- Kategori
- Yurtdışından Bildiriyorum
KKTC'de KADEM araştırma sonuçları açıklandı

KKTC CUMHURBAŞKANI MEHMET ALİ TALAT
Kıbrıslı Türklerin yükselen ve düşen değerlerine ilişkin KADEM tarafından 2008 yılında yapılan araştırmalarda toplumun alışveriş alışkanlıkları, yaşam ve tutumları, endişe kaynakları, kurumlarla ilişkiler ve güveni araştırıldı.
En beğenilen lider KKTC Cumhurbaşkanı Talat
EN GÜVENİLİR KURUM KUZEY KIBRIS TURKCELL OLDU
Kıbrıslı Türkler ziyaret edilen kurumlarda en çok önem verilen konular olarak “işlem sürati” (59, 6%), “görevlilerin güler yüzlülüğü/sevecenliği” (56, 5%) ve “işlemin tek noktada tamamlanması” (54, 7%) konuları öne çıkardılar.
KADEM araştırmasına göre, 2008 yılında devlet haricinde halkın en güvendiği kurum olarak en yüksek performansı Kuzey Kıbrıs Turkcell elde etti. 2. sırada DAU, 3. sırada ise KoopSut var.
Kıbrıs Türk toplumunun çok büyük çoğunluğu kimlik tanımlamasında kendini ne “Türk”, ne “Kıbrıslı” olarak tanımlıyor. “Kıbrıslı Türk” kimliği gayretle sahip çıkılan bir olgu.
Özellikle son yıllarda bir çok faktörün etkisiyle hızlı bir değişim yaşayan Kıbrıs Türk toplumu, geleneksel ile modern toplum arasında “geçiş toplumu” özellikleri gösteriyor. Dünyadaki hızlı değişim yanında ülkenin kendine özgü siyasi ve ekonomik yapılanmanın da etkisiyle sosyal yapı geleneksel değerlerden uzaklaşıyor.
Aile yapısından alışveriş alışkanlıklarına, endişe kaynaklarından kimlik sorununa, kültürel alışkanlıklardan toplumsal paylaşımlara kadar günlük yaşamın hemen hemen her alanında gözlemlenen sosyolojik değişiklikler, KADEM’in araştırmasıyla verilerle bilimsel olarak da ortaya kondu.
Farklı anketlerle Kıbrıslı Türklerin değerlerini araştıran, yükselen ve düşen değerleri listeleyen KADEM Araştırma Şirketi, seçime yönelik anketlerin revaçta olduğu bu günlerde, aslında siyasilere, kanaat önderlerine, ekonomistlere politika üretmede ve sorunları tahlilde önemli veriler sundu.
KADEM Direktörü Muharrem Faiz araştırmayı TAK muhabirine yorumlarken, “Tam bir geçiş toplumu göstergesi” diyerek, bu araştırmalarla ortaya çıkan verilerin bugünü yorumlayan ve geleceği şekillendirecekler için gösterge olduğunu anlattı.
ÇEKİRDEK AİLE
Bir çok unsuru, her biri kendi içinde yorumlanabilecek bir çok soruyu ve bir çok yanıtı içeren araştırmadan yaptığımız derlemeye göre, Kıbrıslı Türkler için “aile” hala çok önemli. Anne-baba ve çocuklardan oluşan çekirdek aile ve bunun getirdiği sorumluluklar…Ama yakın akrabaları da içine alan geniş aile ilişkileri, ziyaretler yavaş yavaş önemini yitiriyor.
Aile bireyleri ile toplu yemek yeme ve piknik de giderek terk edilen değerler olarak dikkat çekiyor. Hala pikniğe gidenlerin oranı sadece beşte bir. Ama 15-24 yaş gurubundaki gençler pikniği seviyor…
Yakın akrabaları ziyaret işini de genellikle kadınlar üstleniyor. Araştırmaya göre kadınlar, “sorumluluk alma”, “başkalarının dertlerini dinleme”, “yardım yapma” konularında da erkeklere göre daha önde, daha fazla sorumluluk alıyor.
