- Kategori
- Şarap
Şölen Yolu Bağ Bozumu
Bağ bozumu; Antik hatta Neolitik zamandan günümüze şenliklerle kutlanan, bereketi simgeleyen, yazarlara çizerlere ilham veren, üzümün yetiştiği coğrafyalara kültürel açıdan damgasını vuran ve elbette ki tadı damaklarda kalan bir dönem. Bu dönem yurdumuzda Safranbolu'dan Kapadokya'ya, Trakya'dan Ege'ye geniş bir alanda yaşanmakta. Anadolu kasabalarındaki hakim görüntü, şarap fabrikasının yolunu tutan römorklar, üzüm salkımlarının sarktığı traktörler ve hasat zamanı gelmiş halkın coşkulu ve işi başından aşmış ifadesidir. Lâkin, sıkıntıları da olsa, bu üzümün getirdiği bir şölendir.
Kuzey yarımkürede Ağustos'un ikinci yarısından Eylül sonu hatta Ekim'in ilk haftalarına kadar devam eden bağ bozumu dönemi, üzümcülüğün yapıldığı bağın suya uzaklığına, coğrafi olarak korunaklı ya da savunmasız kalan özel konumuna göre Ağustos'ta başladığı gibi Ekim sonuna kadar da sürebilir. İşin emekçileri için biraz stres içeren bağ bozumunda, üzümün kalitesi o yılın şarabına dair ilk fısıltıları verir. Üzümlerin şeker seviyesi düşükse şarabın da kalitesi düşer; lâkin doğa, tatlı ve olgun üzümler vermişse eğer, değmeyin bağcıların keyfine!
Bağ bozumunun ilk ne zaman yapıldığının cevabı aslında şarabın tarihini işaret eder. En eski kanıt, kuzeybatı İran'ın Urmiye Gölü yakınlarında bulunan Hacı Firuz Tepe Neolitik yerleşkesindeki bir mutfakta, pişmiş toprak küplerin içerisinde bulunmuş. Bulunan kırmızımsı kalıntılar, M.Ö. 5400-5000 olarak tarihlenir; bu da bizi 7000 sene evvelinin bağ bozumuna götürür.
Neolitik dönem bir parça karanlık olsa da Antik dönemden itibaren üzümün yetiştiği coğrafyalarda bağ bozumuna dair pek çok betim vardır. Şarkılarla, oyunlarla gerçekleşen bağ bozumu Antik zamanda erotik çağrışımlara da sahip bir bayramdı. Örneğin, Roma'da herkes için birinci sıraya oturan bağ bozumu döneminde, imparator dahil herkes her türlü devlet ve özel işini askıya alır, kenti terk ederek kırlara gidermiş. Bu dönemde taşkınlıklar dahi hoşgörüyle karşılanır, hatta köleler cezalandırılma korkusu yaşamadan efendilerine her tür şakayı yaparlarmış.
Bağ bozumu bugün olduğu gibi o dönemde de coğrafyanın özel durumlarına ve bölgeye göre takvimde farklı zamanlarda yerini bulurdu. Bağların Jüpiter'e emanet edildiği İtalya'da, bayram asmanın çiçek açtığı 23 Nisan'da kutlanırken, festival lir nağmeleri eşliğinde kızlı erkekli gençlerin şarkı ve danslarıyla sürerdi. Bağ bozumu Kuzey Afrika ve İspanya'da Ağustos'un ikinci yarısından sonra, ovalık ve deniz kenarı bölgelerde ise Eylül başı ve ortalarında başlardı.
Mısır mezar odalarındaki duvar resimlerinde, Helen mozaiklerinde, Hırvatistan'da bulunmuş eski bir lahit üzerinde bağ bozumuna ait yüzlerce pratiğin tasvirine rastlanır. Üzüm presleme yöntemlerinin çeşitliliği, şarap sunum ve saklama kaplarının farklı türleri ve bunların üzerindeki desenlerin anlattığı öyküler bağ bozumu tarihinin günümüze gelmiş örnekleridir.
Antik Çağ betimlerinde görülen en canlı örnekler, üzümleri ayaklarıyla ezenlerin ritmik hareketleridir. Çıplak ayakla yapılan ezme işi, titizlikle ele alınır, pis koşullarda üretilen şarap dinsel sunulara uygun olmayacağı ve kutsanmayacağı için, kaygan üzümlerin üzerinde çubuk ya da iplerle denge bulmaya çalışan kölelerin hijyenine büyük özen gösterilirdi. Müzik eşliğinde dans ritmiyle yapılan ezme işleminin sonucunda ortaya çıkan ürün, ilk kez tanrıya sunulurdu.
Günümüzde Kaliforniya'dan Toskana'ya üzümün şaraplık olarak da can bulduğu bütün kültürlerde festivaller, şenlikler ve gezilerle kutsanan bağ bozumu, dünyada şenlik havası yaratmaya devam edecektir.
- Toplam blog
- : 1907
- : 3759
- Kayıt tarihi
- : 28.07.07
03 Şubat 1967 İstanbul doğumlu, romantik bir müzisyenim işte... Müzik, bateri, spor, Fenerbahçe, ..