- Kategori
- Dostluk
Dost
İnsanın kendine örnek seçtiği bir insanda bütün insanlığı görerek, bularak, severek , insanlığı insanlık yolunda daha ileri götürecek işler yapmasıdır, hümanizma.
- İlle de bir 'insan'ı mı sevelim 'insancı'olmak için? Belli bir insanı değil de, bütün 'insanlığı' sevsek daha iyi olmaz mı? Platon'un, "Güzel ölür ama güzellik ölmez" sözü gibi, "Ìnsan ölür ama insanlık ölmez" deyip, `insan`ın yerine 'insanlığı' sevsek olmaz mı?
- Olmaz, o zaman, esnek bir sevgi olur, yükseklerde kalır, sadece ilahi bir sevgi olarak anlaşılır. Sevdiğin zaman, insanı, kültürünü, ülküsünü, ülkesini seveceksin, seçeceksin ki, ne olduğun, kim olduğun bilinsin.
- Ama nice, yoksula yardım eden, duygusal davranışlar sergileyen insanlar vardır ki, sadece bencil ve çıkarcı eğilimler göstererek yaparlar bunu; keza, ülkesini sever görünenler de öyle. Diğer taraftan , günümüzün bütün yüksek seviyede görünen insanları kendi ideolojilerine `insancı` diyorlar. Bu kadar büyük akımları kaplarken bu 'insanlık', sen tuttun bana, bir insanı örnek almak'tan dem vuruyorsun! Kendini ve kendi yaşantını söylemeye çalışıyorsun habire.. Kendi küçük çevrene indiriyorsun koca davaları. Hep sen, sen... anladık işte, bıktık artık bu laflardan. Başka bir telden çal, ara, bul; söyleyecek başka bir şey bul...
"Çok aradım özledim,
Yeri göğü aradım,
Buldum insan içinde.."
- Yunus Emre. O da ne oluyor, şimdi?
- Hiç, şarkı söylüyorum kendi kendime:
"Dost bağında bülbül olam,
Ötem her DOST deyu deyu...
- Yunus Emre bir Tasavvuf şairidir. Yani, senin batılı anlayışınla bir `mistik`. Onun ne işi var burada?
- 'Mistik', 'mistik' bir söz bulmuşsunuz, her salçaya uyduruyorsunuz...
- Bunu sana sormalı. Hem, `Hümanizma' adına, 'Tanrı yerine insanı örnek almak'diyorsun, hem de, Yunus Emre gibi, bir dine, bir tarikata bağlı olduğu su götürmez bir şairi öne sürüyorsun...
"Bu dünya bir 'gelin'dir,
Yeşil kızıl donanmış,
İnsan böyle geline
Bakar bakar doyamaz."
- Burada, 'güzel' olan nedir? Tanrı mı, insan mı, Yunus için? Ìnsanın dünya nimetleri karşısında duyduğu sevinç, değil mi?
- Geline benzettiği bu güzel dünya için, `Tanrıya şükretmek` gelmiyor mu aklına?
"Ben ayımı yerde buldum,
Ne işin var gökyüzünde.
Benim gözüm yerde gerek,
Bana rahmet yerden yağar...
***
Cennet cennet dedikleri,
Birkaç köşkle birkaç Huri,
Ìsteyene ver onları,
Bana seni gerek seni...
- Sapma, aldatmacaksa sapma... Bak, kavuşmak istediği, Tanrı, değil mi, bu şiirinde..?
- DOST`tur, DOST. Bak, kendi söylüyor:
Yoldaş olalım ikimiz,
Gel DOSTA gidelim gönül.
Haldaş olalım ikimiz,
Gel DOSTA gidelim gönül...
Hem de, bu DOSTA , yaşarken kavuşmak ister, Yunus; öldükten sonra değil:
"Ölüm haberi gelmeden,
Ecel yakamız almadan,
Azrail hamle kılmadan,
Gel DOSTA gidelim gönül...
Hem, yalnız kavuşmak mı ister, kavuşmuştur bile. Bu varlık ne ise, Yunus`un içindedir O: "Bir ben var bende, benden içeru" dememiş mi?
