- Kategori
- Gündelik Yaşam
Neden bağımlıyız?
Madde bağımlılığı olan insanların hayatla başa çıkamayan, daha güçsüz insanlar olduğunu düşünürüm. Nitekim sigara bağımlılığımı da bu çerçevede sorgularım.
Nedir irademi bu kadar zayıf yapan? Zararlarını bile bile neden bu bağımlılığa son veremeyiş?
Daha eğitimsiz, daha yoz ya da daha dejenere olmuş ve bir çok uyuşturucu maddenin kolay ulaşıldığı bir çevrede yetişmiş olsaydım, diğer uyuşturucu maddelere alışmam ve bağımlı olmam kaçınılmaz mıydı?
Yani bağımlılıklar insan iradesi, karekteri, güçlü ya da zayıf olması ile doğrudan etkili mi?
Tüm bunları düşünmek yerine araştırmakta fayda vardı. Elbette bir psikolog bu sorularıma çok kolay yanıtlar verebilirdi ama ben bulmalıydım önce yanıtlarımı...
Madde bağımlılığının özellikle de alkol bağımlılığının genetik yatkınlıkla yakından ilgili olduğunu söylüyor uzmanlar. Genetik faktörlerden daha önemli gördüğüm psikolojik faktörlerden biraz bahsetmek istiyorum sizlere.
Belki hepimizin bildiği konular ama özellikle çocuklarımızı madde bağımlılığından koruyabilmek adına çok dikkat etmemiz, daha fazla bilgi edinmemiz gerektiğini düşünüyorum.
Sigaraya lise dönemlerinde başladım. Aslında ne özenti ne beklentiydi başlama sebebim. Genetik etkisinin yanısıra sanıyorum yaşamın zorluklarına karşı bir dayanaktı benim için. Kendimi böyle ikna etmiştim. Ki sigara, alkol ve hatta diğer bağımlılık yapan maddeleri tanıyor ve zararlarını çok iyi biliyordum. Bilmek engel olamıyor ne yazık ki...Sigaranın diğer maddelerden daha hafif ve öldürücü olmadığını düşündüğümü hatırlıyorum. Bir çok sigara kullanıcısı da sanırım başlarken aynı şeyi düşündü.
Yani, yetiştiğim ortamda alkol ve uyuşturucu yaygın değildi. Ve ailem-bir çok aile gibi- sigaradan çok, alkol ve uyuşturucu maddelerin zararları, bağımlılık yapma oranları, öldürücülüğü konsunda daha çok bilgi vermekteydi.
Gençlerin sigaraya başlama nedenleri hemen hemen aynıdır. Bu sebepleri bilen bilinçli aileler sigaranın da diğer maddeler kadar öldürücü olduğunu çocuklarına anlatmaktadır,anlatmalıdır. Sigarayı hafife almak büyük yanılgıdır. Benim ailem de bu yanılgıya düşünlerden sanırım.
Bağımlılıkla ilgili risk faktörlerini şöyle sıralamışlar bir araştırmada;(Popüler Psikiyatri)
_Anne, baba desteğinin az olması
_Anne, babanın madde kullanımı
_Anne ve babanın gencin alkol kullanımına izin verci, fazla toleranslı olmaları
_Anne ve baba çocuk ilişkisinin kalitesi(ayrılan vaktin uzunluğundan çok bu vaktin nasıl değerlendiriliceği önemlidir)
_Tutarsız disiplin
_Anne ve babanın çocuğun aktivitelerine ilgisizliği
_Başarının ödüllendirilmeyişi, suçluluk duygusu uyandırmanın eğitim metodu olarak kullanılması
_Çevrenin gerçekçi olmayan beklentileri
_Çocuğun okuldan sonra kendine bakması.
