- Kategori
- Kişisel Gelişim
Bilmenin üç hali
Ne biliyoruz? Bildiğimizi nasıl biliyoruz?
Bilmek kelimesi; bir şeyi anlamak, kavramak, idrak etmek anlamında kullanılıyor. Bu halde biliyoruz dediğimiz herşeyi anlayıp, kavrayıp, idrak ettiğimiz anlamına geliyor. Bilmenin oluşmasından önceki evre öğrenmek. Öğrenmek için de merak etmek gerekiyor.
Sıralama yapacak olursak, bilmeye gelene kadar, merak etmek ve öğrenmek aşamalarını geçmemiz gerekiyor. Merak aşaması her insanda aynı iken, öğrenme aşaması kişilere göre farklılık gösterebiliyor. Her insanın öğrenme tarzı; zekasına, aklına yeteneğine ve kişisel öğrenme şekline göre değişir. Kimi görerek, kimi dinleyerek kimi ise yaşayarak çok daha kolay öğrenir veya öğrendiğini zannedip, biliyorum der.
Tasavvufta bilmenin üç hali anlatılır. İlmel yakin, aynel yakin ve hakkel yakin
İlmel yakin; ilimle bilmek yani okuyarak, duyarak bilme hali.
Aynel yakin; görerek öğrenip bilme hali.
Hakkel yakin; yaşayarak bilme hali.
Diyelim ki bir hastalığı duyduk; belirtilerini, nedenlerini, sonuçlarını okuyarak öğrendik. Bu hasatalığı ilmel yakin olarak biliyor sayılırız.
Eğer bu hastalığa yakalanmış bir tanıdığımız varsa ve biz onu ziyaret edip görüyorsak o zaman aynel yakin olarak biliyor sayılırız. Evet böyle bir hastalık vardır ve ben o hastalığa yakalanan kişiyi gördüm diyebiliriz.
Eğer bu hastalığa biz yakalanmışsak işte o zaman, hakkel yakin olarak öğrenmiş oluruz. Hastalığın nasıl olduğunu, tam olarak neler yaptığını, sonuçlarını ve etkilerini birebir yaşayarak öğrenmiş ve o hastalığı bilmiş oluruz.
Diyelim ki bu üç kişi bu hastalık hakkında konuşuyor, bu üç kişiden bu hastalığı en iyi bilen hangisi olur?
Örneği hastalık olarak verdim ama bunu her konuya uyarlayabiliriz. Bir yerin güzelliğini okuyup, gidenlerden duyup, fotoğraflarına bakarak biliyor olabiliriz ama gidip orada yaşamadan, o yer hakkındaki bilgilerimiz eksik kalır.
Bazen aynı şeyleri söylediğimz halde yine de birbirimizi anlayamayabiliriz. Herkes konuyu kendi bilme halinden anlatıyor olabilir.Bildiğimiz zannettiğimiz şeyleri hayatımazda uygulamıyorsak aslında biliyor sayılmayız.
Hekimden değil çekenden sor, diye boşu boşuna dememişler..