- Kategori
- Güncel
Türban bir kişisel özgürlük müdür?
Türbanın kişisel özgürlük olduğu için üniversitelerde serbest bırakılması gerektiği savı, pek çok kesimin paylaştığı bir argüman olmaya başladı.
Kaba taslak düşünüldüğünde, gerçekten de, türban bir tür giyim özgürlüğü kapsamına girer. Ama özünde öyle midir?
Üniversitelerde türban serbestisinin getirilmesi, tek başına bir uygulama olduğunda, aslında toplumun dincileştirilmesine hizmet eder. Yani, aslında, bir kişisel özgürlük meselesi olarak algılandığında dahi, toplumda, bu ve bağlantılı konularda bütünsel bir düzenlemeye gidilmezse, türban, bir kişisel özgürlük olarak topluma sunuluyor olmaktan çıkar, dinsel bir hak olarak sunuluyor hale gelir.
Bu ayrımların ötesinde, türbanın gerçekten de bir kişisel özgürlük meselesi olup olmadığına bakalım:
Bir şeyi, kişisel yapan şey nedir diye sorduğumuzda cevap, o şeyi, kişinin kendi özgür iradesi ile seçiyor olması ve kişinin, o konuda diğer bireylerden farklı olması gerektiği şeklindedir..
Askeriyede herkes üniforma giyer, hiçbiri giyim konusunda kişisel bir tercihte bulunamaz. Ama eğer giyim tercihi sözkonusu olsaydı hepsi asker olduğu halde, hiçbiri bir diğerine benzemezdi. Onları ortak kılan bir aidiyet simgesi sözkonusu olamazdı. Bu halde, zaten üniformanın amacı, emir demiri keser asker mantığı içinde, tek tek bireyleri bir kütle haline getirmektir.
Türban meselesine baktığımız zaman, eğer bu kişisel özgürlük meselesi olsaydı, baş örtmenin çok çeşitli şekilleri olabilirdi. Oysa biz hangi şehirden olursak olalım, sokakta gördüğümüz türbanlı 100 kadını çevirip bir yerde bir araya getirip bir sıra içinde dizsek, türbanın rengini paranteze aldığımızda, karşımızda düzenli ve kütle haline gelmiş bir kalabalık olduğunu düşünürdük.
Şimdi nasıl oluyor da, sizin kişisel tercihiniz (!), benzer diğerlerinden farklılık göstermediği halde kişisel tercih olarak savunuluyor?
Peki bütün bu kişisel tercihleri(!) yöneten bir soyut güç yok da, nasıl oluyor da, herkes renk farklılığı dışında aynı tip baş bağlıyor.
Sonuç olarak, türban bir kişisel seçim değildir. Bir harekettir. Bu hareket kişisel özgürlük hareketi de değildir. Çünkü salt bir şeye odaklı bir harekettir. Burada eğer bir kişisel tercihten bahsedilecekse eğer, bu ancak bir grup dinamiğine itaat etme kişiselliğidir. Bu da, kişiselliğini askıya alma yolunda bir kişisel tercihtir. Kavram kendisiyle çelişiktir yani.
Ancak, diyelim bu bir kişisel özgürlük meselesi, kişisel tercih meselesi değil. Bu, yine de, bu kimselerin, bu tarzda üniversitelerde dolaşmalarının, eğitim açısından sakınca doğurmadıkça, yasaklanmasını gerektirmez.
Yazının özü şudur ki, türban, kişisel özgürlük temelinde bir haktır diye savunuluyor ve bu yaygın bir görüş haline gelmiştir, ancak türban bir kişisel özgürlük çabasından çıkmaz, bir harekettir, siyasal bir harekettir. Ama siyasal hareket olması, onu bizim düşünce özgürlüğü ve bunu yaşantısında gösterme hakkını engellememizi gerektirmez.
Şu; türban bir siyasal harekettir, temeli dini bir toplum tasarımına dayanır. Ama bu bizim, onu yasaklamamızı gerektirmez, çünkü düşünce özgürlüğü vardır.
Türbanı doğru yere koyalım ki toplum ona göre politika üretebilsin.
Türbanı illa yasaklayarak çözelim diyenlere şunu diyelim; varsayalım ki üniversitelerde türban takılmasını yasakladık, ama sokağa çıktığımızda her üç kadından -yaşına bakılmaksızın- ikisi türban takıyorsa biz o zaman o ne güzel özgür, aydın laik demokratik bir ülke mi olacağız? Laikliği koruduk üniversitelerde. Ama ya özel alanlardaki toplumun dincileştilmesine seyirci mi olacağız. Üniversitede türbanı yasaklayarak, toplumun dincileştirilmesinin önüne geçilemez. Toplumun dincileştirilmesinin önüne geçilerek, üniversitelerde türban takılmasının önüne geçebilir. Üniversitelerde türban yasağına takıldıkça, toplumdaki her kadın türban takacak ama, üniversitelerde türban takılmayak, bu da başarı olacak!
- Toplam blog
- : 467
- : 1012
- Kayıt tarihi
- : 21.10.07
Ankara'da yaşıyorum. Çeşitli güncel konularda, zaman zaman "Neden olaya böyle bakılmıyor?" diye düş..