Yine bağımlılıkla ilgili sosyal risk faktörlerini de gözardı etmemek gerekir;
_Yaşam stresleri
_Madde kullanan arkadaş grupları içinde olmak
_Düşük okul başarısı
_Düşük sosyoekonomik düzey
_Göç yaşama
_Okul dönemi çalışma
_Cinsel istismar ya da fiziksel taciz yaşama
Kişilikle ilgili fatörlere bakarsak;
_Girişkenliğin az olması
_Kendine güvenin az olması
_Kendini kontrol etme yeteneğinin az olması
_Başetme mekanizmalarının kötü olması
_Dışarıdan kolay etkilenme
_Agresif kişilik yapısı
_Heyecanlı, dürtüsel, asi, kötümser kişilik yapıları
_Sosyal değerlere yabancılık
_davranış bozuklukları....
Bu liste uzayıp gider...
Çocuklarımızı korumanın daha da güçleştiği bir dönemi yaşamakta olduğumuzun farkındayım. Bizlere çok fazla görev düşmekte. "Neyse ki benim çocuğumun sadece sigara alışkanlığı var, uyuşturucu kullanmasından iyidir" tesellisi çok acı bir tesellidir. Diğer madde bağımlılıklarına oranla daha hafif görünse de bir çok bağımlılığa, başedememe durumlarında diğer maddelere de sarılabilmeye zemin hazırlayabilmektedir.
Kendimizden yola çıkarak çocuklarımızı daha bilinçli yetiştirmenin de çözüm olmadığını gözlemleyebiliriz. Yukarıda saydığım tüm risk faktörlerini elbette ortadan kaldırmak mümkün değil. Ancak daha güçlü iradeye, kararalı duruşa sahip çocuklar yetiştirebilirsek, uyuşturucu gelecek nesiller için çok ürkütücü olmaktan çıkabilir düşüncesindeyim. Çocuk yetiştirme sorumluluklarımız arasında, bağımlılıklara savaş açmış, bilinçli, öğretici, etkileyici çocuklar yetiştirme sorumluluğunu da ön plana çıkarmalıyız. Eğer çocuklarımız bu gücü edinebilirlerse hem kendilerini, hem de çevresindekileri madde bağımlılığı dahil bir çok yanlışlıktan koruyabilirler kanısındayım...
Nedir irademi bu kadar zayıf yapan? Zararlarını bile bile neden bu bağımlılığa son veremeyiş?
Daha eğitimsiz, daha yoz ya da daha dejenere olmuş ve bir çok uyuşturucu maddenin kolay ulaşıldığı bir çevrede yetişmiş olsaydım, diğer uyuşturucu maddelere alışmam ve bağımlı olmam kaçınılmaz mıydı?
Yani bağımlılıklar insan iradesi, karekteri, güçlü ya da zayıf olması ile doğrudan etkili mi?
Tüm bunları düşünmek yerine araştırmakta fayda vardı. Elbette bir psikolog bu sorularıma çok kolay yanıtlar verebilirdi ama ben bulmalıydım önce yanıtlarımı...
Madde bağımlılığının özellikle de alkol bağımlılığının genetik yatkınlıkla yakından ilgili olduğunu söylüyor uzmanlar. Genetik faktörlerden daha önemli gördüğüm psikolojik faktörlerden biraz bahsetmek istiyorum sizlere.
Belki hepimizin bildiği konular ama özellikle çocuklarımızı madde bağımlılığından koruyabilmek adına çok dikkat etmemiz, daha fazla bilgi edinmemiz gerektiğini düşünüyorum.
Sigaraya lise dönemlerinde başladım. Aslında ne özenti ne beklentiydi başlama sebebim. Genetik etkisinin yanısıra sanıyorum yaşamın zorluklarına karşı bir dayanaktı benim için. Kendimi böyle ikna etmiştim. Ki sigara, alkol ve hatta diğer bağımlılık yapan maddeleri tanıyor ve zararlarını çok iyi biliyordum. Bilmek engel olamıyor ne yazık ki...Sigaranın diğer maddelerden daha hafif ve öldürücü olmadığını düşündüğümü hatırlıyorum. Bir çok sigara kullanıcısı da sanırım başlarken aynı şeyi düşündü.
