Bir Edebiyat Tarihçisinin Not Defterinden - 2

Önemli bir kaside mecmuasının ilk sayfası

BİR ZAMANLARIN KÜLTÜREL PROSPEKTÜSLERİ: ŞİİR MECMUALARI - 2

Mecmualar derlenirken belirli kurallara uyulur. Rastladığımız birkaç mecmua hariç mecmualarda; alfabetik sıralama, kronolojik sıralama, konu bütünlüğüne riayet gibi kıstaslara uyulmadığı görülse de örneğin nazım şekillerine göre bir tertibin sıkça yapıldığına tesadüf olunur. Böylece gazel mecmuaları, kaside mecmuaları, musammat şekillerin toplandığı mecmualar gibi tertip özelliği olan eserler ortaya çıkar. Bu türden mecmuaların belki de en bilinen örneği Budinli Hisalî’nin, çeşitli şairlerin matla beyitlerini bir araya getirdiği Metâli‘ü’n-nezâir’idir.

Mecmualar tek bir dilde yazılmamış olabilir. Bir şiir mecmuasının dili Türkçe olsa da içinde çok sayıda Arapça, Farsça şiir örneklerine rastlamak mümkündür. Hatta bazen Rumca, Sırpça, Ermenice gibi şiir numunelerine dahi tesadüf edilir. Dolayısıyla böyle eserler bir yönüyle geniş bir zamanı kuşatırken diğer bir yönüyle de ait olunan medeniyet havzasını kucaklar niteliktedir. Osmanlı devri Türk şiirine bakıldığında Arapça, Farsça ve diğer milletlerin dillerinin Türkçe çatısı altında bir edebiyatı meydana getirdiği görülür. Yani Hafız’ı okumamış, okuyamıyorsa dinlememiş; İmreü’l-kays’dan haberi olmayan bir Osmanlı şairi düşünülemez. Hâl böyle olunca Türkçe şiir mecmualarındaki diğer bir zenginlik de ortaya çıkar.

Konu ile ilgili geniş bilgi için bkz.

http://www.muratkaravelioglu.com/john-rylands-ku776tu776phanesinde.html

kategoriden rastgele blog getir

Toplam blog: : 13; : 1705
Kayıt tarihi: : 08.11.17

İnönü / Eskişehir'de doğdu (1976). İnönü Lisesi'nden (1992) ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat F..

Yazdığım Kategoriler

Toplam blog: : 13; : 1705
Kayıt tarihi: : 08.11.17

İnönü / Eskişehir'de doğdu (1976). İnönü Lisesi'nden (1992) ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat F..