- Kategori
- Felsefe
Tolerans mı, hoşgörü mü?
Müsamaha -yeni Türkçesiyle hoşgörü- bende tolerans sözcüğünü çağrıştırır hep. Bu, çok önemli kavramı hoşgörü kelimesi yüzünden kaybettik galiba! Bazen, hoşgörü derken tolerans da demek istiyoruz; fakat bunların apayrı iki kavram olduğunun farkında değil çoğumuz...
Şöyle ki:
Hıncahınç dolu bir otobüste biri ayağınıza basıp canınızı yaktı. O an, o kişiye ters bir bakış veya bir azar göndermek istediniz; ama birden bire "çok özür dilerim" cümlesini duydunuz. O anda reaksiyon göstermekten vazgeçer, kişiyi hoş görürsünüz, değil mi?.. Çünkü özür dilemekle bunun kendi hatasından kaynaklandığını kabul edip affınıza sığınmıştır o kişi. Veya çocuğunuz en sevdiğiniz vazonuzu balkondan aşağıya atıp kırmıştır. Size karşı herhangi bir kastı veya art niyeti olmadan zarar verdiği için onu da hoş görürsünüz...
Tolerans kelimesinin sözlükteki çevirisi hem hoşgörü hem müsamaha olarak yazılmış. Konunun püf noktası ve yanlışı da işte burada... Kullandığımız Lâtince, İngilizce, Arapça, Farsça veya Fransızca kökenli sözcüklerin kullanıldıkları kültür içindeki anlamlarını iyice kavramadan tercüme yaparsak, o zaman hem koskoca bir ulusu yanlış yönlendirmiş oluruz, hem de belki o ulusu kendileri için yaşamsal önemi olacak bir kavramdan mahrum bırakmış oluruz. TOLERANS böyle bir sözcük... Bence ülkemizdeki demokrasi kültürünün hâlâ tam yerleşmiş olmamasının altındaki nedenlerin birincisidir toleranssızlık.
Peki, bu kavramın doğru çevirisi nedir?..
Tolerans: KARŞIDAKİNE KATLANABİLMEK’tir. Başkalarına tahammül göstermek demokratik tutum ve düşüncelerin temel taşına sahip olmakla eşdeğerdir. Karşınızdaki kişi size son derece ters gelen düşünce ve davranış biçimlerine sahip olabilir. Ama o, bir insan olduğu; insan hakları evrensel bildirgesindeki haklara sahip olduğu ve kişiliğinin sizinkinden farklı olması çok doğal olduğu için, ona katlanırsınız. İşte o zaman demokratik bir düşünce ve davranış gösterisi olan toleransınızı kullanmış olursunuz.
Hoş görmek ile demokratik olmak arasında doğrudan bir ilişki yoktur; hoşgörü affetmeyle ilgili kişisel bir tercihtir. Ayağınıza basan kişi özür dilemediği zaman doğal olarak reaksiyon göstermek istersiniz ; fakat tolerans sizi tepki gösterme konusunda engeller.
Bu bağlamı pekiştirmek için şu düşüncemi de aktarmak isterim yeri gelmişken: Herkesi, ama herkesi sevmek veya herkese saygı duymak doğamıza aykırıdır. Bu kadar ulvî bir özellik sadece Tanrı’ya ait olsa gerek... Tanıştığım en bilge ve mistik kişilerin bile herkesi sevip saymadıklarına tanık olmuş biriyim. "Herkesi seviyorum ve sayıyorum" diyenler, mutlaka maske takıyorlarlardır!..
Ben gerçekçi ve demokrasiye inanmış biriyim; kim olursa olsun, herkese katlanmak (tolerans göstermek) gibi demokratik bir görevim olduğunu biliyor ve bunu kişiliğimin elverdiği sınırlar içinde uygulamaya çalışıyorum.
Bu düşüncelerle herkese toleranslı ve mümkün olduğunda hoşgörülü günler diliyorum.
.
.
.
Günün Sözü: Hoşgörü duygusal unutmadır, tolerans ise demokratik unutma...
- Toplam blog
- : 147
- : 2923
- Kayıt tarihi
- : 05.05.07
İngilizce öğretmeniyim, çevirmenim, dilmaçım, araştırmacıyım. / Beş kitabım var: Beynin Kimliği, ..