Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

08 Temmuz '07

 
Kategori
Yöresel Yemekler
Okunma Sayısı
16682
 

Van sofrasının eşsiz lezzeti: Keledoş

Van sofrasının eşsiz lezzeti: Keledoş
 

Doğu Anadolu’nun incisi Van; yüksek dağlarla çevrelenmiş göl manzarası, yeşilin en güzel tonlarını barındıran dar yolları, yüksek tepelerin üzerine kraliyet tacı gibi oturtulmuş Urartu kaleleri, kedileri, Van gölü’nde yetişen inci kefali ve güzel yemekleriyle Anadolu’nun en güzel yerleşim yerlerinden biridir. İnsan Van’ın havasını, suyunu bir kere soluduysa eğer, Türkiye’nin neresinde doğmuş olursa olsun Van müptelası olur çıkar. Vanlıların deniz dediği Van gölünün masmavi sularıyla ıslanmış kıyıların hayalini kurar, kalabalık ve kirli kentilerin is kokan havasını solumaktan bıktığında.

Van’ın toprağı, suyu, havası tarih kokar. Çünkü en eski devirlerden beri farklı insan gruplarının yurt edindiği Van kentinin geçmişten günümüze uzanan kültüründe binlerce yıldır bağrında yaşamış envai çeşit milletin içiçe geçmiş izleri var. Van isminin bizzat kendisi dahi Urartu medeniyetinin anısını yaşatan izlerden biri: Asurluların Urartu dediği ve bizim de o isimle tanıdığımız halk kendisini “Biainili” olarak adlandırırdı. Urartulu anlamında kullanılan bu sıfatın kökünü oluşturan “Bian” kelimesinin zamanla farklılaşarak Van haline geldiği düşünülüyor. İsimlerde, geleneklerde, yaşam biçiminde gözlenen kültürel zenginlik, Van sofrasının birbirinden lezzetli yemeklerinde de kendini hissettiriyor. Üç sene önce arkeolojik bir kazıya katılmak için gittiğim Van’da 2 ay kalmış ve bu süre zarfında Van sofrasının değişik lezzetlerinin tadına bakmıştım. O güzel yemeklerin damağımda bıraktığı tat hala taze. Bu tatlar unutulmaz Van günlerimin anısını bana tekrar tekrar yaşatırken geçtiğimiz haftalarda gittiğim Ağrı’nın Doğubeyazıt ilçesinde Van sofrasının eşsiz lezzeti Keledoş’u keşfetmenin mutluluğunu yaşadım.

Doğubeyazıt’ta Van sofrasının ne işi var demeyin. Zira Türkiye’nin çoğu yerinde olduğu gibi orada da Vanlılar var. Doğubeyazıt’ta altı senedir kutlanan Ehmede Xani Kültür, Sanat ve Turizm Festivalinin bünyesinde yapılan yöresel yemek yarışmasında, Van yöresine ait bir Ermeni yemeği olan Keledoş tüm juri üyelerinin oy birliğiyle birinci seçildi. Yarışmadan bir gün sonra Kelodoş’u yapan Özlem Demir ve annesi Cahide Salaz ile tanıştım ve sohbet ettim. İçilen çayların ve Van kahvaltılıklarının eşliğinde ilerleyen konuşmamız bana sadece Vanlı bir anne kızın ilginç yaşamlarının değil, güzel bir dostluğunda kapılarını açtı. Doğubeyazıt’tan döneli yaklaşık 10 gün oldu ve onlarla hemen hergün internet ya da telefon ile görüşüyorum. O kadar sohbet ettin de şu çok methettiğin Keledoş’un nasıl yapıldığını öğrenemedin mi diyecek olursanız bende size elbette öğrendim diyeceğim. Yemeğe tadını veren malzemelerden biri olan ve Van yöresinde yetişen otları bulmak çok kolay olmasa da, bu harika yemeğin tadına bakmak için aramaya değer.

