- Kategori
- Doğal Hayat / Çevre
Neden Somali?

Korsanlık geri geldi
Son günlerde ajanslara düşen “Somalili Korsanlar”, traji komik bir o kadar da yoksulluğun neler yaptırabileceğini gösteren bir örnek oldu dünyaya.
Komik bulduğum taraf, 21yy.da korsanlık. Biz, korsanlığı tarih kitaplarında kaldı sanıyorduk.
Bizim yaşımızın erdiği “korsanlar”, tarakla, el bombası süsü verilmiş nesnelerle … ancak uçak kaçırıyorlardı. Somaliler resmen silahlanmışlar. Somali’de bir “korsan ekonomisi” yaratmışlar. Onca gelişmiş ülkenin askeri deniz kuvvetinin burnunun dibinde, gelen geçen gemiyi durdurup fidye istemek !?...
Somalili Korsan’ın, neden bu kadar “gözü kara” olduğunu anlamak için küçük bir araştırma yaptım.
Sonuç; hızlı nüfus artışı, çevre destek sistemlerinin bozulması ve yoksulluk.
Çöken ve çökmekte olan devletleri incelemeye yönelik en sistemli çalışmaları yapan, Barış Fonu (Found for Peace) ve Carnegie Uluslararası Barış Vakfı, dünya genelindeki binlerce bilgi kaynağından, dünyada yaşanmakta olan değişimleri ve genel anlamda dünyanın nasıl bir yöne gittiğini değerlendirmişler.
Foreign Policy Dergisi’nin 2006 sayısında, Somali çökmekte olan 20 ülkenin 3.sırasında yer alıyor.
- Peki, bir devlet nasıl çöker?
Sorusunun cevabını yine aynı kaynaktan ( Plan B 3.0 ) verelim: ” <ı>Hükümetlerin kendi bölgelerinin bir kısmında, ya da tamamında, kontrolü kaybedip halklarının güvenliğini sağlayamaz hale geldiğindeı>,” devletler çöker.<ı> ı>
- Çöküş belirtileri nedir?
Hükümetler, güçlerini kaybettiklerinde, hukuk ve düzen çözülmeye başlıyor, başta eğitim, sağlık ve gıda güvenliği gibi temel hizmetleri sunamıyor. Yönetişimi finanse edecek gelirleri toplayamıyor. Toplumda büyük bölünmeler ve iç savaş yaşanıyor.
- İnceleme ölçütleri nedir?
Ülkeler, “<ı>Dış devletlerden gelen müdahaleler, derin devlet, insan hakları ihlalleri, hukukun keyfi bir şekilde uygulanması, kötü ekonomik gelişim, ekonomik istikrarsızlık ve düşüşler, içeride göçe zorlananlar ve insanların kaçışıı> “ gibi 12 ölçüt, bir’den 10’a kadar puanlarla değerlendiriliyor. Her gösterge için verilen puanlar tek bir ülke göstergesinde toplanıyor. En yüksek puan olan 120, bir toplumun her yönden çökmekte olduğunu gösteriyor.
- Bu dergide Türkiye var mı?
Foreign Policy Dergisi’nin Temmuz / Ağustos 2006 sayısında, geçen yıl Türkiye 146 ülke arasında 74.4 puanla 82’inci sırada ve ‘uyarı’ pozisyonunda yer almış. Bu yıl, aynı araştırma 177 ülkeyle yapılmış ve Türkiye bu kez geçen yıla oranla 0.5 puanlık bir artışla 74.9 puana yükselerek 92’nci sıraya oturmuş. 2006 listesinde en yüksek puanı Darfur kriziyle nedeniyle 113.7 puanla Sudan, en başarılı ülke konumunda ise 17.1 puanla Norveç yer almış.
- Neye ihtiyacımız var?
Bugün, büyük resmi görebilen,” ekonomi ve çevresel destek sistemleri ” arasındaki ilişkiyi anlayabilen siyasi liderlere ve hükümetlerin çevrebilimci gibi düşünebilen iktisatçı danışmanlara.
- Neden?
Eski uygarlıklarda çöküş nedeni genellikle tek bir çevresel eğilimlerdi ve yereldi. Bu günün çevresel ve ekonomik sistemleri ise, iç içe geçmiştir. Ya küresel ekonomimizi kurtarmak için hep birlikte seferberlik ilan edeceğiz ya da hepimiz dünyanın yok oluşunun olası kurbanlarına dönüşeceğiz.
Tıpkı, Somaliler gibi.