Kadınlar aynı zamanda daha çok kitap okuyor, erkeklere kıyasla. “Hem hayret ettim, hem hoşuma gitti” diyor KADEM Direktörü Muharrem Faiz, bu durumu yorumlarken…
Düzenli kitap okuyanlar toplumun sadece dörtte biri. Hemen her gün kitap okuyanların oranı yüzde 10. Fakat bu rakam içinde kadınlar yüzde 32 gibi bir oranla erkeklere fark yapıyor.
NE TÜRK, NE KIBRISLI
Araştırmanın hayret uyandırmayan bir diğer sonucu da Kıbrıs Türk toplumunun kimlik tanımlamasıyla ilgili. Buna göre çoğunluk kendini ne “Türk”, ne “Kıbrıslı” olarak tanımlıyor. Ağırlıkla özdeşleşilen kimlik “Kıbrıslı Türk”…
Bir başka ilginç sonuç, “lider olmayı” ya da “tanınmış kişilerle bir arada olmayı” çok önemli bulmuyor Kıbrıs Türk toplumu. Ama “içinde yaşadığı toplumun hakkında ne düşündüğü” çok önemli.
ZAMANIMIZ YOK
Kültür-sanatı seviyoruz ama kültür-sanat faaliyetlerine katılacak “zamanımız yok”… Konsere gitme, gönüllü kuruluşlarda yer alma, tarihi yerleri ziyaret, tiyatroya gitme en az itibar ettiğimiz aktiviteler. Her birinin oranı ortalama yüzde 10.
Buna karşın toplumun yaklaşık üçte ikisi düzenli olarak her gün televizyon izliyor. Bu oran yaş ilerledikçe de artıyor. 15-24 yaş diliminde yüzde 35 olan bu aran, 25-39 yaş diliminde yüzde 49’a, 60 yaş üzerinde yüzde 54’e kadar çıkabiliyor.
Düzenli yürüyüş ve spor yapanlar da yüzde 30 gibi yüksek sayılabilecek bir oran. 60 yaş üzerinde bu oran yüzde 35’e kadar çıkıyor.
GÜNEY VE TÜRKİYE’DEN ALIŞVERİŞ MODA
Güney Kıbrıs’tan ve Türkiye’den alış veriş modası da, anketle bilimsel olarak kayıt altına alınan yeni alışkanlıklardan. Türkiye’den mobilya ve perde, Güney Kıbrıs’tan elektronik eşya, araba parçası ve giyim eşyası alınıyor en fazla.
İnternetten alış veriş alışkanlığı ise yok denecek kadar az.
Aldığımız malın “marka” olması da çok önem verilenler arasında. En fazla akılda kalan markalar ise “nokia”, “nike” ve “adidas”.
Yeni satın alınan ürün ile kişisel olarak kendini iyi hissetme arasında güçlü bir bağ olduğu da araştırmanın ortaya çıkardığı bilindik veriler arasında. Özellikle kadınlar ve 15-24 yaş arasındaki gençler alışverişle birlikte “kendini daha iyi hissediyor.”
Kıbrıslı Türkler arasında bir başka moda da Avrupa turları. Avrupa’da turu cazip bulanların oranı anket sonuçlarına göre yüzde 60’a yakın. Türkiye’de tur da yüzde 50’ye yakın oranla ikinci sırada.
CEP TELEFONU “ÇOK ÖNEMLİ”…PARASI OLAN TARLA-ARSA ALIYOR
Çeşitli ürünler arasında Kıbrıslı Türkler için en önemliler sıralamasında cep telefonu yüzde 75’e yakın oranla “çok önemli”. Cep telefonunu yüzde 65’e yakın bir oranla “araba” izliyor. Sabit telefon ve bilgisayar da bu ikisinin ardından sırasıyla önemlilerimiz…
Birikim değerlendirmede ise “tarla-arsa satın alma” ilk sırada. Bunu “bankada mevduat hesabı” izliyor. Döviz alarak birikim değerlendirenler ise üçüncü sıraya yerleşmiş.
