- Kategori
- Ekonomi - Finans
Sıcak paraya dalgalı kur kıskacı
Küreselleşen neo liberal ekonominin son adımı hedef enflasyon ve dalgalı kur politikasıydı. Bu sayede neo liberallerin felsefesine uygun dayatmalar IMF aracılığıyla gelişmekte olan ekonomilere enjekte edilmişti. Doğal olarak bu sermayeyi daha da evrenselleştirmişti. Kim çok getiri vaat ederse oraya gitmeye hazırdı. Yıllardır enflasyon belası ve kamusal etkenler sayesinde korkularını yenemeyen kapital zincirini kırmıştı. Bu yeni politika artık sermayeyi bulundukları bölgeden çıkarmıştı. Hakim sistemin adı kapitalizmdi ve elbette onun istediği olacaktı. Onun milliyeti ve dini yoktu, ve tüm gezegende istediği gibi cirit atmalıydı. Nitekim öyle oldu sermayenin istediği oldu ve güvendiği bölgeye doğru ilerlemeyi hızlandırdı. Sorun yaşadıkça kendine yeni güvenli bölgeler yaratmayı da ihmal etmedi. Hakim oydu ve dünya onun istediği gibi olacaktı. Sonunda ülkelerindeki sermayenin kendilerine ait olduğunu düşünenler tepe üstü vurdu yere. Onların ülkesi milliyeti olmazdı nerde kolay nefes alırsa ordaydı. Bunun yanında yamalı sosyalizm de aradan çekilince ve liberalleşme yoluna girince korkacak ne olabilirdi ki. Herkes libarelleşme ve neoliberalleşme yarışına girmişti.
Türkiye’de 2001’de yürürlüğe giren bankacılık yasası ve yeni para politikası ve yabancı sermayeye güven veren diğer yasalar onların istediği düzleme çekilmişti. Türkiye’deki- ve benzeri ülkelerdeki- yüksek faiz getirisi onların iştahını kabartmıştı. Borsaları da sığ ve dans edilebilir cinstendi. Enflasyon da yaklaşık olarak belliydi. İş tamamdı.
Gidecek çok alternatifi olmayan sıcak para bu tür gelişmekte olan ülkelere gitmeye başlamıştı. Kazançlar mantıklı ve cazip hale gelmişti.
Aslında bu cazip faiz getirisi ile buralara gelen sermayenin sıcak para olduğu bütün ekonomistleri yanıltmıştır.Onlar burayı sevmişlerdi ve sermayenin gitmeye niyeti yoktur bu yeni ülkelerden. Gidecek adam bu kadar banka almazdı veya finans kuruluşlarına ortak olmazdı. Yatıya geldikleri belliydi.
Ama sıcak para olarak gelenler için durum farklıydı. Pahallı kurdan dövizi sat - borsaya gir karını realize et- düşük kurdan daha çok döviz al- git. Kolay ve hızlı para kazanıp gitmeyi düşünenler yanılmıştı. Kümülatif olarak farkında olmadıkları bir şey çıktı karşılarına. Hala farkındalar mı bilmiyorum.
Herhangi bir ulusal sorun çıktığında hep beraber kaçamıyorlardı. Çünkü gitmeye kalktıklarında piyasada oluşacak panik dalgalı kur sayesinde bütün karlarını ve faiz getirilerini alıp götürecekti. Gitmek için Dolara ve yabancı paraya hep birlikte dönemezlerdi artık. Bu sistem bir nevi gittikleri yerde onları hapsetmişti. Yerel herhangi bir kriz borsayı ani düşürüyor ve doları anında yükseltiyordu. Borsada kağıtları kime satacaksın ve çıktın diyelim doları kaçtan alacaksın. Yüksek kur onların mantıklı olarak işine gelmezdi. Döviz talebi kurları uçuracak buraya geliş amaçları balona dönüşecekti. Çok uçuk bir kur hareketine böyle bir baskı oluşmuştu. Ayrıca yabancı sermayeyi faiz için buraya getiren bankaların da sonun dramatik yapabilirdi. % 15 faiz kazanalım derken, yüksek kurdan dolayı % 35 zararla paraları geri çevirmek istemezlerdi tabi ki. Piyasada oluşacak panik yabancı sermayeyi mutsuz edecektir.
İşte 2001’den beri piyasayı alt üst edecek gibi görülen ani tepkilerin piyasaya çok yansımamasının nedeni burada yatmaktadır. Hükümet ne yaparsa yapsın kur asla belli limitleri aşamamaktadır. 2001 öncesi gibi beklentisi olanlar boşuna heveslenmektedirler.
Oluşturulacak panikte kağıtları birbirlerine de satamazlardı artık. Nitekim son borsanın geri gelişinde satıp gidememişlerdir. Çok kol kesen olmuştur ama büyük çoğunluğunun kağıtlar çakılmıştır elinde. Sıcak para Türkiye’den saman alevi gibi gider diyenlere cevap budur işte. Demek ki sıcak para hep beraber “hadi eyvallah “ deyip gidemezdi.
Örneğin doları 1.40 TL ile bozdurup 30.000 lerde borsaya girenler. Bugün % 67 si yabancı olan borsada 25.000 lerden çıkıp 1.60 lara dolar alıp gidemez. Diyelim ki borsa tekrar 45.000 e geldiğinde dolar 1.25 oldu diyelim. Kağıtları satıp gitmeye kalktıklarını düşünelim. Kağıtları birdenbire kime satacaksın. % 33 yerli borsacılar sizden bu kağıtları almaya kalkarsa borsa tekrar 20.000 e iner. Ki bu teknik olarak imkansızdır. Varsayalım ki çıktılar doları ilk çıkan dalga 1.25 ten, ikinci dalga 1.30 dan, üçüncü dalga 1.35 ten, son çıkan 1.40 lardan alacaklar. Bu durumda borsa 30.000 olacak. Stop. Bütün bunların yapılması için çok organize olmaları gerekir, ve bu sermayenin-sıcak paranın- o kadar homojen olduğunu düşünmek akıldışı olur.
Şimdi gitsinler de görelim. Gitseler nereye gidecekler? Gidecekleri yer ABD değil ya. Bence bu sıcak para burada zamanla buz gibi olur.
- Toplam blog
- : 105
- : 3914
- Kayıt tarihi
- : 05.11.08
İ. Ü. İktisat Fakültesi Uluslararası İlişkiler 1989 mezunuyum. 1993'ten beri uluslararası fındık ..