- Kategori
- Bilim
Türkiye'nin ilaç sorunu

medakalademi.com.tr
Türkiye’nin ilaç sorunu var mı?
Görmek istemezseniz, elbette yok. Ama meseleyi içinden, derinden görmek isterseniz; asıl meselenin muhataplarıyla ; hastalarla, doktorlarla; eczacılarla ve üniversiteden bu daldan elemanlarla konuşmalısınız. Aslında sorunlar çok ve derin… Şimdi dinleyin.
Efendiler mesele ne? Meseleyi şöyle özetleyelim…
Geçen gün “Aile Hekimliği”ndeki doktoruma gittim; Her zaman kullandığım; bir yabancı İlaç Şirketi’nin çıkarmış olduğu “No..” adlı hipertansiyon ilacını yazdırmak istedim. Doktorum, “hocam artık o ilacı yazamıyoruz; onun yerine “M” isimli jenerik bir ilacı yazmam gerekir,” dedi ve yazdı. Anlaşıldığı kadaryla bu iki ilacın formülleri arasında fark yok.
Birisi yabancı kaynaklı bir ilaç şirketinin ilacı, ikincisi ise nevzuhur, yerli ilaç şirketlerinden birinin çıkardığı bir ilaç.
Şimdi sorulacak sorular: Bir, İkinci ilaç (yerli ilaç; jenerik ilaç) özgün ilacın yerini tutabilir mı? İki; özgün olarak geliştirilmiş bir ilacı yerli bir ilaç diye yutturmak, hak mı, adalet mi?
Bildiğim kadarıyla Türk Devleti, orijinal ilacın piyasaya çıktığından belli bir süre sonra (mesela 10 yıl!) yerli şirketlerin de bu ilacı çıkartmasına izin veriyor. Belki, özgün olarak değil ama jenerik! olarak… Buradaki en büyük numara “Jenerik” lafı…
“Jenerik ilaç” ne demek? Benim anlayışımı aktarayım. Özgün olarak ilan edilmiş bir ilacın, belli bir süre sonra yerli kaynaklarca, formülünün hafif değiştirilerek kullanma veya piyasaya verme hakkı.
Hükümetin aldığı bazı kararlardan sonra, Jenerik İlaç yapımı, girişimi Türk firmaları için oldukça kolay hale getirildi. Orijinal bir ilacı alıyorsun, formülünde bir atomluk, moleküllük bir bağ değişimi yapıyorsun. Hop sana yeni bir ilaç oluyor.!
Bu durumda mahkemeler bile yeni ilacın özgün ilacın taklidi olduğunu söyleyemiyorlar. Gerçi her durum, vaka ayrı ayrı ele alınmalıdır ama ortada belli ki bir kopyacılık, bir hampacılık var.. Sen elalemin beş-on sene emek vererek geliştirdiği ilacı, hop diye, bu orijinaldir, diye üzerine kon ve piyasaya gir. Buna ne denir?
Taklit ilaç, özgün ilacın yerini alabilir mi? Mesele bir…
Özgün ilacın geliştirilmesi için harcanan milyonları, yerli firmalar harcamıyorsa, bu işin (ARGE) si nerede? Adaleti nerede?
Tabii, işin diğer bir yanı daha var. Yabancı firmalar, yıllar yılı çok yüksek maliyet fiyatlarıyla, Üçüncü Dünya’nın kalkınmamış ülkelerini, ilaç yönünden, uzun boylu sömürdüler. Çünkü kimse fiyatlarını denetleyemiyordu. İstedikleri fiyata, ilaçlarını yerli pazarlara sunuyorlardı.
İlaç sanayi, uzun yıllar korkunç bir emperyalist sömürü aracı olmuştur. Fakir dünyanın insanları yiyecek ekmek bulamazken bir de ilaç yönünden alabildiğince sömürülmüşlerdir.
Bu konuda önce uyanan Bengaldeş, Hindistan gibi ülkeler olmuş.. Orijinal ilaçlara para yetmediğini görünce; jenerik ilaçların her çeşitinin yapılması için izin vermişlerdir..
Hatta Recep Tayyip Erdoğan, oralara geziye gittiği zaman, kendisine, “Bizim ilaç sanayimiz gayet iyidir, size istediğiniz kadar çeşitli ilaçlar satabiliriz,” demişlerdir. Belli ki Jenerik ilaç sanayileri gelişmiştir. Çok sayıda ilacı kendi fabrikalarında üretebilmektedirler.
Türkiye’nin ilaç sanayi ne durumda? Ne denir? İç güveysinden hallice.. Ölmeyecek kadar vaziyeti idare ediyorlardı. Yabancı ilaç şirketlerinin kafası kızınca bir kısmını satın alıyordu.. Yıllar yılı böyle idare edip gittiler.
Ama Bengaldeş’in, Hindistan’ın ilaç sanayinde geldikleri durum görülünce… Atı alanın Üsküdar’ı aştığı anlaşıldı ve nihayet bizimkiler uyandı, sonunda yerli ilaç sanayini geliştirmeye karar verdiler. Hükümet bir dizi karar aldı.
Yabancı İlaç şirketlerinin ilaç fiyatları sınırlandı.
Eczanelerin kar marjı düşürüldü.
Eczanelere sağlık harcamalarının bir kısmı yüklendi, dolayısıyla vatandaşa bu yolla ciro edildi.
Yerli ilaç şirketlerinin elini kolunu bağlayan kararlar gözden geçirildi ve bunlar jenerik ilaçlar için özendirildi.
Sağlıkta, örneğin, “Aile Hekimleri” ilaç yazarken, jenerik olarak fiyatı daha düşük bir ilaç varsa, yabancı ve pahalı ilaç yazmaktan vazgeçirildi.
Yabancı ilaç şirketleri buna karşı neler yaptı?
Çok ender olan ve yerli şirketlerin geliştiremediği ilaçları piyasadan çektiler.
Adliyeyi, mahkemeleri daha çok ziyaret eder oldular.
Ve eczacılar kanalıyla büyük kampanyalara giriştiler.
Çünkü, yabancı şirketler, bağladıkları doktorlar ve eczacılar kanalıyla büyük ölçüde promosyon yapıp kendi ilaçlarının satılmasını sağlıyorlardı. Şimdiki durumda alınan kararlar, doktorları Sağlık Bakanlığına bağlamıştı. Artık doktorlar istedikleri gibi ilaç yazamıyorlardı.
Şimdilik ilaç işinde büyük bir karmaşa var. Herkes haklı gibi. Yabancı şirketler : “Biz özgün ilaçların geliştirilmesi için dünyanın parasını harcıyoruz, bu emeğin üzerine oturuyorlar..” diye bağırıyorlar. Hastalar zaten ilaç ücretlerinden müşteki… Eczacılar, kar marjının düşmesinden ağlaşıyorlar… Herkes de Devlete yükleniyor.
Bu olaylar elbette bitmez. Herkesin aklını başına alması gerekir.
Türk halkı ilaç konusunda ebedi olarak sömürülemez.
İnsanlarımız, ilaçsız kalmamalıdır. ..
Ağlanacak çok konu var. Öyle bir tek yazıda da bitmez. Türk insanı, emperyalizmin dişlerinden bu ilaç konusunda ne koparabilse o kadar karlı olacaktır.. İleriki yıllarda daha neler olacaktır göreceğiz.