Yani, yetiştiğim ortamda alkol ve uyuşturucu yaygın değildi. Ve ailem-bir çok aile gibi- sigaradan çok, alkol ve uyuşturucu maddelerin zararları, bağımlılık yapma oranları, öldürücülüğü konsunda daha çok bilgi vermekteydi.
Gençlerin sigaraya başlama nedenleri hemen hemen aynıdır. Bu sebepleri bilen bilinçli aileler sigaranın da diğer maddeler kadar öldürücü olduğunu çocuklarına anlatmaktadır,anlatmalıdır. Sigarayı hafife almak büyük yanılgıdır. Benim ailem de bu yanılgıya düşünlerden sanırım.
Bağımlılıkla ilgili risk faktörlerini şöyle sıralamışlar bir araştırmada;(Popüler Psikiyatri)
_Anne, baba desteğinin az olması
_Anne, babanın madde kullanımı
_Anne ve babanın gencin alkol kullanımına izin verci, fazla toleranslı olmaları
_Anne ve baba çocuk ilişkisinin kalitesi(ayrılan vaktin uzunluğundan çok bu vaktin nasıl değerlendiriliceği önemlidir)
_Tutarsız disiplin
_Anne ve babanın çocuğun aktivitelerine ilgisizliği
_Başarının ödüllendirilmeyişi, suçluluk duygusu uyandırmanın eğitim metodu olarak kullanılması
_Çevrenin gerçekçi olmayan beklentileri
_Çocuğun okuldan sonra kendine bakması.
Yine bağımlılıkla ilgili sosyal risk faktörlerini de gözardı etmemek gerekir;
_Yaşam stresleri
_Madde kullanan arkadaş grupları içinde olmak
_Düşük okul başarısı
_Düşük sosyoekonomik düzey
_Göç yaşama
_Okul dönemi çalışma
_Cinsel istismar ya da fiziksel taciz yaşama
Kişilikle ilgili fatörlere bakarsak;
_Girişkenliğin az olması
_Kendine güvenin az olması
_Kendini kontrol etme yeteneğinin az olması
_Başetme mekanizmalarının kötü olması
_Dışarıdan kolay etkilenme
_Agresif kişilik yapısı
_Heyecanlı, dürtüsel, asi, kötümser kişilik yapıları
_Sosyal değerlere yabancılık
_davranış bozuklukları....
Bu liste uzayıp gider...
Çocuklarımızı korumanın daha da güçleştiği bir dönemi yaşamakta olduğumuzun farkındayım. Bizlere çok fazla görev düşmekte. "Neyse ki benim çocuğumun sadece sigara alışkanlığı var, uyuşturucu kullanmasından iyidir" tesellisi çok acı bir tesellidir. Diğer madde bağımlılıklarına oranla daha hafif görünse de bir çok bağımlılığa, başedememe durumlarında diğer maddelere de sarılabilmeye zemin hazırlayabilmektedir.
Kendimizden yola çıkarak çocuklarımızı daha bilinçli yetiştirmenin de çözüm olmadığını gözlemleyebiliriz. Yukarıda saydığım tüm risk faktörlerini elbette ortadan kaldırmak mümkün değil. Ancak daha güçlü iradeye, kararalı duruşa sahip çocuklar yetiştirebilirsek, uyuşturucu gelecek nesiller için çok ürkütücü olmaktan çıkabilir düşüncesindeyim. Çocuk yetiştirme sorumluluklarımız arasında, bağımlılıklara savaş açmış, bilinçli, öğretici, etkileyici çocuklar yetiştirme sorumluluğunu da ön plana çıkarmalıyız. Eğer çocuklarımız bu gücü edinebilirlerse hem kendilerini, hem de çevresindekileri madde bağımlılığı dahil bir çok yanlışlıktan koruyabilirler kanısındayım...
- Toplam blog
- : 90
- : 875
- Kayıt tarihi
- : 19.05.07
Ama hayatın farkındayım. Hem güzel, hem acı. İyi midir farkında olmak? Yoksa iyi midir farkında ol..