Ötekileşmenin öteleri

Ötekileşmek ötekileştirmek ötekileştirilmek.. Aynı kelimeyi sürekli tekrar edince anlam yitimine uğradığını, bize yabancılaştığını, ötekileştiğini görürüz, bu deneyime çok insanda rastlamak mümkün.

Ötekileşme kavramı da yükselen değerlerden. Yükselen değer derken yanlış anlaşılmasın, şöyle balon gibi yükselen anlamında. Tıpkı, aynı kelimeyi sürekli tekrar edip anlam yitimi yaratıyorsak, bunun benzeri olarak, bu kavramı dillendirdikçe, trendleştirdikçe, şablonlaştırdıkça, anlam yitimi yaratıyoruz. Yani ne kadar çok ortalıkta olursa, içi o kadar çok havayla dolmaya başlıyor, böylece balon gibi uçmaya başlıyor. Yükselen değer derken zaten bu ironi kast edilir. Bazıları bunu yanlış kullansa da.

Öteki kavramının bu kadar popüler olmasının bir nedeni vardır herhal. Ancak, bir yandan ötekileştirmek pejoratif bir anlam taşırken, diğer yandan öteki olmadıkça, biz olmak da mümkün değildir.

Bu herhalde, öyle bir denge merkezine sahip iki ucu yüklü değnek ki, her iki tarafta da kalmak mümkün değil. Öteki olmazsa, sen sen olduğunu bilemezsin. Sen olduğunu bilmen için öteki olması gerekir. Ancak bu ötekileştirmede yaşanan bir savrulma ötekini varlığının aynası yapmaktan öteye onu dışlamaya gider. Ötekini konuşurken fazla öteye ve beriye gitmemek gerekiyor. Çünkü değneğin iki ucundan birine yüzü koyun kapaklanabilir insan.