Sonra, "Aşk gelicek cümle eksikler biter"
- Bir doygunluk, bir yetkinlik hali mi?
- "Yedi deniz geçer isem,
Yetmiş ırmak içer isem,
Susuzluğum kanmaz benim,
DOST şerbetiyle kanayım.."
- Özlemle doygunluk karışık bir duygu.. Daha, dinle:
"Ben yürürüm yana yana,
Aşk boyadı beni kana,
Ne usluyum ne divane,
Gel gör beni aşk neyledi.
***
Kâh eserim yeller gibi,
Kâh tozarım yollar gibi,
Kâh coşarım seller gibi,
Gel gör beni aşk neyledi..."
-Karşıtların birleştiği bir hal bu...
" Tatlısert ağusuyle dizbağlarımı çözen AŞK, bir sürüngen gibi yere seriyor beni"- Sappho-
(Azra Erhat- İşte İnsan)
***
Yunus, okula gitmiş, ebcedi söktürememiş:
"Elif okudur ötürü
Pazar eyledik götürü
Yaratılmışı severiz
yaratandan ötürü...
deyip, okulu bırakmış.
***
Bu tilsimi bağlayan
Türlü dilde söyleyen
Yere göğe sığmayan
Sığmış bu CAN içinde...
- Göklerde değil, yerde, insan içinde buluyor, aradığını...
***
Dünya benim rizkimdir
Halkı benim halkımdır..
- Dünyayı, bütün insanlarıyla birlikte benimser...
***
gelin tanış olalım
İşi kolay kılalım
Sevelim sevilelim
Dünya kimseye kalmaz...
- Ìnsanlardan istediği, insanca bir sevgi ve işbirliğidir...
***
Bir kez gönül kırdın ise
Bu kıldığın namaz değil
Yetmiş iki millet dahi
Elin - yüzün yumaz değil...
- Günahların günahı, bir insana kötülük etmektir. Bu insanın kim olduğu önemli değildir. Çünkü dünya, sadece bizim değil, hepimizindir.
***
Adımız miskindir bizim
Düşmanımız kindir bizim
Biz kimseye kin tutmayız
Kamu âlem birdir bize...
- İnsanın içindeki şeytanın, yine insanın kendisi olduğunu söyler bize.
***
Sen sana ne sanarsan
Ayruğa da onu san
DÖrt Kitabın mânâsı
Budur eğer var ise...
- Yunus'a göre bütün din kitaplarının bir anlami olabilir, "insanı insan etmek", "insanı insandan ayrı tutmamak, sevmek"
***
Bu dünyada dolu kalleş
Her birinden bir taş gelir
Hakkı gerçek sevenlere
Cümle âlem kardaş gelir...
- Ìnsanlıkla kaynaşan AŞK kavramını işler, bu şiirinde...
***
Az söz erin yüküdür
Çok söz hayvan sözüdür
Bilene bu söz yeter
Sende güher var ise...
- Sözün 'ciddiyetini' kavramış, değeri, niteliği ve sözün üstünlüğünü...
***
Ìlim ilim bilmektir
Ìlim kendin bilmektir
Sen kendini bilmezsen
Bu nice okumaktır...
- Anlamadan okumakla, bilgi sahibi olunamaz...
***
Dört kitabın manâsı
Bellidir bir elifte
Sen elifi bilmezsin
Bu nice okumaktır.
- Anadolu'da her dilden konuşan insan var; birliği sağlayan ise, ilimdir (okumaktır)...
***
Yunus Emre der: Hoca
Gerekse bin var hacca
Hepisinden iyice
Bir gönüle girmektir...
- Hacca, bin kere de gitsen `hacı`olamazsın; ama, bir 'gönül' yaparsan, hacı olursun...
Alaettin Morgül / 10.02.2012 - 00:00
- Toplam blog
- : 193
- : 1086
- Kayıt tarihi
- : 02.02.10
İsveç`in Göteborg şehrinde oturmaktayım; evli ve bir kiz bir oglan iki çocuğum var. İsveç`te..