En az itibaren edilen ise “bir fona yatırımda bulunmak” ve “hisse senedi almak”.
EŞCİNSELLİĞE REDÇİ DEĞİLİZ
Toplumsal tutumla ilgili en ilginç, belki en bilinmeyeni ortaya çıkaran veri ise, cinsellikle ilgili konular....
Anket sonuçlarına göre, karşı cinsle evliliğe dayanmayan ilişki, evlilik öncesi cinsel ilişki, hatta eşcinsel ilişki konusunda ne redçi tutum, ne de kabullenme var. Çoğunluk, “ne katılıyorum, ne de katılmıyorum” noktasında duruyor.
“Eşcinsel ilişkinin kişisel tercih olduğu” görüşü, kadınlardan daha çok destek görüyor. Evlilik öncesi cinsel ilişki de erkekler arasında daha kabul edilebilir. Kürtaj konusunda ise genelde kabul edici bir tutum sözkonusu...
KADINLARIN TOPLUMSAL DURUŞU…TEREDDÜTLÜYÜZ
Cinsel konularda olduğu gibi, kadınların toplumsal rolü/konumu konusunda da tereddütlü bir tutum var anketlere göre. Bir yandan “küçük çocuğu olsa bile kadınların çalışmaya devam edebileceği, bunun iyi bir anne olmasına engel olmayacağı” yönünde güçlü bir görüş ortaya çıkarken; diğer yandan “bir kadının hayattan tatmin olması, sadece ailesi için mutlu bir yuva kurmasına bağlıdır” görüşünü destekleyenler de azınlıkta değil.
KADEM Direktörü Muharrem Faiz’e göre, kadının toplumsal duruşuna ilişkin bu veri de, “farklı değerlerin aynı anda biraradalığını içeren” geçiş toplumu özelliği…
DİĞER ÖNEMLİ SONUÇLAR
- Çeşitli ürünler arasında cep telefonu yüzde 75’e yakın oranla “çok önemli”. Cep telefonunu yüzde 65’e yakın bir oranla “araba” izliyor.
- Birikim değerlendirmede ise “tarla-arsa satın alma” ilk sırada. Bunu “bankada mevduat hesabı” izliyor. Döviz alarak birikim değerlendirenler ise üçüncü sırada.
- Çocuğumuzun eğitimine çok fazla önem veriyoruz”. Ama bölümler,
fakülteler, kariyer alanları konusunda bilgimiz çok yetersiz buluyoruz.
- Yaşamla ilgili vazgeçilmez gördüklerimiz “parasal güvence” ve “aile”…
- Kadınların toplumsal rolü/konumu konusunda da tereddütlü bir tutum var.
- En fazla endişe duyulan konularda “susuzluk” birinci sırada, bunu “işsizlik” izliyor ama gençlerde bu sorun birinci sırada.
- Diğer toplumsal endişe kaynakları “elektriksizlik”, “sağlık sorunları” , “suç-asayiş”, “çevrenin bozulması”.
- Günlük yaşamda çatışma yaşanmasına neden olan en önemli konular da sırasıyla “aile içinde maddi konularda yaşanan sorunlar” ve “aile içinde üstlenilmesi gereken sorumluluklar konusunda yaşanan sorunlar”….
“Politik konularda yaşanan çatışmalar” ise en alt sırada…
- Hizmet almak için gidilen kurumlarda en çok önem verilen konular %60’la “işlem sürati”, %57 ile “görevlilerin güler yüzlü olması” ve %55’le “işlemin tek noktada tamamlanması”.
- En güvenilen devlet kurumları DAÜ ve Koop-Süt....
- En çok beğenilen siyasetçi Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, en çok beğenilen milletvekili de Mustafa Arabacıoğlu.
- Kıbrıs Türkü’nün en çok beğendiği bölge ise Karpaz.