- Kategori
- Siyaset
NASIL SOL
HANGİ SOL?
Sol tanımını Adam Smith’e ait sempati kavramıyla, İdris Küçükömer’e ve Marksist yazındaki fikirlere dayandırabiliriz. Sol sadece kendinin değil, ötekinin de iyiliğini istemektir. Solculuğun derecesi de ötekinin kapsamı (aile, sınıf, aynı milliyet mensubu, aynı din mensubu, aynı görüş mensubu, yaşayan bütün insanlar, yaşayan bütün canlılar, bütün insanlar (yaşamış, yaşayan ve yaşayacak olan), bütün canlılar (yaşamış, yaşayan ve yaşayacak olan)) gibi ötekinin kaplamının (kapsadığı üyelerin kümesi) büyüklüğü ve öteki için istenen iyiliklerin kaplamının (iyi şeylerin kümesi) büyüklüğü tarafından belirlenir. Bütün canlılar için bütün iyilikleri isteyen ve bunun için çalışan, özveride bulunan insan en koyu solcudur.
Bir canlı için iyilik nedir. Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisine göre canlıların en önemli ihtiyacı besin elde etmektir. Bir solcunun iyi bir solcu olması için, öncelikle ötekinin besin ihtiyacını karşılamak istemesi ve bunun için çalışması, özveride bulunması gerekir. Besin ihtiyacını karşılamak için gereken şey üretimdir. Öncelikle üretim miktarını arttırmak gerekir. Üretimi arttırmak için de üretici güçleri geliştirmek gerekir. Üretimi arttırmak eylemi, bütün bu tanımların nedeni olan, insan hayatını sekteye, kesintiye, kısaltmaya, sonlandırmaya, kötüleştirmeye uğratmakla sonuçlanmamalıdır. Yani Tuzla tersanesinde üretimin artması, üretici güçlerin gelişmesi insan (ötekinin) hayatıyla ödenmemelidir. Bu, solculuk olamaz.
Üretimi arttırmak yetmez, artan üretimin olabildiğince eşit olarak dağıtılması, yani kişi başı üretimin de arttırılması gerekir. Bir eylemin sol olup olmadığını belirlemenin en önemli ölçütü, belki de, bu eylemin, en kötü durumda (geliri, tüketimi en az) olanın gelirini de arttırmasıdır. John Rawls’un “A Theory Of Justice’deki temel adalet ilkesidir bu). (Birden fazla böyle eylem varsa, seçim çetrefilleşir). Bu tanıma, diğer ihtiyaçlar da eklendiğinde uygun (sol) eylem seçimi iyice karmaşık hale gelir. Bazı eylemler her ihtiyacı iyileştirir, bazıları, bazı ihtiyaçları daha çok iyileştirirken, bazılarını daha aza iyileştirir, bazılarını hiç iyileştirmez, bazılarını ise kötüleştirebilir.
İhtiyaçları karşılayan ürünleri (besin, özgürlük, sevgi, saygı, takdir, vs.) yaratmanın araçları, bu araçların uygun bir karışımı (sistemler) mevcuttur. Bir aracın sol düşünceye uygun olup olmadığını saptamanın yolu da bu tanımlara göre belirlenecektir. Araç (sistem), olabildiğince çok sayıda insanın (canlının) olabildiğince çok ve önemli ihtiyacını, olabildiğince az zarar vererek karşılamayı sağladığı ölçüde sol düşünceye uygun olacaktır.
Bu tanımlara göre, üretimi arttırmayı sağlayan ve bölüşümü düzenleyen pür serbest piyasa (bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler), müdahaleli serbest piyasa, kumanda ekonomisi, serbest piyasayı olabildiğince dünya çapına yayma denemesi olan küreselleşme gibi araçlar kayıtsız şartsız sol veya sağ düşünceye uygun / aykırı diye yaftalanmayacaktır. Bu ilke sadece araçlar ve eylemler için değil, düşünceler (fikirler) için de geçerlidir.
- Kayıt tarihi
- : 29.04.21
Bilgisayar Mühendisi, Sistem Çözümleyici. Ekonomi, Siyaset, felsefe, psikoloji, sosyoloji, tarih,..