Altı kişilik keledoş hazırlamak için birer kilo nohut ve yeşil mercimek bir gün önceden ıslatılır. Önce nohut pişirilir ve ardından yeşil mercimek tencereye eklenir. Bu malzemenin pişmesinden sonra kavurma yapılmış et malzemelerin içine ilave edilir. Daha sonra Van yöresinde yetişen ve sıpi pancar ya da beyaz pancar olarak bilinen ot eklenir. Dağdan toplanan ve kurutulan bu ottan iki karış boyunda bir parça alınması ve tencerenin içine koymadan evvel yarım saat sıcak suda bekletilmiş olması gerekiyor. Ardından tencereye et suyu ve tereyağı eklenip suyunu çekinceye kadar kaynamaya bırakılıyor. İsteğe göre yemeğin içine yeşil biber ve soğanda eklenebilir. Bu işlemi yaptıktan sonra sıra Keledoş’un en zor kısmı olan cacığı hazırlamaya geliyor. Cacık için bir kilo yoğurt kısık ateşe konulur ve sarı suyunun tencerenin üzerinde çıkması beklenir. Daha sonra bu sarı su alınır ve kalan yoğurt bir heybenin içine konularak dövülür. Bu işlemin sonunda elde edilen yoğurda bir baş dövülmüş sarmısak ilave edilir ve yoğurt yemeğin için yavaşça, karıştırarak ilave edilir. Hazırlanan yemeğin üzerine kızdırılmış tereyeğı ilave edilerek servis yapılır.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Gerçekten çok güzel bir yemek..Mustafa Gülek abiminde söylediği gibi erciş tarafında daha güzel yapılıyor..Bu yemeği o kadar çok seviyorum ki keledos.com diye bir site bile açtım :) keledoşu tanıtma amaçlı..

servet karaaslan 
 10.01.2010 9:28
 

hangi yemeğin ismi bukadar ağzı doldurur "keledoş" ne hoş....ee sizde tarifi yapmışssınız hani..erciş tarafında bu harika yapılır...ben 3 ay iş için o bölgede bulundum ve unutamadığım günler ve keledoşlar yedim....sevgiler...

Zadig 
 14.08.2007 19:33
Cevap :
Çok teşekkür ederim Mustafa Bey. Sevgiler...  03.09.2007 21:56
 

Pazar günü bir yakınım Keledoş yaptık yemeğe gel dedi. Hiç bir Vanlının ret etmediği gibi, bende Keledoş yemeğe gittim. Daha tadı damağımda iken Pazartesi günü işlerimi düzene soktuktan sonra Özlem Ertan hanımın blok sayfasına baktım.Yeni bir şey var mı. Doğrusu beklediğim Urartuların dili ile ilgili idi. Bunu da çok beklemiyordum. Özlem Ertan hanım şimdi bir dağın başında kazı yapıyor diye düşünüyordum. Sayfayı açar açmaz Keledoş yazısı ile karşılaştım. Benim için çok hoş bir tesadüf oldu. Van özeline ait bu yemeğin usta bir kültür elçisinin kaleminde okumanın zevkini yaşadım. Van kültürü ile Urartu kültürünü bir araya gelmiş olması gibi hiç bir şey beni bu kadar mutlu etmezdi. Van’da Keledoşun bir çok çeşidi yapılır. Ana malzemeleri Özlem Ertan hanımın belirttiği gibidir. Ama kimi evlerde kuru fasulye ile yapılır. Her halükarda et suyu veya kavurma eti ayrı bir lezzet katar. Gevaş bölgesinde cevizli, Erciş bölgesinde etli, Özalp bölgesinde heliz otu ile yapılır. Doğrus

Lugal 
 30.07.2007 15:40
Cevap :
Değerli katkıların için çok teşekkür ederim sevgili Lugal. Sevgi ve saygıyla...  01.08.2007 23:44
 

Sireli, Özlem ERTAN, sizi tebrik ediyor ve çalışmalarınızda başarılar diliyorum. Sevgiyle okuyorum yazılarınızı AGOS'da ve bu yazınızıda okudum. Gazetemize yaptığınız katkılarınızdan dolayı teşekkürler. Sevgiyle kal, sirov.

Ohannes 
 09.07.2007 1:18
Cevap :
Çok teşekkür ederim Sireli Baron Ohannis, Sizin Agos'taki yazılarımı takip etmeniz ve beğendiğinizi belirtmeniz benim için çok güzel ve onur verici. En içten saygı ve sevgilerimle...  09.07.2007 13:28
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 132
Toplam yorum
: 273
Toplam mesaj
: 135
Ort. okunma sayısı
: 3116
Kayıt tarihi
: 08.08.06
 
 

Ege Üniversitesi Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi bölümü mezunuyum. Şu anda Marmara Üniversitesi ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster