hoşuma gitti. Babam Karaferye’li  idi, tabii halalarım, amcalarım, dedem de.. Türkiye’ye ne zaman geldiler onu bile bilmiyorum ama kuvvetle muhtemel ki 1912 den sonra. Yani Balkan Harbinden sonra, yani Batı Rumeli’yi kaybettikten sonra. Ondan evvel neden gelsinler ki, yerini yurdunu terkedip de.

Babam nedense hiç anlatmazdı veya bana hiç anlatmadı. Sadece isimlerini bilirdim. Dedem Ablak Osman (ablak lakabı imiş). Dört erkek oğlu varmış, bir de babaları beş..Camiye giderken beş erkek bir aile,  bir arada dikkat çekerlermiş. Babam Süleyman Sırrı. Doğumu 1890, yani 19. Yüzyıl, yani Osmanlı zamanı. Zaten babam Şam Ziraat Bankasında falan çalışmış. İngilizler oraları işgal edince terketmişler. Amcalarım Hafız, Mehmet Ali, Şükrü. Şükrü Amcamı gördüm, hatırlarım, diğerlerini hiç bilmem. Ne ilginç, dedemin ismini biliyorum da, onun babasının ismini bile bilmiyorum, ne acı değil mi. İnsanlar ölünce unutulup gidiyorlar, torunlarının çocukları isimlerini bile bilmiyor, nerede kaldı, fiziksel özellikler, huyları vs. Zaten dedemin babasının bir fotoğrafı bile yok.

İki halamı da hatırlıyorum. Biri Naime Halam, diğeri Zehra Halam.  Annemim adı Halime, anneme Halime diyemezlerdi, Alimanım (Halime Hanım yerine) derlerdi. Ablamın adı Işıl. Ona da Hışıl (Işıl yerine) derlerdi.

Bugün yeni bir kitaba başladım. Fevzi Çakmak yazmış, “Batı Rumeliyi Nasıl Kaybettik”. Kitabı okumaya başlamadan evvel, sonundaki eklere baktım. Eklerde o zaman ki haliyle Batı Rumeli deki, Vilayet ve Kaza isimleri, bazı nüfus istatistikleri falan var. Onlardan bazılarını sizlerle paylaşmak istedim. Tabi bunlar daha çok oralardan göçmek zorunda kalan macirleri  (muhacirleri) ilgilendirir. İlgilenmeyenler yazının bundan sonrasını okumayabilirler. Okuyacağınız isimler ve rakamlar hep 1912 yılına ait.

Anladığım kadarıyla o zaman oralarda kaybettiğimiz vilayetler, bir Selanik Vilayeti var, bir Kosova Vilayeti, Manastır Vilayeti, ve Yanya Vilayeti, bir de İçkodra Vilayeti. Nüfuslar şöyle: Kosova Vilayeti en büyük, toplam nüfus 1,314,498. İkinci Selanik Vilayeti, toplam nüfus 1,121, 563. Üçüncü, Manastır, 991,732. Dördüncü Yanya, 538,582. Beşinci İçkodra 233, 371.

Selanik Vilayetinin 20 kadar kazası var. En büyük kazası, Selanik Merkez, toplam nüfus 129,379. Bunun ayırımı şöyle, erkek Müslüman 15,296, erkek Rum 23,032, erkek Musevi 23,985, erkek Bulgar 2614. Yani çoğunluk Musevi ve Rum, Türkler onların toplamının üçte biri kadar. Kara Ferye Kazasının ise toplam Nüfusu 42,241. Ayırımı şöyle; erkek Müslüman 4135, erkek Rum 11983, erkek Bulgar 947, erkek Musevi 315. Yani Musevi çok az, çoğunluk Rum. Türkler diğerlerinin toplamının üçte biri kadar.

Selanikin diğer kazalarından bazıları, Langaza,  Ustrumca, Yenice-i Vardar,Tayran, Gevgili, Kesendire, Karaberabad, Vudine, Tikveş, Katrin, Avrethisar, Siroz, Zincestim, Razlık, Cumai Bala, Memlik, Petriç,Demirhisar..

Kosova Vilayetinin bazı kazaları ise şöyle; Üsküp, Köprülü, Kamanova, İştip, Palanga, Koçama, Kıratova, Osmaniye, Radovişte, Priştine, Yenipazar, Mitroviçe, Finzovik, Geylan, Preşova…..

Manastır Vilayetinin bazı kazaları ise şöyle; Manastır (Merkez), Filorina, Pirlepe, Kırçova, Ohri, Resne, Sergice, Alasonya, Kayalar, Kozane, Grebene, Görice, Kesriye……   

Yanya Vilayetinin bazı kazaları ise; Yanya (Merkez), Ma Kratoven, Leskovik, Koniçe, Meçve, Preveze, Laros, Berat, Loşna, İskrapar, Avranya, İşkodra,  vb……

Benden bugünlük bu kadar. Başka Selanikliler, başka Karaferyeliler, başka, Manastırlı, Yanyalı, Kosovalılar da başka bilgiler ekleyebilirler, ve ne güzel olur.